اعداد باورنکردنی: سقف و کف عیدی کارگران اعلام شد! شما چقدر میگیرید؟
معیشت کارگران در سایه تورم و تخلف کارفرمایان، چالش اصلی شورای عالی کار برای تعیین عیدی و حداقل دستمزد است.
محسن باقری، عضو کمیته مزد شورای عالی کار، با اشاره به قانون مصوب سال ۱۳۷۲ مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد که فرمول تعیین عیدی کارگران در هر سال یکسان و مشخص است و حداقل آن معادل ۶۰ روز و سقف آن ۹۰ روز آخرین دستمزد خواهد بود.
جزئیات فرمول قانونی تعیین عیدی کارگران
به گفته باقری، بر اساس قانون مصوب سال ۱۳۷۲، حداقل عیدی هر کارگر معادل ۶۰ روز آخرین دستمزد وی و سقف آن معادل سه ماه، یعنی ۹۰ روز، تعیین شده است. وی توضیح داد که برای کارگرانی که مزدی بالاتر از حداقل پایه مصوب دریافت میکنند، سقف عیدی نباید از حداکثر پایه حقوق مشخص شده از سوی شورای عالی کار فراتر رود.
عضو کمیته مزد شورای عالی کار افزود: با این حال، پرداخت عیدی بیشتر از سقف قانونی توسط کارفرما منع قانونی ندارد و در برخی کارگاهها، در قالب پیمانهای دسته جمعی یا عرف کارگاه، عیدی بیشتری به کارگران پرداخت میشود.
چالشهای معیشتی و دستمزد حداقلی کارگران
بخش کار و تولید هر ساله با مناقشه تعیین حداقل دستمزد جامعه کارگری مواجه است. این عدد که به عنوان «کف دستمزد» شناخته میشود، اغلب برای کارفرمایان به عنوان سقف حقوق لحاظ میگردد که نتیجه آن قرار گرفتن وضعیت معیشت اقشار کارگران در سیری نزولی و خالیتر شدن سبد خانوار است.
امسال، افزایش ۴۵ درصدی حداقل دستمزدها به دلیل انفجار قیمتها به سرعت بیاثر شد و قدرت خرید کارگران عقبگرد کرد. این وضعیت حتی تامین مسکن استیجاری مناسب را با چالش جدی مواجه کرده و زندگی دو خانواده در یک واحد مسکونی در حال افزایش است.
گفتنی است، حق مسکن کارگران حدود سه سال است که افزایشی نداشته و همچنان مبلغ ۹۰۰ هزار تومان سه سال قبل در فیش حقوقی آنها درج میشود، در حالی که اجارهبها رشد ۱۰۰ درصدی را تجربه کرده است. همچنین سرنوشت عیدی پایان سال نیز با تعیین حداقل دستمزد مشخص میشود.
دور زدن قانون توسط برخی کارفرمایان در پرداخت عیدی
محسن باقری در بخش دیگری از سخنان خود به دور زدن قانون از سوی برخی کارفرمایان اشاره کرد. وی اظهار داشت که در بعضی از نهادهای دولتی و اجرایی، هنگام پرداخت عیدی، با کارگران خود مانند کارمندان رفتار شده و به جای دو حقوق، تنها یک حقوق به عنوان عیدی پرداخت میشود.
باقری تصریح کرد: این کارگران در واقع یازده ماه به عنوان کارگر با دستمزد کارگری فعالیت میکنند، اما در زمان دریافت عیدی و در ماه پایانی سال، به ناگاه «کارمند» محسوب شده و مطابق قانون کارمندان با آنها رفتار میشود. این برخورد دوگانه و تناقضآمیز خلاف قانون بوده و باید برای حل و فصل آن اقدام شود؛ چراکه این کارفرمایان هنگام مزایایی که کارمندان دریافت میکنند، این افراد را در رسته کارگری قرار داده و مزایایی به آنها نمیدهند، اما هنگام عیدی دادن، جزو رسته کارمند محسوب میشوند.
زمان پرداخت عیدی و تخلفات عرفی
اگرچه زمان مشخصی برای پرداخت عیدی در قانون مصوب نشده است، اما بنا بر عرف، این مبلغ معمولاً در اواخر بهمن و اوایل اسفند ماه پرداخت میشود. با این حال، برخی کارفرمایان این عرف را نادیده گرفته و پرداخت عیدی را به روزهای پایانی سال و همراه با حقوق اسفند ماه موکول میکنند.
در موارد دیگر نیز دیده شده که بعضی از کارفرمایان سنتشکنی کرده و بخشی از عیدی را در فروردین و بخش دیگر را در اردیبهشت ماه سال بعد پرداخت میکنند.
