فاجعه آموزش عالی؟ نیمی از ورودیهای فنیوحرفهای، فارغالتحصیل دانشگاهیاند!
کسر مهارت در نظام آموزشی خوزستان به بیکاری فارغالتحصیلان دامن زده و توسعه آموزش فنیوحرفهای و مهارتآموزی کلید اشتغالزایی است.
اهواز – رئیس سازمان آموزش فنیوحرفهای کشور اعلام کرد که نیمی از پذیرفتهشدگان در مراکز آموزش فنیوحرفهای را دانشآموختگان دانشگاهی تشکیل میدهند که این آمار نشاندهنده نقش برجسته «کسر مهارت» در معضل بیکاری است. غلامحسین محمدی، عصر جمعه در نشست جمعبندی سفر اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی به استان خوزستان، تأکید کرد که بیکاری در کشور تنها ناشی از کمبود فرصتهای شغلی یا مسائل مربوط به حقوق و دستمزد نیست، بلکه فقدان مهارتهای لازم یکی از علل اصلی آن به شمار میرود.
نقش «کسر مهارت» در بیکاری فارغالتحصیلان
محمدی با اشاره به آمار نگرانکننده، اظهار داشت: در حال حاضر، ۵۰ درصد از افرادی که وارد دورههای آموزش فنیوحرفهای میشوند، فارغالتحصیلان دانشگاهی هستند. این گروه از افراد، با وجود داشتن مدارک تحصیلی عالی، به دلیل ضعف در مهارتهای عملی و کاربردی، ناگزیر به بازگشت به چرخه آموزشهای مهارتی میشوند تا بتوانند فرصتهای شغلی مناسبی را در بازار کار بیابند.
چالشهای ساختاری و محدودیتهای اعتباری
رئیس سازمان آموزش فنیوحرفهای کشور، این وضعیت را ریشهدار در ساختار نظام آموزشی دانست و تصریح کرد که تا زمانی که پیوند واقعی و مؤثری میان نظام آموزشی و نیازهای بازار کار برقرار نشود، این چرخه تکرار خواهد شد. وی به محدودیتهای اعتباری این سازمان نیز اشاره کرد و افزود: تنها یک درصد از کل بودجه آموزش کشور به آموزش فنیوحرفهای اختصاص یافته است. این در حالی است که بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، ۵۰ درصد آموزش دانشآموزان و ۴۰ درصد آموزش دانشگاهها باید به سمت مهارتمحوری پیش برود و تحقق این اهداف با منابع مالی کنونی امکانپذیر نیست.
محمدی همچنین با انتقاد از چندپارگی در سیاستگذاریهای حوزه آموزشهای مهارتی، تأکید کرد: تا زمانی که اکوسیستم آموزش مهارتی یکپارچه نشود، خروجیهای آموزشی به زنجیره ارزش و اشتغال پایدار منجر نخواهد شد. وی افزود که تحقق این یکپارچگی میتواند دستکم ۵۰ درصد از مشکلات موجود در این حوزه را کاهش دهد.
مطالبات مالی و کمبود نیروی انسانی
رئیس سازمان آموزش فنیوحرفهای کشور به مطالبات مالی این سازمان نیز پرداخت و بیان کرد که با وجود ایجاد ردیفهای درآمدی جدید، منابع حاصل از آنها تاکنون به سازمان پرداخت نشده و حدود ۵۰۰ میلیارد تومان مطالبه از خزانه کشور وجود دارد. علاوه بر این، کمبود مربی و محدودیتهای استخدامی از دیگر چالشهایی است که موجب شده بخش قابل توجهی از ظرفیت مراکز آموزشی این سازمان بلااستفاده بماند.
اقدامات بینالمللی و برنامههای توسعه در خوزستان
محمدی به فعالیتهای بینالمللی سازمان نیز اشاره کرد و گفت: با وجود شرایط موجود در کشور، بیش از ۱۰ میلیون دلار منابع خارجی برای تجهیز و بهروزرسانی آموزشها جذب شده و مربیان برای آموزشهای تخصصی به کشورهای مختلف اعزام شدهاند. وی در خصوص برنامههای ویژه برای استان خوزستان افزود: برنامههای شاخص مهارتآموزی برای شادگان و سایر مناطق استان تدوین شده و تکمیل کارگاههای تخصصی، از جمله کارگاههای HSE (بهداشت، ایمنی و محیط زیست)، در دستور کار قرار دارد. همچنین، تشکیل کنسرسیوم مهارت استانی با مشارکت صنایع بزرگ میتواند نیاز آینده بازار کار خوزستان را که حدود ۶۰ هزار نفر تخمین زده میشود، تأمین کند.
تعهد ملی برای توسعه مهارتآموزی در استانها
رئیس سازمان آموزش فنیوحرفهای کشور در پایان سخنان خود تأکید کرد که هر میزان اعتبار استانی که به آموزشهای مهارتی اختصاص یابد، به همان میزان از منابع ملی نیز تأمین خواهد شد. او افزود که هدایت هدفمند مسئولیتهای اجتماعی صنایع به سمت آموزش فنیوحرفهای میتواند تحولی جدی در اشتغالزایی و توسعه پایدار استان خوزستان ایجاد کند.
