فوری: بزرگترین شوک تاریخ والیبال! ۱۲ قانون جدید و باورنکردنی که فدراسیون جهانی اعلام کرد
FIVB قوانین جدید والیبال را با تغییرات در داوری برای سال ۲۰۲۶ آزمایش میکند.
تهران، فدراسیون جهانی والیبال (FIVB) از تصویب مجموعهای از قوانین جدید خبر داده است که قرار است در فصل بینالمللی ۲۰۲۶ به صورت آزمایشی به مرحله اجرا درآیند. این تصمیم با هدف بهبود جریان بازی، سادهسازی مقررات و افزایش درک و تعامل هواداران با این رشته ورزشی اتخاذ شده است.
اجرای آزمایشی و اهداف بلندمدت
هیئت اجرایی فدراسیون جهانی والیبال، این طرحها را در قالب قوانین، مقررات و رویههای نوین برای آزمایش در فصل ۲۰۲۶ تصویب کرده است. این قوانین در جریان رقابتهای رسمی مورد بررسی دقیق قرار خواهند گرفت و هرگونه تغییر دائمی در قوانین رسمی والیبال، پس از پایان دوره آزمایشی و ارزیابی نهایی اعمال خواهد شد.
بر اساس اعلام FIVB، این آزمایشها در رویدادهای کلیدی از جمله لیگ ملتهای والیبال ۲۰۲۶، مسابقات قهرمانی جهان زیر ۱۷ سال و همچنین قهرمانیهای قارهای سال ۲۰۲۶ اجرا میشوند. فدراسیون جهانی والیبال تأکید کرده است که این تغییرات در راستای مدرنسازی والیبال و ارتقای تجربه تماشاگران و تیمها صورت میگیرد و پس از پایان مرحله آزمایشی، درباره دائمی شدن آنها تصمیمگیری خواهد شد.
قوانین جدید در بخشهای مختلف بازی
قوانین پیشنهادی بخشهای متنوعی از جمله نحوه اجرای برخی صحنههای بازی، فرآیند چالش ویدئویی، تعامل بین مربیان و داوران و همچنین تشریفات پیش از مسابقه را در بر میگیرد که به شرح زیر است:
ممنوعیت گرفتن و پرتاب توپ در حمله (اجرای دقیق قانون ۹.۲.۲): بر اساس این قانون جدید، بند ۹.۲.۲ درباره نحوه تماس با توپ در حمله با دقت و سختگیری بیشتری اجرا خواهد شد. طبق این دستورالعمل، بازیکن در زمان ضربه حمله نباید توپ را بگیرد یا پرتاب کند و تماس با توپ باید کاملاً کوتاه، لحظهای و بدون مکث باشد. اقداماتی نظیر تغییر جهت دادن توپ با مکث، حمله دو دستی، هل دادن توپ، بلاکاوت با دست باز و هرگونه حمل یا نگهداشتن توپ غیرمجاز اعلام شده است. تنها استثنا در این قانون، حرکت موسوم به «تیپ زدن آرام» توپ است، آن هم به شرطی که تماس با توپ بسیار کوتاه و کاملاً آنی باشد. هدف از این سختگیری، افزایش شفافیت در داوری و جلوگیری از طولانی شدن حرکات تهاجمی است.
فهرست بازیکنان تیم در مسابقات FIVB: هر تیم میتواند بین ۱۲ تا ۱۴ بازیکن را در فهرست مسابقه ثبت کند. حضور حداقل یک لیبرو الزامی است و تیمها میتوانند دو لیبرو انتخاب کنند. تیمها تا یک ساعت پیش از آغاز مسابقه فرصت دارند فهرست نهایی را اعلام کنند.
