شوک ۷.۵ برابری در حمل الانجی: آیا قیمت گاز جهان منفجر میشود؟
تنشهای ژئوپلیتیک، تنگه هرمز و هزینه حمل LNG، بازار جهانی گاز و قطر را در بحران انرژی درگیر کرده است.
در پی تشدید بحران در منطقه خاورمیانه و توقف تردد در تنگه هرمز، هزینههای جهانی حملونقل گاز طبیعی مایع (LNG) جهش بیسابقهای را تجربه کرده و تا ۷.۵ برابر افزایش یافته است. این وضعیت، بازار جهانی انرژی را با چالشهای جدی مواجه ساخته است.
افزایش چشمگیر هزینههای حملونقل LNG
بر اساس گزارشهای بینالمللی، هزینه اجاره روزانه یک کشتی مدرن حمل LNG از حدود ۴۰ هزار دلار در هفته گذشته، به مرز ۳۰۰ هزار دلار رسیده است. این افزایش سرسامآور شامل مسیرهای حیاتی انتقال گاز طبیعی مایع میشود. به عنوان مثال، کرایه روزانه کشتیهای ۱۷۴ هزار متر مکعبی در مسیر خلیج فارس به اروپا، با جهشی ۲۶۰ هزار دلاری نسبت به هفته پیشین، به حدود ۳۰۰ هزار دلار رسیده است.
در مسیر استراتژیک خلیج فارس به شرق آسیا که مقاصدی نظیر ژاپن، کره جنوبی، تایوان و چین را شامل میشود، نرخها از رقم ۴۲ هزار دلاری در تاریخ ۲۵ فوریه، به ۳۰۰ هزار دلار در روز صعود کردهاند. همچنین، مسیر استرالیا به آسیا نیز شاهد افزایش قیمت به حدود ۲۵۵ هزار دلار در روز بوده است. این ارقام نشان میدهد که اجارهکنندگان اکنون برای تامین فوری تناژ گاز خود، تا ۱۰ برابر بیشتر از نرخهای هفته گذشته هزینه میکنند.
ریشههای بحران: تنشهای ژئوپلیتیک و توقف عرضه
این رشد ناگهانی قیمتها در پی گسترش تنشهای ژئوپلیتیک در منطقه خاورمیانه، به دنبال تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل و واکنش ایران، و در نهایت توقف تجارت جهانی LNG رخ داده است. قطر، که یکی از صادرکنندگان عمده LNG است، در ابتدای هفته جاری تولید خود را متوقف و وضعیت اضطراری (فورس ماژور) را برای برخی خریداران اعلام نمود. همزمان، تردد نفتکشها از تنگه هرمز نیز به دلایل امنیتی عملاً متوقف گشته است.
با توجه به اینکه قطر و امارات متحده عربی مجموعاً نزدیک به ۲۰ درصد از عرضه جهانی LNG را بر عهده دارند، این وقفهها تأثیری فوری و قابل توجه بر بازارهای جهانی گاز داشته است.
تغییر مسیرهای تامین و پیامدهای لجستیکی
کارشناسان حملونقل معتقدند که این افزایش ناگهانی، فراتر از یک تقاضای مقطعی برای کشتی است و نشاندهنده آمادگی معاملهگران برای مواجهه با مسیرهای طولانیتر و کمبود ناوگان است. محمولههایی که معمولاً مسیر کوتاهی از خلیج فارس به آسیا را طی میکردند، اکنون ممکن است مجبور به تامین از آمریکا، استرالیا یا غرب آفریقا شوند. این تغییر مسیر، مدت زمان سفر را به طرز چشمگیری افزایش داده و به تبع آن، تقاضا برای کشتیهای حمل LNG را بیشتر میکند.
تأثیر بر بازارهای آسیایی و نوسانات قیمتی
پیشبینی میشود که کشورهای شرق آسیا، به ویژه واردکنندگان بزرگی نظیر چین، هند، ژاپن، کره جنوبی و تایوان، که وابستگی عمیقی به این حجم از صادرات دارند، اولین و شدیدترین اثرات ناشی از این اختلال را احساس کنند. حدود ۸۵ درصد از صادرات LNG قطر به مقاصد آسیایی میرود.
این اختلالات، معادلات قیمتگذاری گاز بین آسیا و اروپا را نیز تغییر داده است. قیمت LNG در بازار آسیا در اوایل هفته تا مرز ۲۵.۴۰ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی بریتانیا (mBtu) بالا رفت و سپس با اندکی کاهش به ۲۳.۸۰ دلار رسید. با وجود این کاهش جزئی، قیمتها همچنان تقریباً دو برابر سطح قبل از تشدید درگیریها و توقف تولید قطر باقی مانده است. این وضعیت، معاملهگران را در تامین محمولهها و کشتیها، با توجه به تنگنای موجود در بازار جهانی، با چالشهای فزایندهای روبرو ساخته است.
