انقلاب پرداخت در ایران: خداحافظی با کارت بانکی نزدیک است؟ چالش زیرساخت و اعتماد، آنچه نمیدانید!
نظام پرداخت با تمرکززدایی و روشهای نوین، تابآوری و امنیت خود را با کاهش وابستگی به کارت ارتقا میدهد
یک کارشناس امنیت و فناوری بانکی با تأکید بر لزوم کاهش وابستگی نظام پرداخت کشور به کارت، اعلام کرد که توسعه روشهای متنوع پرداخت، تابآوری این نظام را در برابر اختلالات افزایش میدهد. وی این رویکرد را نیازمند زیرساختهای قوی و فرهنگسازی عمومی دانست.
تمرکززدایی؛ راهکاری برای افزایش پایداری نظام پرداخت
حسین پوری، کارشناس امنیت و فناوری بانکی، در گفتوگو با «سکه صبح» و با اشاره به تجربه مردم از اختلالات مقطعی کارتهای بانکی، اظهار داشت که آینده نظام بانکی در گرو تمرکززدایی، توسعه روشهای جایگزین پرداخت و ایجاد راهکارهای قابل اتکا در شرایط بحران است. وی افزود یکی از مهمترین سیاستها در نظامهای نوین پرداخت، کاهش وابستگی به یک هسته یا نهاد مرکزی و جلوگیری از ایجاد «نقطه تکخرابی» در شبکه است. پوری تمرکززدایی را به معنای توزیع پردازش تراکنشها در چند شبکه توصیف کرد و تأکید کرد که در حوزه کارت به عنوان ابزار اصلی پرداخت کاربران بانکی، باید وابستگی به آن کاهش یابد تا در صورت بروز اختلال، کل سیستم پرداخت دچار مشکل نشود.
تنوع ابزارها و اهمیت راهکارهای جایگزین
این کارشناس بانکی در ادامه بیان کرد که راهکارهایی نظیر پرداختهای مبتنی بر USSD، سرویسهای NFC و سایر ابزارهای جایگزین در همین راستا طراحی شدهاند و بانک مرکزی نیز این رویکرد را به صورت جدی در برنامههای خود قرار داده و در حال پیادهسازی آن است. پوری با اشاره به گرایش عمومی به سمت اپلیکیشنهای موبایلی، اینترنتبانک و موبایلبانک به دلیل سهولت پرداختهای آنلاین، متذکر شد که نباید از احتمال از دسترس خارج شدن هر سرویس آنلاینی غافل بود. وی تصریح کرد: در شرایط عادی، سرعت پرداخت اهمیت بالایی دارد، اما در شرایط خاص و بحرانی، اولویت با امکان انجام پرداخت است، نه سرعت آن. در چنین وضعیتی، وجود راهکارهای آفلاینمحور مانند کیف پول الکترونیک میتواند نقش حیاتی ایفا کند. وی تنوع ابزارهای پرداخت را یک ضرورت خواند و افزود: داشتن چند روش جایگزین پرداخت، حتی اگر سرعت کمتری داشته باشند، از تمرکز صرف بر یک ابزار پرسرعت اما آسیبپذیر، منطقیتر و ایمنتر است.
چالشها و الزامات پیادهسازی فناوریهای نوین
پوری در خصوص روشهای نوین پرداخت مانند اسکن اثر انگشت، کف دست یا چشم اظهار داشت که استفاده از این فناوریها نیازمند زیرساخت، ابزار فنی و فرهنگسازی است. او برای مثال به فناوری NFC اشاره کرد که سالهاست در دنیا استفاده میشود، اما در ایران به دلیل محدودیتهای زیرساختی، تحریمها و نیاز به تجهیزات خاص، هنوز به طور کامل عملیاتی نشده است.
این کارشناس فناوری بانکی در پایان خاطرنشان کرد: تا زمانی که زیرساختها و تجهیزات لازم فراهم نشود، امکان بهرهگیری گسترده از فناوریهای نوین پرداخت وجود نخواهد داشت؛ اما با فراهم شدن این بسترها، مردم میتوانند پرداختهای سریعتر، امنتر و متنوعتری را تجربه کنند.