سیستم نشانهگذاری برای چالش ویدئویی: تیمها میتوانند در طول هر رالی، صحنههای مشکوک را نشانهگذاری کنند. در پایان رالی، تنها در صورتی که تیم امتیاز را از دست بدهد، میتواند یکی از صحنههای نشانهگذاری شده را برای چالش انتخاب کند. اگر هر دو تیم صحنههایی را نشانهگذاری کرده باشند، نخستین خطای مشاهدهشده ملاک تصمیمگیری خواهد بود. این سیستم باید به دکمه «شروع رالی» متصل باشد.
تفسیر برخورد دوگانه در ضربه دوم: برخورد دوگانه در زمان پاس یا ضربه تنظیم (تماس دوم تیم) همچنان مجاز خواهد بود، به شرطی که توپ در همان سمت زمین باقی بماند و به زمین حریف منتقل نشود. این مورد نیازی به اصلاح متن قانون اصلی ندارد و تنها تفسیر اجرایی آن شفافتر شده است.
تماس توپ با سقف و سازههای بالای زمین: اگر توپ در ضربه اول یا دوم با زیرساختهای بالای زمین تماس پیدا کند و در همان سمت زمین قابل بازی باقی بماند، رالی ادامه خواهد یافت. اگر توپ پس از تماس به زمین حریف بازگردد، خطا اعلام میشود. تماس با بادامک عنکبوتی، بادامک جرثقیلی یا سایر سازههای معلق موجب توقف بازی و تکرار رالی خواهد شد.
خارج از چرخش / موقعیت تیم دریافتکننده: تیم دریافتکننده باید در زمان سوت داور در ترتیب چرخشی صحیح قرار داشته باشد، اما پس از شروع حرکت سرویسکننده مجاز به جابهجایی است. بازیکنان میتوانند موقعیت صحیح خود را همزمان با آغاز حرکت سرویسکننده ترک کنند.
ارتباط مربی با داور اول: سرمربی مجاز است برای دریافت توضیح، شفافسازی یا تأیید درباره نوع چالش درخواستی یا یک تصمیم داوری، با داور اول گفتوگو کند. اما طرح شکایت، اعتراض یا جدال همچنان ممنوع است و گفتوگو باید در چارچوب احترام انجام شود.
لمس توپ در دفاع و دریافت سرویس: لمس توپ در دفاع و هنگام دریافت سرویس در چارچوب مقررات چالش بررسی میشود. برای تغییر یا لغو تصمیم اولیه داور، باید یک تماس واضح و قابل مشاهده در بازبینی ویدیویی اثبات شود. در صورت عدم وجود مدرک ویدیویی کافی، تصمیم اولیه معتبر خواهد ماند.
کاهش زمان استراحت پس از چالش: پس از اعلام نتیجه یک چلنج، تیمی که درخواست ویدیوچک را ارائه کرده است، تا پیش از آغاز رالی بعدی مجاز به درخواست تایماوت نخواهد بود. تیمی که درخواست چلنج نکرده است، همچنان حق درخواست تایماوت را حفظ میکند.
پروتکل گرمکردن: یک دوره گرمکردن اختصاصی ۹۰ ثانیهای برای تمرین سرویس به پروتکل گرمکردن اضافه میشود. در این بخش، ابتدا تیم A به مدت ۹۰ ثانیه و سپس تیم B به همان مدت زمان تمرین میکند. هدف از این اصلاح، افزایش ایمنی و کاهش ریسک آسیبدیدگی ورزشکاران است.
تعداد تعویضها: تعداد تعویضهای مجاز برای هر تیم در هر ست از شش مورد به هشت مورد افزایش مییابد. این تغییر با هدف ایجاد انعطاف بیشتر در مدیریت ترکیب تیم و افزایش پویایی بازی اعمال میشود.
استفاده از سوت داور: در مواردی که توپ بهصورت واضح داخل یا خارج زمین فرود میآید، سرویسی که از تور عبور نمیکند، یا بلاک روشنی که مستقیماً موجب خروج توپ از زمین بازی میشود، داور ملزم به استفاده از سوت نخواهد بود. در این شرایط، تصمیم بر اساس وضوح صحنه و تشخیص مستقیم انجام میشود.