کابوس جدید خریداران: قیمت لوازم خانگی 100 درصد منفجر شد!
افزایش قیمت لوازم خانگی، رکود بازار و کاهش قدرت خرید را رقم زد.
بازار لوازم خانگی طی هفتههای اخیر وارد مرحلهای پر تلاطم و بیسابقه شده است؛ جایی که افزایش قیمتها تا ۱۰۰ درصد در کنار رکود سنگین، عملاً این بازار را قفل کرده و حجم معاملات را به پایینترین سطح رسانده است. این وضعیت، نگرانیهای جدی را در میان فعالان صنفی و مصرفکنندگان به وجود آورده است.
بیثباتی بیسابقه و کاهش قدرت خرید
بررسیهای میدانی حاکی از آن است که در حالی که تقاضا به دلیل افت محسوس قدرت خرید خانوارها به شدت کاهش یافته، روند رشد قیمتها متوقف نشده و حتی در برخی گروههای کالایی، افزایش قیمت به صورت مستمر و هفتگی ادامه دارد. این رویه، به گفته فعالان صنفی، نتیجه نبود سازوکار شفاف قیمتگذاری و ضعف نظارت بر رفتار تولیدکنندگان است.
افزایش قیمتها به بهانه ارز تکنرخی و سردرگمی بازار
در یک ماه گذشته، بسیاری از تولیدکنندگان لوازم خانگی با استناد به اجرای سیاست «ارز تکنرخی» اقدام به اعمال چندباره افزایش قیمت کردهاند. این اقدام، نه تنها ثبات بازار را بر هم زده، بلکه به طور مستقیم به سردرگمی شبکه فروش و خروج مصرفکننده از بازار منجر شده است. فروشندگان تاکید دارند که تغییرات قیمت به حدی سریع است که امکان تعیین قیمت قطعی برای عرضه کالا از بین رفته و مصرفکنندگان با تصور تداوم افزایش قیمتها، خریدهای خود را به تعویق انداختهاند.
انتقاد رئیس اتحادیه از قیمتگذاری غیرمنطقی
اکبر پازوکی، رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی، با انتقاد شدید از وضعیت موجود، افزایش قیمتهای اخیر را غیرمنطقی و خارج از چارچوب واقعی هزینه تولید دانست. وی اظهار داشت: «اکثر تولیدکنندگان مواد اولیه ۶ ماه گذشته خود را با دلار حدود ۷۰ هزار تومانی تهیه کردهاند، اما اکنون به بهانه اعمال ارز ۱۳۶ هزار تومانی، محصولات نهایی را با افزایش شدید قیمت وارد بازار میکنند.» پازوکی این پرسش جدی را مطرح کرد که سهم مواد اولیه وارداتی در تولید داخل چه میزان است که قیمتها به صورت ناگهانی ۷۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته است.
عرضه قطرهچکانی و تخفیفهای پس از گرانی
پازوکی همچنین به رفتار برخی شرکتها در مدیریت عرضه اشاره کرد و گفت: «یکی از شرکتهای تولیدکننده کولر، از ۵ ماه پیش عرضه کالا را به صورت قطرهچکانی انجام داده و اکنون با افزایش ۱۰۰ درصدی قیمت، برای فروش به مردم ۴۰ درصد تخفیف اعلام میکند.» وی این شیوه عرضه و قیمتگذاری را باعث بیثباتی بازار دانست و بر لزوم نظارت جدیتر تاکید کرد. وی افزود: «از دو ماه گذشته روند افزایش قیمتها ابتدا از حدود ۲۵ درصد آغاز شد و اکنون به ۱۰۰ درصد رسیده است، اما تولیدکنندگان به همین میزان هم اکتفا نکردهاند و مدام به صورت هفتگی قیمتها را افزایش میدهند.»
چالش فروش سبدی و قفل شدن سرمایه توزیعکنندگان
یکی دیگر از چالشهای جدی بازار لوازم خانگی، گسترش فروش اجباری «سبدی» توسط برخی کارخانجات است. در این روش، فروشندگان برای دریافت کالاهای پرفروش، مجبور به خرید کالاهای کمفروش یا راکد نیز میشوند. این سیاست، سرمایه واحدهای صنفی را قفل کرده و هزینه انبارداری و ریسک رکود را به شکل جدی افزایش داده است. فروشندگان با این تناقض مواجهاند که از یک سو به دلیل نبود مشتری قادر به فروش نیستند و از سوی دیگر در صورت ماندگاری کالا در انبار، با اتهام «احتکار» روبرو میشوند.
هشدار کارشناسان درباره تداوم رکود و از دست رفتن اعتماد عمومی
رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی با تاکید بر اینکه بازار لوازم خانگی در وضعیت نامشخص و رهاشده قرار دارد، گفت: «در شرایط فعلی بازار در بلاتکلیفی کامل به سر میبرد و هر تولیدکنندهای تا حد توان قیمتها را افزایش داده است.» کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که اگر نظارت بر رفتار تولیدکنندگان و فرآیند قیمتگذاری تقویت نشود و سیاستهای عرضه به مسیر شفاف بازنگردد، بازار لوازم خانگی با رکود عمیقتر و کاهش شدیدتر معاملات مواجه خواهد شد. تداوم روند افزایشهای بیضابطه نه تنها مصرفکننده را از بازار خارج میکند، بلکه اعتماد عمومی به نظام قیمتگذاری را نیز تضعیف خواهد کرد؛ موضوعی که احیای آن به مراتب دشوارتر از کنترل مقطعی قیمتهاست.