رسوایی در فوتبال آسیا: دومین لیگ برتر، فوتبال نیست، حراج بودجههاست! انتقاد بیسابقه افشا شد
اقتصاد، داوری و زیرساخت؛ عوامل حیاتی در رقابتپذیری و حرفهایگری فوتبال کیلیگ کره جنوبی
لیگ حرفهای فوتبال کره جنوبی، موسوم به کیلیگ، در حالی خود را به عنوان صنعتی مدرن معرفی میکند که ساختار آن وابستگی شدیدی به بودجههای دولتی و شرکتهای مادر دارد و کمتر نشانی از یک بازار رقابتی واقعی را از خود بروز میدهد. این وضعیت، که سالهاست تحت عنوان «حرفهایگری» فعالیت میکند، سوالاتی جدی را درباره مبانی واقعی این تعریف مطرح کرده است.
ریشههای وابستگی مالی و ساختار غیررقابتی
وبسایت Knate کره جنوبی در یادداشتی تحلیلی، ساختار کیلیگ (شامل سطوح یک و دو) را مورد انتقاد قرار داده و تأکید کرده است که در فوتبال حرفهای، هوادار مشتری اصلی است و بقای این صنعت به رضایت او گره خورده است. اما اقتصاد لیگ کره نه به فروش بلیت و تقاضای بازار، بلکه عمدتاً به تزریق بودجه از سوی شرکتهای مادر و شهرداریها متکی است. ریشه این ساختار به سال ۱۹۸۳ بازمیگردد، زمانی که لیگ بدون زیرساختهای مشخص و بیشتر با اهداف غیرورزشی پایهگذاری شد. سالها طول کشید تا مفاهیمی مانند ورزشگاه خانگی و پایگاه هواداری در این لیگ تثبیت شود. پس از جام جهانی ۲۰۰۲ نیز موج تأسیس باشگاههای وابسته به دولتهای محلی آغاز شد. امروزه، از ۲۹ تیم حاضر در دو سطح اول، ۱۹ باشگاه بدون حمایت مالی عمومی عملاً توان ادامه حیات ندارند و در طول دو دهه اخیر، تنها دو مجموعه خصوصی اقدام به تأسیس باشگاه کردهاند.
پیامدهای اقتصادی و بیاثری بحرانهای جهانی
زمانی که حقوق مربیان و بازیکنان از محل حمایتهای سازمانی و دولتی تأمین میشود و نه از درآمدهای مستقیم بازار، انگیزه چندانی برای تغییر و توسعه مدل اقتصادی باشگاهها وجود ندارد. این واقعیت در دوران شیوع کرونا آشکارتر شد؛ در حالی که بسیاری از لیگهای جهان با بحرانهای مالی جدی مواجه شدند، ساختار کیلیگ تقریباً بدون آسیب جدی به فعالیت خود ادامه داد. در این ساختار، میانگین تماشاگر و درآمدهای حاصل از بلیتفروشی، تعیینکننده سرنوشت باشگاهها نیست.
چالشهای داوری و انتظارات هواداران
در همین بستر، نشست اخیر فدراسیون فوتبال کره درباره توسعه داوری نیز پرسشهای متعددی را برانگیخت. در این نشست که بهصورت زنده پخش شد، مسئولان داوری از مشکلات ساختاری، کمبود بودجه و لزوم اصلاح سیستم سخن گفتند و حتی بابت اشتباهات گذشته عذرخواهی کردند. پیام اصلی روشن بود: داوران در شرایط دشواری فعالیت میکنند و بهبود وضعیت نیازمند زمان و سرمایهگذاری است. با این حال، در حالی که تنها یک ماه به آغاز فصل جدید باقی مانده، هوادارانی که بلیت میخرند و وقت خود را صرف حضور در ورزشگاه میکنند، بیش از توضیحات ساختاری، به تضمین کیفیت نیاز دارند. پرسش آنها ساده است: چه تغییری در فصل ۲۰۲۶ رخ خواهد داد تا اشتباهات تأثیرگذار داوری تکرار نشود؟ پاسخ مسئولان بیشتر بر برگزاری دورههای آموزشی، استفاده گستردهتر از VAR و کلاسهای بازآموزی تأکید داشت که وعدههایی هستند و در عمل باید اثربخشی آنها سنجیده شود.
ابعاد گستردهتر حرفهایگری در فوتبال کره
مسئله تنها به داوری محدود نمیشود. فوتبال حرفهای فراتر از تمرین بازیکنان است و شامل زیرساختهایی چون زمین استاندارد، چمن باکیفیت، امکانات مناسب ورزشگاه و مدیریت اجرایی دقیق میشود که همگی بخشی از تعریف حرفهایگری هستند. با این وجود، لیگ کره با وجود تثبیت سیستم صعود و سقوط و حتی برنامههای توسعه تا سطوح پایینتر، هنوز در برخی از زیرساختهای پایه خود با تردیدهایی مواجه است.
در دورانی که مخاطبان با هزینهای اندک به حجم وسیعی از محتوای باکیفیت جهانی دسترسی دارند، رقابت تنها در زمین مسابقه نیست. اگر کیفیت محصول ورزشی پایین بیاید، مشتری بدون تعارف مسیر دیگری را انتخاب خواهد کرد. در اقتصاد حرفهای، هیچ صنعتی نمیتواند از مخاطب انتظار داشته باشد که با ضعفها کنار بیاید. فوتبال نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ هوادار یک قدیس نیست که همیشه ببخشد و بماند.
