زلزله در فوتبال: یوفا، پدرخوانده فوتبال جهان را سرنگون کرد!

پروژه جنجالی سوپرلیگ، که در سال‌های اخیر محوریت سیاست‌های فلورنتینو پرز، رئیس باشگاه رئال مادرید را تشکیل می‌داد، سرانجام با انتشار بیانیه‌ای مشترک میان یوفا، اتحادیه باشگاه‌های اروپا (ECA) و رئال مادرید، به توافقی اصولی و پایان رسمی خود رسید. این پروژه که روزگاری امید به تحولی عظیم در فوتبال باشگاهی اروپا را نوید می‌داد، پس از فراز و نشیب‌های فراوان، کشمکش‌های حقوقی و مخالفت‌های گسترده، حالا در سکوتی نسبی و با متنی کوتاه به کار خود پایان می‌دهد.

پایان رسمی پروژه سوپرلیگ

پس از ماه‌ها گفتگو و رایزنی در راستای منافع فوتبال اروپا، یوفا، اتحادیه باشگاه‌های اروپا و باشگاه رئال مادرید اعلام کردند که بر سر یک توافق اصولی به سود فوتبال باشگاهی اروپا دست یافته‌اند. این توافق بر محترم شمردن اصل شایستگی ورزشی، پایداری بلندمدت باشگاه‌ها و بهبود تجربه هواداران از طریق فناوری تاکید دارد. پروژه سوپرلیگ که در ابتدا با نام "لیگ یونیفای" نیز شناخته می‌شد، مدتی بود که دیگر اولویت اصلی رئال مادرید محسوب نمی‌شد و بخش دشوار ماجرا، مدیریت انحلال آن و توجیه سرمایه‌گذاری منابع بود که این توافق، راه را برای آن هموار ساخت. بیانیه مشترک در ۱۲۱ کلمه منتشر شد که به "سود فوتبال اروپا" اشاره داشت و خداحافظی محقرانه‌ای از این پروژه بود.

مسیر پرفراز و نشیب یک ایده جنجالی

سوپرلیگ در یک عصر یکشنبه با انتشار بیانیه‌ای مشترک از سوی دوازده باشگاه مطرح اروپا (شامل رئال مادرید، بارسلونا، اتلتیکو مادرید، منچستریونایتد، چلسی، آرسنال، لیورپول، منچسترسیتی، تاتنهام، یوونتوس، میلان و اینتر) مانند انفجاری فوتبال قاره سبز را به لرزه درآورد. با این حال، مخالفت شدید هواداران، به ویژه در انگلیس، باعث شد باشگاه‌های لیگ برتری اولین کسانی باشند که از این پروژه خارج شدند. اتلتیکو مادرید و باشگاه‌های ایتالیایی نیز به سرعت مسیر مشابهی را در پیش گرفتند و عملاً پروژه را به بن‌بست کشاندند. این پروژه که قرار بود در زمین چمن برگزار شود، بیشتر در دادگاه‌ها و در رویارویی با لیگ‌های داخلی و یوفا به ریاست الکساندر چفرین دنبال شد. به نظر می‌رسد بزرگترین اشتباه سوپرلیگ، نادیده گرفتن قدرت و تأثیر هواداران فوتبال بود، نقطه‌ای مشترک در تمامی جنجال‌هایی که در اتاق‌های اداری شکل می‌گیرند.

نقش محوری فلورنتینو پرز

با وجود اینکه مدیریت پروژه سوپرلیگ از طریق شرکت A22 انجام می‌شد، این ایده به طور فزاینده‌ای به یک پروژه شخصی از سوی فلورنتینو پرز تبدیل شد. او شخصاً نمایندگی آن را بر عهده گرفت، در برنامه‌های تلویزیونی الچیرینگیتو از آن دفاع کرد و مستقیماً با الکساندر چفرین، رئیس یوفا، رویارویی داشت. پرز با حمایت خوان لاپورتا، دست در دست بارسلونا گذاشته بود، اگرچه این نزدیکی برای بخشی از هواداران رئال مادرید قابل درک نبود و در نهایت نیز این رابطه همکاری ماه‌ها پیش از اعلام رسمی توافق اخیر، گسسته شد.

پیامدهای حقوقی و ادعای پیروزی رئال مادرید

یکی از مهمترین ابعاد پروژه سوپرلیگ، کشمکش‌های حقوقی آن بود. در سال ۲۰۲۳، دادگاه عدالت اتحادیه اروپا با صدور رأیی تاریخی اعلام کرد که یوفا با جلوگیری از رقابت‌های جایگزین مانند سوپرلیگ، از موقعیت انحصاری خود سوءاستفاده کرده است. رئال مادرید پس از این حکم، از طرح دعوایی به ارزش ۴.۵ میلیارد یورو بابت خسارات خبر داده بود. اکنون با این توافق جدید، پرونده‌های قضایی نیز «پس از اجرای توافق نهایی» بسته خواهد شد. رئال مادرید بدون انتشار بیانیه‌ای فراتر از همان اعلام رسمی، این توافق را یک پیروزی برای خود معرفی می‌کند و معتقد است که یوفا در طول این پنج سال، با تغییر فرمت لیگ قهرمانان اروپا و نزدیک شدن به برخی ایده‌های لیگ یونیفای (مانند مدل جدید با یک مرحله گروهی واحد و مسابقات بیشتر که در سال ۲۰۲۲ تصویب و در سال ۲۰۲۴ اجرا شد)، به نوعی خواسته‌های اولیه سوپرلیگ را برآورده کرده است.

آینده و چالش‌های پیش روی پرز

این توافق بر پایه اصلاح رقابت‌ها «با احترام به اصل شایستگی ورزشی»، «بهبود تجربه هوادار از طریق فناوری» و «پایداری بلندمدت» باشگاه‌ها (به معنای درآمد بیشتر برای تیم‌ها) شکل خواهد گرفت. زمان نشان خواهد داد که این توافق واقعاً سودمند است یا صرفاً پایانی آبرومندانه برای رئال مادرید خواهد بود. فلورنتینو پرز اکنون نیاز دارد تا جبهه‌های باز دیگر را یکی یکی ببندد. وضعیت ورزشی باشگاه، مشکلات لجستیکی ورزشگاه سانتیاگو برنابئو و تغییر مدل مالکیتی باشگاه، از دیگر چالش‌های پیش روی او هستند. پروژه‌ای که با سروصدا آغاز شد، با بیانیه‌ای ۱۲۱ کلمه‌ای به پایان می‌رسد و بی‌شک هواداران، توضیحات بیشتری را طلب خواهند کرد.