پایان سلطه آمریکا بر اروپا؛ بروکسل نقشه استقلال کامل را رو کرد!
تلاش اتحادیه اروپا برای استقلال استراتژیک در دفاع، دیجیتال و تجارت جهانی، روابط فراآتلانتیک با آمریکا را بازتعریف میکند.
روزنامه آلمانی اشتوتگار ناخریشتن در گزارشی تحلیلی از افزایش تردیدها در اروپا نسبت به ایالات متحده آمریکا خبر داده و نوشت که این تردیدها در خصوص همکاری با واشنگتن رو به فزونی است. این گزارش نشان میدهد که اتحادیه اروپا در پی آن است تا نفوذ گسترده ایالات متحده را در حوزههای کلیدی نظیر فناوری، سیستمهای پرداخت و دفاع کاهش دهد و استقلال بیشتری را برای خود رقم بزند.
افزایش بیاعتمادی و عبور از فلج اروپایی
گزارش مذکور میافزاید که وضعیت «فلج اروپا» در حال برطرف شدن است و بحران گرینلند به عنوان آخرین شاهد این امر، نمایانگر عدم امکان اعتماد کامل به ایالات متحده است. در حالی که دههها دوستی نزدیک با واشنگتن برای اروپا نوعی «بیمه عمر» محسوب میشد، اکنون این روابط به یک ریسک تبدیل شده است. به همین دلیل، اتحادیه اروپا در تلاش است تا هرچه بیشتر خود را از این «آغوش قدرتمند» رها سازد.
گسترش افقهای تجاری و کاهش وابستگی اقتصادی
یکی از بارزترین نمونههای تلاش اروپا برای کاهش وابستگی، توافق تجاری «مرکوسور» با چندین کشور آمریکای جنوبی است. سیاستهای تعرفهای غیرقابل پیشبینی رئیسجمهور سابق آمریکا، دونالد ترامپ، به عنوان قویترین استدلال برای نهایی شدن این توافق عمل کرد؛ توافقی که حتی برخلاف میل فرانسه به امضا رسید و در شرایط عادی عملاً غیرممکن به نظر میرسید.
اتحادیه اروپا به طور فزایندهای به دنبال شرکای اقتصادی در سایر مناطق جهان است. در همین راستا، دان فارل، وزیر تجارت استرالیا، اخیراً به بروکسل سفر کرده و انتظار میرود در ماههای آتی توافقی برای حذف تعرفهها و تسهیل تجارت خدمات میان دو طرف امضا شود. اروپا عمدتاً مواد خام حیاتی نظیر لیتیوم، کبالت، هیدروژن و عناصر خاکی کمیاب را از استرالیا وارد میکند. همچنین، کار بر روی امضای یک توافق تجارت آزاد مشابه با هند نیز در جریان است که در مذاکرات مربوط به آن در دهلی نو، مسائل معمولاً محوری مانند کمبودهای دموکراتیک و حقوق بشر در درجه دوم اهمیت قرار گرفتند. اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، تأکید کرده است که بیش از دو میلیارد نفر از نظر اقتصادی از این توافق سود خواهند برد. علاوه بر این، مذاکرات فشردهای نیز برای توافق با فیلیپین در حال انجام است.
استقلال دیجیتال؛ گامی برای کاهش آسیبپذیری
وابستگی اروپا به بخش دیجیتال نیز قابل توجه است و نگرانی جدی وجود دارد که رئیسجمهور آمریکا بتواند دسترسی اتحادیه اروپا را به فضای ذخیرهسازی ابری و سیستمعاملهای آمریکایی قطع کند. این تهدیدی واقعی است که سال گذشته در لاهه، زمانی که ترامپ تحریمهایی را علیه چندین قاضی دادگاه کیفری بینالمللی اعمال کرد و دسترسی آنها را به سرویسهای آمازون و گوگل مسدود ساخت، تجربه شد.
هنا ویرکونن، کمیسر دیجیتال اتحادیه اروپا، اخیراً تأکید کرده است: «سال گذشته، همه متوجه شدند که چقدر مهم است که ما برای برخی از فناوریهای بسیار حیاتی به یک کشور یا شرکت واحد وابسته نباشیم. وابستگیها میتوانند علیه ما استفاده شوند.» وی قصد دارد در ماه مارس، بستهای از اقدامات را در حوزههای خدمات ابری، هوش مصنوعی و تراشههای نیمهرسانا برای ارتقای صنعت اروپایی ارائه دهد. به گفته وی، نهادهای فرانسوی به زودی از زوم یا مایکروسافت تیمز استفاده نخواهند کرد و به سراغ ارائهدهندگان اروپایی خواهند رفت. پارلمان اروپا و ایالت اشلسویگ-هولشتاین آلمان نیز در حال بررسی اقدامات مشابهی هستند.
در همین راستا، تلاشهایی برای ایجاد جایگزینهایی برای خدمات آمریکایی ویزا و مسترکارت نیز در حال انجام است. پیپال در حال حاضر یک رقیب اروپایی فعال به نام «ورو» دارد. علاوه بر این، منطقه یورو قصد دارد «یوروی دیجیتال» را معرفی کند که قرار است به عنوان یک وسیله پرداخت امن به استاندارد تبدیل شود.
بازبینی روابط دفاعی و امنیتی
تمایل به استقلال بیشتر از ایالات متحده در میان شرکای اروپایی ناتو نیز محسوس است، هرچند نفوذ واشنگتن همچنان بسیار زیاد است. اروپا اکنون در این باره تردید دارد که آیا ایالات متحده واقعاً در صورت حمله، همانطور که در ماده ۵ ناتو تصریح شده است، به کمک این اتحادیه خواهد آمد یا خیر.
با وجود تأکید بر عدم ایجاد ساختار نظامی موازی با ناتو، در ماه می سال گذشته، یک برنامه ۱۵۰ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا برای ارتقای سرمایهگذاریهای دفاعی کشورهای عضو آغاز شد. این برنامه همچنین تصریح میکند که حداکثر ۳۵ درصد از اجزای هرگونه تدارکات - با توجه به هزینه - میتواند از خارج از اتحادیه اروپا تأمین شود. این به معنای آن است که ایالات متحده دیگر یک کشور شریک کامل در این زمینه محسوب نمیشود.
همزمان، چندین کشور اروپایی از بروکسل میخواهند که هنگام تخصیص بودجه عمومی، از طریق بندهای موسوم به «خرید اروپایی»، به تولیدکنندگان اروپایی امتیاز ویژه بدهد. لارس کلینگبیل، وزیر دارایی آلمان، در نشستی در بروکسل گفت: «ما مطمئن میشویم که در نهایت خودمان مسئول این وضعیت نباشیم.»
