شوک به گردشگری جهان: قرقیزستان با قطارهای لوکس، جاده ابریشم را از نو میسازد!
توسعه گردشگری ریلی قرقیزستان، با بهرهگیری از زیرساختهای راه آهن آسیای مرکزی و جاذبههایی چون دریاچه ایسیککول، به رونق اقتصاد و احیای جاده ابریشم کمک میکند.
جمهوری قرقیزستان به منظور تنوع بخشیدن به اقتصاد و بهرهبرداری کامل از پتانسیلهای توریستی خود، برنامه جامعی را برای ارتقای نقش حمل و نقل ریلی در استراتژی گردشگری کشور در دست اجرا دارد. مقامات بیشکک در تلاشند تا با معرفی راهآهن به عنوان گزینهای مقرونبهصرفه، ایمن و راحت، نه تنها گردشگران داخلی بلکه بازدیدکنندگان بینالمللی را نیز به استفاده از این شیوه سفر ترغیب کنند. در راستای این هدف، شرکت ملی راهآهن «قرقیز تمیر جولو» و «صندوق حمایت از توسعه گردشگری جمهوری قرقیزستان» یادداشت تفاهمی را برای همکاریهای دوجانبه امضا کردند. این توافقنامه با هدف توسعه پایدار گردشگری داخلی و بینالمللی از طریق ارتقای زیرساختهای ریلی و بهبود خدمات مسافری تنظیم شده و چارچوبی قانونی برای اجرای کمپینهای تبلیغاتی مشترک و پروژههای هماهنگ گردشگری ریلی فراهم میآورد.
رشد فزاینده تقاضا و برنامههای نوسازی ناوگان
«عظمت ساکیف»، مدیرعامل شرکت ملی راهآهن «قرقیز تمیر جولو»، اعلام کرد که گردشگری ریلی از زمان راهاندازی قطارهای اختصاصی گردشگری در سال ۲۰۲۱، رشدی مداوم و قابل توجه را تجربه کرده است. وی با اشاره به اولویت توسعه و تقویت مسیرهای داخلی، بر تلاشهای جدی برای بازگرداندن و تحریک تقاضا برای سفرهای ریلی برونمرزی و بینالمللی نیز تاکید کرد. بر اساس برنامهریزیها، مسیرهای جدیدی برای سال جاری میلادی در نظر گرفته شده که در کنار تداوم مدرنسازی ناوگان ریلی، اجرایی خواهند شد. یکی از اقدامات قابل توجه، ورود واگنهای بازسازیشده با طراحی داخلی سنتی و بومی است که هدف از آن تقویت برند گردشگری کشور و ارائه تجربهای منحصربهفرد به مسافران است. گزارشهای شرکت راهآهن نشاندهنده افزایش محسوس علاقه مسافران پس از این ارتقای کیفی و بصری است.
موفقیت مسیر گردشگری VIP دریاچه ایسیککول
یکی از موفقترین پروژههای اخیر، معرفی واگنهای کوپهای لوکس و VIP در خط آهن استراتژیک «بیشکک-بالیکچی» است که پایتخت را به منطقه توریستی «ایسیککول» متصل میکند. این مسیر سال گذشته تا ایستگاه ساحلی بالیکچی امتداد یافت تا مسافران در فصل اوج گردشگری تابستانی، دسترسی مستقیم و آسانی به ساحل این دریاچه مشهور داشته باشند. آمارهای رسمی نشان میدهد که این استراتژی بسیار موفق بوده است؛ بهطوریکه در سال ۲۰۲۵، این مسیر میزبان ۱۱۶ هزار و ۱۲۲ مسافر بود که نسبت به سال ۲۰۲۴ رشدی ۳۱ درصدی را نشان میدهد. این آمار بیانگر ظرفیت بالای گردشگری ریلی در صورت فراهم بودن زیرساختهای مناسب است.
چالشهای زیرساختی و استقبال جهانی از ریلگردی قرقیزستان
با وجود پیشرفتهای حاصل شده، شبکه ریلی قرقیزستان همچنان محدود است و بخش عمدهای از آن بازتابدهنده زیرساختهای بجامانده از دوران شوروی سابق است. خط اصلی راهآهن این کشور از مرز قزاقستان آغاز شده و پس از عبور از بیشکک به شهر بالیکچی ختم میشود. با این حال، علیرغم این محدودیتهای فنی و جغرافیایی، قرقیزستان توانسته است جایگاه خود را در نقشه گردشگری ریلی جهان تثبیت کند. دادههای موجود نشان میدهد که بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، این کشور میزبان ۲۷ قطار گردشگری بینالمللی بوده است. این قطارها مسافرانی را از کشورهای اروپایی، آسیایی و همچنین آمریکا به این منطقه آوردهاند که نشاندهنده افزایش علاقه جهانی به تجربه سفر ریلی در طبیعت بکر و کوهستانی قرقیزستان است و انگیزهای مضاعف برای مقامات بیشکک جهت سرمایهگذاری بیشتر در این بخش ایجاد کرده است.
همگرایی منطقهای و احیای جاده ابریشم در حوزه ریلی
توسعه گردشگری ریلی تنها محدود به مرزهای قرقیزستان نیست و در سطح منطقهای نیز شاهد گسترش همکاریها هستیم. کشورهای همسایه، قزاقستان و ازبکستان، اخیراً مسیر قطار گردشگری مشترک خود موسوم به «جیبت ژولی» را توسعه داده و شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان را نیز به آن افزودهاند. این اقدام گامی مهم در جهت تقویت پیوندهای گردشگری ریلی فرامرزی در آسیای مرکزی محسوب میشود. در همین حال، اپراتور بریتانیایی «قطارهای لوکس عقاب طلایی» نیز اقدام به راهاندازی تور ریلی مجللی تحت عنوان «جاده ابریشم بزرگ» کرده است. این سفر ۲۲ روزه، مقاصد اصلی و تاریخی جاده ابریشم را در سراسر منطقه به یکدیگر متصل میکند و فرصتی بینظیر برای معرفی میراث فرهنگی و تاریخی آسیای مرکزی به گردشگران خاص جهانی فراهم میآورد. این تحولات نشان میدهد که آسیای مرکزی و به ویژه قرقیزستان، در آستانه یک رنسانس در صنعت گردشگری ریلی قرار دارند.