فرمول یک در لبه پرتگاه: عصر جدید، رانندگان را نابود میکند یا جاودانه؟
فیا با مقررات فنی جدید فرمول یک، حذف MGU-H از پیشرانههای هیبریدی را برای افزایش ایمنی و چالشزایی فراری کلید زد.
قوانین فنی جدید فرمول یک، آغاز مسابقات را به یک چالش پیچیده و بالقوه خطرناک تبدیل کردهاند. با نزدیک شدن به دور دوم آزمایشهای پیشفصل در بحرین، نگرانیها درباره تأثیر این مقررات بر روند استارت و ایمنی مسابقات افزایش یافته است. در حالی که بحث بازنگری در مقررات مطرح است، تیم فراری با اعمال تغییرات مخالفت میکند.
تغییرات فنی و چالش استارت مسابقات
مقررات فنی جدید فرمول یک، واحدهای قدرت را از مولد بازیابی انرژی حرارتی (MGU-H) محروم کرده و سهم قابل توجهی از توان موتورهای احتراق داخلی را کاهش داده است. در عوض، خودروها به سامانههای هیبریدی قدرتمندتری مجهز شدهاند. این تغییرات، نه تنها شیوه رانندگی را برای رانندگان دگرگون کرده، بلکه بر جنبههای اساسیتر رقابت، از جمله نحوه استارت، نیز تأثیر گذاشته است.
آزمایشهای اولیه در بحرین نشان داد که شروع مسابقه برای رانندگان به مراتب دشوارتر شده و حتی نگرانیهایی در خصوص ایمنی استارتها مطرح شده است. در گذشته، سامانه MGU-H به رانندگان کمک میکرد تا توربین را به سرعت به دور موتور بهینه برسانند و از پدیده «تأخیر توربو» جلوگیری کنند؛ پدیدهای که فاصله زمانی بین فشردن پدال گاز و واکنش پیشرانه توربوشارژ را توصیف میکند.
دشواریهای بیسابقه در شروع مسابقات
اکنون، در غیاب MGU-H، رانندگان مجبورند توربین را به صورت دستی و از طریق پدال گاز گرم کنند. با وجود کمک احتمالی سیستم بازیابی انرژی جنبشی (MGU-K)، مقررات استفاده از توان الکتریکی را تا رسیدن خودرو به سرعت ۵۰ کیلومتر بر ساعت محدود کرده است. در نتیجه، رانندگان پیش از استارت، ناچارند موتور را برای مدتزمانی گاه بیش از ۱۰ ثانیه در دورهای بسیار بالا (حدود ۱۲ تا ۱۳ هزار دور در دقیقه) نگه دارند تا توربین به شرایط مطلوب برسد.
علاوه بر این، درست پیش از حرکت، لازم است فشار روی پدال گاز با دقت کاهش یابد تا از لغزش چرخها جلوگیری شود. یافتن لحظه دقیق برای این کار بسیار دشوار است؛ رها کردن زودتر پدال باعث از دست رفتن انرژی توربین میشود و تأخیر در آن به هرزگردی چرخها منجر خواهد شد.
اسکار پیاستری، راننده تیم مکلارن، در این باره میگوید: «استارت هر راننده متفاوت خواهد بود و راستش را بخواهید، مطمئن نیستم هیچکدام دقیقاً بدانیم چگونه باید این کار را انجام دهیم. سال گذشته، یک استارت بد نهایتاً به لغزش جزئی یا واکنش کند منجر میشد، اما امسال ممکن است شبیه فرمول ۲ شود؛ جایی که سیستم ضد توقف فعال میشود و نه پنج متر، بلکه شش یا هفت جایگاه را از دست میدهید. باید برای این مسئله راهحلی پیدا شود؛ در حال حاضر حتی یک استارت ایمن هم دشوار است، چه برسد به یک استارت خوب.»
افزایش خطر حوادث در خط شروع
تحلیلها نشان میدهد که به طور متوسط در هر ۲۰ تلاش برای استارت در جریان آزمایشها، یک خطا رخ داده است. این آمار بدان معناست که اگر شرایط بهبود نیابد، احتمالاً در هر مسابقه دستکم یک راننده با مشکل مواجه خواهد شد. هیچ چیز در لحظه شروع خطرناکتر از خودرویی کند یا متوقف شده نیست. در چنین شرایطی، رانندگانی که از ردیفهای عقب حرکت میکنند ممکن است فرصت واکنش به مانع پیشرو را نداشته و با سرعت بالا با آن برخورد کنند. حادثه تصادف تئو پورچیر و انزو فیتیپالدی در مسابقه فرمول ۲ جده در سال ۲۰۲۱، نمونهای از خطرات بالقوه این وضعیت است.
طولانی بودن فرایند آمادهسازی استارت برای رانندگانی که در انتهای صف قرار دارند نیز مشکلساز است؛ زیرا چراغهای استارت تنها چند ثانیه پس از استقرار آخرین خودرو روشن میشوند. والتری بوتاس با اشاره به جریمه پنجرتبهای خود در ملبورن، این موضوع را بسیار نگرانکننده خوانده است. جورج راسل نیز افزود: «نمیدانم سایر تیمها در چه وضعیتی هستند، اما ما در درک روند استارت پیشرفت کردهایم، هرچند هنوز پیچیده است. در تستها، من زمانی استارت میزنم که واحد قدرت در بازه مناسبی قرار دارد، اما در مسابقه باید با چراغها حرکت کنید، نه زمانی که توربو آماده است.»
بازنگری مقررات و موضع فراری
تیمها اکنون خواستار بازنگری در روند استارت شدهاند و قرار است این موضوع در جلسه کمیسیون فرمول یک بررسی شود. دو پیشنهاد اصلی مطرح است: نخست، افزایش فاصله زمانی میان استقرار آخرین خودرو و روشن شدن چراغهای استارت و دوم، حذف محدودیت استفاده از MGU-K در آغاز مسابقه. با این حال، فراری با هر دو پیشنهاد مخالفت کرده است.
گزارشها حاکی از آن است که فردریک واسور، مدیر تیم اسکودریا، از سال گذشته نسبت به مشکلات احتمالی استارت هشدار داده و خواستار تغییر مقررات شده بود، اما این هشدارها جدی گرفته نشد. در مقابل، مارانلو راهحل خود را برگزید و به گفته جورج راسل، پیشرانهای با توربین کوچکتر طراحی کرد؛ توربینی که برای رسیدن به سرعت مورد نیاز به انرژی کمتری احتیاج دارد. این ویژگی به رانندگان تیمهای فراری، هاس و کادیلاک اجازه میدهد زمان کمتری را صرف آمادهسازی برای استارت کنند.
آینده مقررات و احتمال مداخله FIA
این احتمال وجود دارد که کمیسیون فرمول یک، نظر فراری را نادیده بگیرد. اگر فدراسیون جهانی اتومبیلرانی این مسئله را تهدیدی برای ایمنی بداند، میتواند حتی بدون رأیگیری اکثریت نیز تغییرات لازم را اعمال کند. با این حال، تصویر واقعی از تأثیر این تغییرات احتمالاً تنها در نخستین مسابقه فصل، در گرندپری استرالیا آشکار خواهد شد. پیر گسلی با لبخند میگوید: «تماشای این مسابقه را توصیه میکنم، شروع فصل در استرالیا قطعاً برای همه خاطرهانگیز خواهد بود.»
