فوری و شوکه کننده: اسطورههای تنیس به سوبولنکو 'دستور' دادند؛ روانشناس ورزشی تنها راه نجات!
روانشناسی ورزشی و راز ناکامی آرینا سوبولنکو در فینال گرنداسلم اوپن استرالیا
شکستهای پیاپی آرینا سوبولنکو، تنیسور شماره یک جهان، در فینال تورنمنتهای بزرگ، بار دیگر بحثها درباره آمادگی ذهنی و چالشهای روانی این ورزشکار بلاروسی را در محافل تنیس شعلهور کرده است. این ستاره تنیس برای دومین سال متوالی به فینال مسابقات آزاد استرالیا راه یافت اما همانند رولان گاروس 2025 و فینال فصل 2025، نتوانست جام قهرمانی را بالای سر ببرد. شکست اخیر او در دیدار قهرمانی مقابل النا ریباکینا در ملبورن، واکنش گسترده کارشناسان و اسطورههای این ورزش را در پی داشته است.
تکرار ناکامی در فینال گرنداسلمها
روند ناکامیهای آرینا سوبولنکو در فینالهای بزرگ، به یک نگرانی جدی تبدیل شده است. او در سال 2025 در فینال گرنداسلم استرالیا در سه ست (۳-۶، ۶-۲، ۵-۷) مغلوب مدیسون کیز، تنیسور رتبه پانزدهم وقت جهان شد و نتوانست روند ۲۰ پیروزی متوالی خود را در این رقابتها ادامه دهد. این اتفاق در سال 2026 نیز تکرار شد و او در فینال اوپن استرالیا با نتایج ۴-۶، ۶-۴ و ۴-۶ مغلوب النا ریباکینا، نفر سوم جهان شد. سوبولنکو در این دیدار سرنوشتساز، در ست پایانی با نتیجه ۳ بر صفر پیش افتاده بود اما نتوانست این برتری را حفظ کند و از دفاع از عنوان قهرمانی خود بازماند.
این شکست، دومین ناکامی متوالی صدرنشین رنکینگ در فینال گرنداسلم استرالیا و در مجموع سومین باخت او در چهار مسابقه قهرمانی گرنداسلم بود که بیش از پیش بر نگرانیها افزود.
لزوم کمک روانشناس ورزشی؛ پیشنهاد اسطورهها
گرِگ روسدسکی، فینالیست سابق مسابقات آزاد آمریکا، با اشاره به شرایط سوبولنکو، مراجعه به یک روانشناس ورزشی را برای خروج از این بحران ضروری میداند. وی ایگا اشویانتک، نفر چهارم پیشین جهان، را به عنوان نمونهای موفق از همکاری با روانشناس ورزشی معرفی کرد.
روسدسکی در پادکست خود اظهار داشت: «فکر میکنم سوبولنکو به یک روانشناس ورزشی نیاز دارد. اشویانتک درباره اهمیت روانشناس ورزشیاش صحبت میکند. نمیدانم آیا آرینا با کسی کار میکند که بتواند به ذهنش نفوذ و به او کمک کند در فینالها با همان آزادی بازی کند که در طول مسابقات نشان میدهد یا نه.» او تاکید کرد که انتظارات و فشار میتواند مانع عملکرد مطلوب شود و توصیه کرد که بازیکن باید با آزادی و بیباکی بازی کند. به عقیده روسدسکی، اگر آرینا بر این مانع ذهنی غلبه کند، میتواند چندین گرنداسلم را برده و به بردهای دو رقمی برسد.
