پایان جنگ در شهر جام جهانی: دروغ بزرگ یا فاجعه پنهان؟ شرایط اضطراری همچنان پابرجاست!
خشونت جرایم سازمانیافته گوادالاخارا را به تعطیلی عمومی کشاند؛ مکزیک با وضعیت اضطراری، پیامدهای اقتصادی و تهدید جام جهانی ۲۰۲۶ روبروست.
شهر گوادالاخارا، میزبان آتی جام جهانی ۲۰۲۶، یکشنبه گذشته شاهد موجی از خشونت بیسابقه ناشی از فعالیتهای جرایم سازمانیافته بود که منجر به وضعیتی اضطراری در این شهر شد. در حالی که به نظر میرسد از شدت بحران کاسته شده است، مقامات دولتی با لحنی خودستایانه از بازگشت «عادیبودن» سخن میگویند؛ اما شواهد میدانی و عمق جراحات وارده به جامعه حکایت از واقعیتی متفاوت دارد.
منشأ خشونت و تأثیر اولیه
این موج خشونت در پی بازداشت و سپس مرگ یکی از سرکردگان تحت تعقیب کشور آغاز شد و رویدادهای متعددی را در پی داشت که جامعه را در فضایی از عدم قطعیت فرو برد. گوادالاخارا، یکی از شهرهای کانون خشونتهای یکشنبه ۲۲ فوریه، صبح روز دوشنبه را در سکوتی دردناک، سنگین، عصبی، تیره و هراسآلود آغاز کرد که با ادعای سیاستمداران مبنی بر بازگشت «عادیبودن» تفاوت فاحشی داشت.
فلج شدن زندگی روزمره
خیابانهای اصلی شهر موسوم به «مروارید تاپاتیا» در صبح دوشنبه خالی از خودرو و عابر پیاده بود. تنها افراد ناچار به جابهجایی در خیابانها دیده میشدند و تردد در شهر به اقدامی شجاعانه تبدیل شده بود. مدارس و دانشگاهها برای حفظ امنیت خانوادهها و دانشآموزان تا اطلاع ثانوی تعطیل شدند و دولت ایالتی تاکنون زمان مشخصی برای بازگشت دانشآموزان به کلاسها اعلام نکرده است. گوادالاخارا عملاً در وضعیت «کد قرمز» قرار گرفته بود.
هزاران کسبوکار در صبح دوشنبه تعطیل ماندند و حتی مغازههای محلی که جرأت بازگشایی داشتند، تنها برای ساعاتی محدود و با ترس از هدف قرار گرفتن خشونت فعالیت کردند. قفسههای فروشگاهها به سرعت خالی شد و زنجیرههای بزرگ مانند والمارت نیز تصمیم به عدم فعالیت در این روز گرفتند.
لغو رویدادهای عمومی و ورزشی
علاوه بر تعطیلی بازار و مدارس، بسیاری از رویدادهای پرجمعیت نیز به تعویق افتاد یا لغو شد. دربی فوتبال زنان میان تیمهای چیواس و آمریکا برگزار نشد و دیدار تیمهای تاپاتیو و تلاکسکالا در لیگ اکسپنشن نیز لغو گردید. «سهشنبه گلامور» برای هواداران کشتی کچ در آرنا کولیسئو نیز در این هفته برگزار نخواهد شد و کنسرتها نیز سرنوشت مشابهی پیدا کردند. این رویدادها نیز با مفهوم «عادیبودن» ادعایی فاصله زیادی داشتند.
واکنش مقامات و آمار خسارات
با گذشت ساعات، برخی کسبوکارها شروع به بازگشایی کردند؛ چرا که چرخ اقتصاد باید میچرخید. خودروهای سوخته از خیابانها جمعآوری شدند، اما آوار و نشانههای خشونت همچنان در نقاط مختلف شهر باقی بود. فرماندار ایالت، پابلو لموس، از اعزام ۲ هزار نیروی ارتش به عنوان «تقویتکننده» خبر داد که پس از آن از شدت عدم قطعیت در شهر کاسته شد.
مقامات خالیسکو آمار نگرانکنندهای از خسارات و تلفات ارائه کردند: ۴۱ نفر در ارتباط با حوادث خشونتبار بازداشت شدند. افزون بر آن، ۳۰ فرد مظنون به جرایم، ۲۵ نیروی گارد ملی و یک زن غیرنظامی جان خود را از دست دادند. این اعداد و ارقام به وضوح نشان میدهد که اوضاع بسیار دورتر از «عادیبودن» است.
بازگشت تدریجی و چالشهای پیشرو
رفتوآمد در شهر بهتدریج در حال بازگشت است و دولت خالیسکو اعلام کرده است که حملونقل عمومی اکنون با ۵۰ درصد ظرفیت فعالیت میکند. با این حال، آسیب به بخش هوایی شدید بود؛ ۱۱۸ پرواز لغو و ۱۸ پرواز با تأخیرهای قابلتوجه انجام گرفت. بسیاری از شرکتها از کارکنان خود خواستهاند که دورکاری کنند.
انتظار میرود در ساعات آینده وضعیت «کد قرمز» پایان یابد و پس از آن مسیر بازگشت به «عادیبودن» روشنتر شود. اما در حال حاضر، این مفهوم بیشتر در گفتمان خودستایانه سیاسی وجود دارد تا در شهری که عمیقاً در عدم قطعیت و پیامدهای خشونت فرو رفته است.
جام جهانی ۲۰۲۶ در سایه ناامنی
بازگشت «عادیبودن» برای فیفا نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. نهادی که قرار است ظرف چهار ماه آینده چهار مسابقه از جام جهانی ۲۰۲۶—از جمله اسپانیا در برابر اروگوئه—و دو بازی پلیآف بینقارهای را در گوادالاخارا برگزار کند. رسانههای بینالمللی مانند «اوله» و «اکیپ» از «ایالتی در وضعیت جنگ» سخن گفتهاند. تنها چهار ماه مانده به این رویداد بزرگ، فشار بر فدراسیون بینالمللی فوتبال افزایش یافته، در حالی که «عادیبودن» همچنان دیر به گوادالاخارا میرسد و نگرانیها در مورد امنیت این رویداد ورزشی جهانی را تشدید میکند.