رسوایی جدید ترامپ: اسکورت دریایی در تنگه هرمز؛ جیببری آشکار از کشتیها!
ترامپ با دامن زدن به بحران منطقهای، امنیت کشتیرانی و انرژی در خلیج فارس و تنگه هرمز را به چالش کشید.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین آمریکا، اعلام کرده است که ایالات متحده جریان آزاد انرژی از طریق خلیج فارس را با ارائه تضمینهای بیمهای و حتی اسکورتهای دریایی تضمین خواهد کرد. این در حالی است که فعالان صنعت کشتیرانی، این اقدام را تنها یک راهحل جزئی برای بحرانی تاریخی میدانند که امنیت یکی از حیاتیترین مسیرهای تجاری جهان را به شدت تهدید میکند.
تشدید بحران و توقف عمده تجارت دریایی در خلیج فارس
حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به ایران، موجب تشدید درگیریهای منطقهای شده و حملات متعدد به شناورها عملاً تنگه هرمز را به بنبست کشانده است. بدون عبور از این تنگه استراتژیک، تجارت دریایی میان تولیدکنندگان بزرگ نفت و گاز و بازارهای جهانی تقریباً متوقف شده است. خالد هاشم، مدیرعامل شرکت تایلندی پرسیوس، در این باره میگوید: «جانها، محمولهها و کشتیها در خطرند و ما به پوشش فوری بیمهای نیاز داریم که از همه اینها محافظت کند.»
کاهش چشمگیر تردد کشتیها و تبعات اقتصادی
با ادامه بحران، عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز به شدت کاهش یافته است. بر اساس دادههای بلومبرگ، تردد کشتیها در اوایل هفته گذشته حدود دوسوم کمتر از سال قبل بوده و از آن زمان تاکنون شمار کمی از شناورها از این مسیر عبور کردهاند. محدودیت در عبور کشتیها باعث شده است که هزینه اجاره ابرنفتکشها سر به فلک بکشد و ذخایر پالایشگاهها در خلیج فارس به سرعت پر شود. صندوقهای بیمه بزرگ جهانی نیز پوشش ریسک جنگ در منطقه را لغو کردهاند.
کارنن تیروپاتی، شریک مؤسسه حقوقی کندیز، اظهار داشته است: «موضوع اصلی که مالکان کشتی به آن فکر میکنند، ریسک واقعی از دست دادن دارایی است. هیچکس وارد این تجارت نمیشود اگر ریسک بیش از حد بالا باشد.» عراق، دومین تولیدکننده بزرگ نفت خاورمیانه، نیز کاهشهای گستردهای در تولید آغاز کرده که نشاندهنده فشار شدید بر عرضهکنندگان منطقه است.
جزئیات طرح ترامپ و تردیدهای کارشناسی
راهحل پیشنهادی ترامپ شامل استفاده از شرکت مالی توسعه بینالمللی آمریکا (DFC) است که به بخش خصوصی برای تأمین مالی کشورهای در حال توسعه کمک میکند و این بار قرار است از اجارهکنندگان کشتی، مالکان شناورها و بیمهگران حمایت کند. با این حال، تحلیلگران کاپیتال مارکت هشدار دادهاند که اجرای سریع چنین برنامهای با چالشهای متعدد مواجه خواهد شد و جزئیات آن هنوز روشن نیست. به گفته این تحلیلگران، این راهحل بیشتر از آنکه عملی باشد، راهی برای درآمدزایی ترامپ است.
سوابق بینالمللی و پیچیدگیهای اجرای طرح
سوابق بینالمللی در زمینه بیمه ریسک جنگ وجود دارد؛ برای مثال، در نوامبر ۲۰۲۳، بیمههای لویدز و دولت اوکراین سازوکاری برای ارائه بیمه مقرونبهصرفه ریسک جنگ برای کشتیها ایجاد کردند تا صادرات دریایی اوکراین، بهویژه محمولههای غلات، تضمین شود. اجرای مشابه در خلیج فارس، اما، پیچیدهتر و در مقیاسی بسیار بزرگتر خواهد بود. وارن پترسون، رئیس استراتژی کالا، میگوید: «اسکورتهای دریایی میتواند مفید باشد، اما این کشتیها همچنان هدف حملات ایران خواهند بود.»
به نظر میرسد حتی با تضمینهای ترامپ، مسیر پیش روی صنعت کشتیرانی و بازارهای انرژی جهانی پر از ریسک و عدم قطعیت باقی مانده است.