تجربه گذشته سوبولنکو و نگاه به آینده
سوبولنکو پیشتر با یک روانشناس ورزشی همکاری کرده بود، اما کمی قبل از قهرمانی در اوپن استرالیا 2023 این همکاری را متوقف کرد. او در سپتامبر 2025 در مصاحبهای با جی شتی درباره این تجربه توضیح داد: «من چهار یا پنج سال با یک روانشناس ورزشی کار کردم و نوعی مدیتیشن انجام دادیم. در اوایل دوران حرفهایام کارهای زیادی انجام دادیم اما بعد متوجه شدم بیش از حد به او تکیه میکنم. انتظار داشتم مشکلاتم را حل کند و بارها و بارها همان اشتباه را تکرار میکردم. از این بابت ناامید شده بودم، بنابراین در مقطعی تصمیم گرفتم که مسئولیت اعمالم را بپذیرم.» وی افزود که پس از توقف همکاری، بهتر توانسته خود را بشناسد، احساساتش را کنترل کند و تعادل بیشتری در زندگی حرفهای خود بیابد.
تحلیل کارشناسان از عملکرد در فینال ملبورن
عملکرد سوبولنکو در فینال اوپن استرالیا 2026 از سوی اسطورهها و کارشناسان تنیس با انتقادات تندی همراه بود. پت کش، قهرمان ویمبلدون 1987، مدعی شد که سوبولنکو در پایان مسابقه عملاً تسلیم شده است. آنابل کرافت، تنیسور شماره یک پیشین بریتانیا، به رفتار نابالغانه سوبولنکو در ست سوم، پس از از دست دادن برتری ۳ بر صفر اشاره کرد: «سوبولنکو نتوانست اوضاع را مدیریت کند و کاملاً خونسردی خود را از دست داد. وقتی وحشت شروع شد، در جهت اشتباه پیش رفت و به خودش آسیب رساند.»
جیمی کانرز، قهرمان هشت دوره گرنداسلم، نیز بر لزوم پرورش «غریزه قاتل بودن» در بازیکن شماره یک جهان تاکید کرد و گفت: «وقتی در ست سوم در چنین تورنمنت بزرگی ۳ بر صفر جلو هستید، باید کار را تمام کنید. او بازیکن خیلی خوبی است اما نتوانست این کار را انجام دهد.» النا دمنتیوا، قهرمان المپیک 2008، علت شکست را در اطمینان بیش از حد سوبولنکو به پیروزی و کاهش مداوم تمرکز او دانست. به گفته دمنتیوا، سوبولنکو نتوانست به حالت همیشگی خود برسد که در آن همه چیز را فراموش کرده و کاملاً در بازی غرق میشود.
دیدگاههای متفاوت درباره عوامل شکست
در مقابل این انتقادات، آندری اولخوفسکی، قهرمان دوبل مختلط اوپن استرالیا در سال 1994، معتقد است که سوبولنکو معمولاً در فینالهای گرنداسلم بهتر از نیمهنهایی بازی نمیکند. وی با اشاره به اینکه سوبولنکو و ریباکینا قدرتمندترین سرویسهای تور WTA را دارند، ثبات ریباکینا در لحظههای تعیینکننده فینال را عامل اصلی پیروزی او دانست. اولخوفسکی عنوان کرد: «ریباکینا قدرتمندتر و مؤثرتر بازی کرد و بهترین تنیس خود را به نمایش گذاشت. او شایسته پیروزی بود. آرینا در مسابقات سرنوشتساز، بیش از حد تلاش میکند ۱۲۰ درصد توانش را به کار گیرد اما وسواس او به قدرت همیشه کمککننده نیست.»
مسیر پیشرو برای حفظ جایگاه و کسب افتخارات
آرینا سوبولنکو در فصل گذشته تنها یک گرنداسلم را فتح کرد که برای ورزشکاری در سطح او، به سختی میتواند هدف نهایی باشد. اگر این تنیسور بلاروسی قصد دارد تا پایان سال جایگاه نخست خود را حفظ کند و به مجموعه عناوین بزرگش بیفزاید، باید شکستهای اخیر خود در فینالهای مهم را با دقت تحلیل کرده و راهحلهایی بیابد. شاید آرینا واقعاً باید به توصیه اسطورههای تنیس گوش دهد و همکاری با یک روانشناس ورزشی را دوباره از سر بگیرد تا بتواند بر چالشهای ذهنی خود غلبه کرده و به پتانسیل کامل خود دست یابد.
