محرومیت جنجالی پرستیانی: فوتبال در آستانه شورش و فروپاشی؟
پرونده تبعیض نژادی در فوتبال: یوفا با محوریت وینیسیوس و پرستیانی، محرومیتها و اصل بیگناهی را بررسی میکند.
محرومیت هافبک بنفیکا در پی اتهام تبعیض نژادی؛ چالشی برای اصل بیگناهی در فوتبال
محرومیت جیانلوکا پرستیانی، هافبک باشگاه بنفیکا، از حضور در یکی از دیدارهای لیگ قهرمانان اروپا به اتهام اظهارات تبعیضآمیز علیه وینیسیوس جونیور، ستاره رئال مادرید، بحثهای گستردهای را در دنیای فوتبال برانگیخته و اصل "بیگناهی تا زمان اثبات جرم" را در این ورزش زیر سوال برده است. این پرونده با پیامدهای گستردهای همراه خواهد بود که فراتر از یک مجازات ساده برای یک بازیکن است.
محرومیت هافبک بنفیکا؛ جزئیات اولیه پرونده
پس از مسابقه، یوفا بلافاصله تحقیقاتی را در این زمینه آغاز کرد. حداقل مجازات برای توهینهای نژادی در صورت اثبات، ۱۰ جلسه محرومیت خواهد بود. با این حال، بازرس منصوبشده توسط یوفا در تاریخ ۲۳ فوریه خواستار محرومیت یک بازی برای پرستیانی شد که این درخواست به اجرا درآمد. نکته حائز اهمیت این است که این مجازات به دلیل اثبات تبعیض نژادی اعمال نشده و یک اقدام اولیه محسوب میشود؛ چرا که جرم هنوز به اثبات نرسیده است.
پرستیانی به یوفا اعلام کرده است که هرگز وینیسیوس را «میمون» خطاب نکرده و تنها از یک توهین دیگر استفاده کرده است. با این حال، اظهارات این بازیکن توسط نمایندهاش رد شد و پرستیانی همچنان اصرار دارد که هیچ توهینی صورت نگرفته است.
زیر سوال رفتن اصل برائت در فوتبال
آنچه که در این ماجرا شگفتآور است، مجازات پرستیانی پیش از تکمیل تحقیقات است که به طور مستقیم اصل بر بیگناهی را تضعیف میکند. این اتفاق بیسابقه نیست؛ در سال ۲۰۲۱، مدافع اسلاویا پراگ، اوندری کودلا، پس از اینکه دهان خود را پوشاند و با کامارا، هافبک رنجرز، صحبتهایی کرد، ابتدا یک بازی و سپس پس از تکمیل تحقیقات، ۱۰ بازی دیگر محروم شد. در آن زمان، تیم اسلاویا در لیگ اروپا از زانو زدن در حمایت از جنبش BLM خودداری کرد.
در پی حوادث مشابه، کلارنس سیدورف، ستاره سابق فوتبال هلند، در شورای اروپا پیشنهاد داد که پوشاندن دهان هنگام صحبت با داور یا بازیکن حریف باید با کارت زرد جریمه شود. این در حالی است که تماشاگران فوتبال به خوبی میدانند که بازیکنان اغلب برای صحبت با همتیمیهایشان دهان خود را میپوشانند و این عمل معمولاً دلیلی برای محرومیت نیست. حتی در همان مسابقه بنفیکا و رئال مادرید نیز وینیسیوس هنگام صحبت با اوتامندی، همتیمی خود، دهانش را پوشانده بود.
چالشهای اثبات ادعا و پتانسیل سوءاستفاده
تا به امروز، شواهد مستقیمی مبنی بر توهین تبعیضآمیز توسط پرستیانی علیه وینیسیوس وجود ندارد. این محرومیت بر اساس شهادت همتیمیهای وینیسیوس و اقدام پرستیانی در پوشاندن دهانش صورت گرفته است. این وضعیت سوالاتی جدی را مطرح میکند؛ آیا ممکن است تبانی برای طرح ادعای تبعیض صورت گرفته باشد؟ این پرونده دیگر مربوط به بازیکنی از یک باشگاه گمنام نیست، بلکه به یکی از مشهورترین تیمهای جهان، رئال مادرید، مرتبط است. چنین وضعیتی میتواند فوتبال را به سمت بیمعنایی و بازی قدرت میان مدیران و رسانهها سوق دهد. هرچه بازیکن تأثیرگذارتر باشد، احتمال محروم کردن حریف خود بیشتر خواهد شد و با توجه به نفوذ برند رئال مادرید، این سناریو در حال تحقق است.
نژادپرستی شر مطلق، اما ابهامات قانونی
باید تأکید کرد که نژادپرستی شر مطلق است و هیچ توجیهی ندارد. با این حال، تصویر خود وینیسیوس در جریان بازی نیز علیه اوست؛ او اولین بازیکنی نیست که نزدیک پرچم کرنر رقصیده، اما معمولاً چنین خشم گستردهای ایجاد نکرده است. نکته اصلی تمرکز بر تبعیض است، هرچند توهینهای دیگر نیز میتوانند به همان اندازه دردناک باشند، مانند توهینی که ظاهراً بائنا در سال ۲۰۲۳ به والورده گفت.
مشکل اساسی در این موقعیتها، وجود یک روزنه آشکار در قوانین فوتبال است. برای مدتها، حرف زدن در فوتبال، به جز موارد استثنائی، عملاً بدون مجازات مانده است. این واقعیت نشان میدهد که در فوتبال میتوان تقریباً هر چیزی گفت بدون آنکه عواقبی داشته باشد. با این حال، روند کنونی میتواند به مشکل بزرگتری در مورد سوءاستفاده از محرومیتها و دستکاری قوانین منجر شود.
