شوک بزرگ اقتصادی: تمام سود حذف ارز ترجیحی واقعاً به مردم میرسد؟
مجلس برای مبارزه با فساد، رونق تولید داخلی و بهبود معیشت مردم، به ساماندهی ارز ترجیحی و یارانه مستقیم میپردازد.
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی تاکید کرد که تمامی منافع حاصل از حذف ارز ترجیحی در قالب یارانه به صورت مستقیم در اختیار مردم قرار خواهد گرفت. این اقدام دولت با هدف ساماندهی اقتصاد و مبارزه با فساد صورت پذیرفته است.
ریشهها و دلایل حذف ارز ترجیحی
طی سالیان متمادی، سیاست اعطای ارز ترجیحی به واردکنندگان با این هدف اجرا میشد که کالاهای اساسی و مورد نیاز مردم با قیمت مناسب وارد کشور شده و به دست مصرفکنندگان نهایی برسد. با این حال، تجربه نشان داد که این شیوه نه تنها به دسترسی مردم به کالاهای اساسی با قیمت متعادل منجر نشد، بلکه زمینهساز بروز فساد و رانتخواریهای گستردهای در کشور گردید.
بخش خصوصی و فعالان اقتصادی از دیرباز خواستار توقف این روند و حذف ارز ترجیحی از سوی وزارت اقتصاد و دولت بودند تا زمینه برای ایجاد یک فضای سالم و رقابتی در اقتصاد فراهم شود.
پیامدهای اقتصادی ارز ترجیحی بر تولید و بازار
یکی از مهمترین آسیبهای اعطای ارز ترجیحی، تشویق به واردات بیرویه بود که ضربات جبرانناپذیری به تولید داخلی وارد میکرد. افراد و شرکتها تمام توان خود را برای دسترسی به ارز ارزان به کار میگرفتند که نتیجه آن، واردات فزاینده و تضعیف توان رقابتی تولیدکنندگان داخلی بود.
علاوه بر این، واردات با ارز ارزان به سرکوب قیمتی در داخل کشور میانجامید که این موضوع نیز به نوبه خود به شدت به تولیدکنندگان داخلی آسیب میزد. دولت با درک این مشکلات و به منظور ایجاد یک فضای اقتصادی سالمتر و رقابتی، تصمیم به حذف ارز ترجیحی گرفت.
تأیید مجلس بر رویکرد دولت در حذف ارز ترجیحی
شهباز حسنپور، نماینده کرمان و راور و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، در این خصوص اظهار داشت: «دولت چهاردهم در زمینه حذف ارز ترجیحی یک کار بزرگ و درست انجام داده است. این مطالبه از مدتها قبل از سوی بخش خصوصی و فعالان اقتصادی از دولت مطرح بود، اما دولتهای پیشین با ملاحظات خاصی به این اقدام مبادرت نمیورزیدند.»
وی افزود: «هدف اولیه از اعطای ارز ارزان به واردکنندگان، تامین کالاهای اساسی با هزینه پایین برای مردم بود، اما در عمل شاهد بودیم که مردم همچنان کالاهای اساسی را با قیمتهای بالا تهیه میکردند و این سیاست به هدف خود نرسید.»
تضمین دولت برای حمایت مستقیم از معیشت مردم
حسنپور با تأکید بر تغییر شیوه حمایت از مردم گفت: «بهترین روش برای اعطای یارانه به مردم، پرداخت مستقیم آن است. این کار از انحراف منابع جلوگیری کرده و حاکمیت اطمینان مییابد که یارانه دقیقاً به جامعه هدف رسیده است.»
این نماینده مجلس از دولت خواست تا مردم را مطمئن کند که یارانه کالاهای اساسی به صورت موقت پرداخت نمیشود. وی تصریح کرد: «باید به مردم توضیح داده شود که هدف از حذف ارز ترجیحی، حذف یارانه کالاهای اساسی نیست، بلکه صرفاً نحوه توزیع یارانه تغییر کرده است. همان منابعی که پیش از این به صورت ارز ارزان به واردکنندگان پرداخت میشد، اکنون در قالب یارانه به طور مستقیم به دست مردم میرسد.»
حسنپور خاطرنشان کرد: «حمایت از معیشت اقشار ضعیف و آسیبپذیر از اهمیت حیاتی برخوردار و جزو اولویتهای حاکمیت است. با حذف ارز ترجیحی، علاوه بر ریشهکن کردن رانت و فساد ناشی از ارز ارزان قیمت برای واردات، تمامی منافع حاصل از این اقدام به صورت یارانه در اختیار مردم قرار میگیرد و دولت قرار نیست هیچ درآمدی از این محل کسب کند.»
