افشاگری تکاندهنده: دومین لیگ برتر آسیا نه فوتبال، که "لیگ بودجه" است! / آیا حرفهایگری مرده؟
چالشهای کیلیگ: از وابستگی مالی تا رضایت هواداران
لیگ حرفهای فوتبال کره جنوبی، موسوم به کیلیگ، با وجود ادعای مدرن و حرفهای بودن، با چالش ساختاری عمیقی روبهرو است که آن را به بودجههای دولتی و شرکتی وابسته کرده و از یک بازار رقابتی واقعی فاصله گرفته است. وبسایت Knate کره جنوبی در یادداشتی انتقادی، این پرسش را مطرح کرده که حرفهایگری در این لیگ دقیقاً بر چه مبنایی تعریف شده است، در حالی که بقای صنعت فوتبال حرفهای باید به رضایت هوادار و مشتریمداری وابسته باشد.
ریشهها و وابستگی مالی
ساختار اقتصادی کیلیگ نشان میدهد که اتکای اصلی آن نه به فروش بلیت و درآمدزایی از بازار، بلکه به بودجههای حمایتی شرکتهای مادر و شهرداریها است. این وضعیت ریشههای تاریخی در سال ۱۹۸۳ دارد؛ زمانی که لیگ بدون زیرساخت مشخص و بیشتر با اهداف غیرورزشی شکل گرفت. سالها طول کشید تا مفاهیمی مانند ورزشگاه خانگی و پایگاه هواداری تثبیت شود. پس از جام جهانی ۲۰۰۲، موج تشکیل باشگاههای وابسته به دولتهای محلی آغاز شد. در حال حاضر، از ۲۹ تیم حاضر در دو سطح اول لیگ، ۱۹ باشگاه بدون تزریق بودجه عمومی قادر به ادامه حیات نیستند و تنها دو مجموعه خصوصی طی دو دهه اخیر اقدام به تأسیس باشگاه کردهاند.
چالش عدم انگیزه برای تغییر
هنگامی که حقوق مربیان و بازیکنان از محل حمایتهای سازمانی و نه از درآمد مستقیم بازار تأمین میشود، انگیزه چندانی برای تغییر مدل اقتصادی وجود نخواهد داشت. این واقعیت در دوران شیوع کرونا بیشتر عیان شد؛ در حالی که بسیاری از لیگهای جهان با بحرانهای مالی جدی روبهرو شدند، ساختار کیلیگ بدون آسیب جدی به فعالیت خود ادامه داد. در این سیستم، میانگین تماشاگر و درآمد حاصل از فروش بلیت، عامل تعیینکنندهای برای سرنوشت باشگاهها محسوب نمیشود.
انتقاد از وضعیت داوری و انتظارات هواداران
در چنین فضایی، نشست اخیر فدراسیون فوتبال کره جنوبی برای توسعه داوری نیز بیش از آنکه امیدبخش باشد، پرسشهایی را مطرح کرد. در این نشست که به صورت زنده پخش شد، مسئولان داوری به مشکلات ساختاری، کمبود بودجه و ضرورت اصلاح سیستم اشاره کرده و حتی بابت اشتباهات گذشته عذرخواهی کردند. پیام اصلی روشن بود: داوران در شرایط دشوار فعالیت میکنند و بهبود وضعیت نیازمند زمان و سرمایهگذاری است.
اما در فاصله تنها یک ماه تا آغاز فصل جدید، هواداری که بلیت میخرد و وقت خود را صرف حضور در ورزشگاه میکند، بیش از توضیحات مربوط به مشکلات ساختاری، به تضمین کیفیت نیاز دارد. پرسش اصلی او این است: در فصل ۲۰۲۶ چه تغییرات مشخصی رخ خواهد داد تا از تکرار اشتباهات تأثیرگذار داوری جلوگیری شود؟ پاسخ مسئولان عمدتاً بر دورههای آموزشی، استفاده گستردهتر از VAR و برگزاری کلاسهای بازآموزی تأکید داشت؛ وعدههایی که باید در عمل مورد سنجش قرار گیرند.
تعریف گستردهتر از فوتبال حرفهای
مسئله صرفاً به داوری محدود نمیشود. فوتبال حرفهای تنها به تمرین بازیکنان ختم نمیشود؛ زمین استاندارد، چمن باکیفیت، امکانات مناسب ورزشگاه و مدیریت اجرایی دقیق، بخشهای جداییناپذیری از تعریف حرفهایگری هستند. با این حال، لیگ کره جنوبی با وجود تثبیت سیستم صعود و سقوط و حتی برنامههای توسعه برای سطوح پایینتر، همچنان در برخی زیرساختهای پایه با تردیدهایی مواجه است.
ضرورت ارتقای کیفیت در بازار رقابتی
در دورانی که مخاطبان با هزینهای اندک به حجم وسیعی از محتوای باکیفیت جهانی دسترسی دارند، رقابت تنها در زمین مسابقه نیست. اگر کیفیت محصول ورزشی پایین بیاید، مشتری بدون تعارف مسیر دیگری را برای تفریح و سرگرمی انتخاب خواهد کرد. در یک اقتصاد حرفهای، هیچ صنعتی نمیتواند از مخاطب خود بخواهد که با ضعفها کنار بیاید. فوتبال نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ هوادار یک قدیس نیست که همواره ببخشد و وفادار بماند.
