۲ تغییر حیاتی که سوپر لیگ کاراته را زیر و رو میکند: آیا سیستم داوری جدید، فاجعه میآفریند؟
سیستم داوری الکترونیکی بومی جویاستیک در سوپر لیگ کاراته ایران به کار گرفته شد.
با ورود قوانین جدید داوری فدراسیون جهانی کاراته و الزام استفاده از سیستمهای الکترونیکی قضاوت، کاراته ایران پیشگام اجرای این تغییرات در رقابتهای سوپر لیگ باشگاههای کشور شده است. این در حالی است که مهندسان نخبه ایرانی موفق به تولید بومی سیستم جدید داوری "جویاستیک" شدهاند، سیستمی که فدراسیون جهانی آن را با قیمت ۹۰۰۰ دلار به کشورها عرضه میکند.
اجرای قوانین نوین داوری در کاراته ایران
شروع فصل جدید رقابتهای سوپر لیگ کاراته باشگاههای کشور، شاهد اجرای قوانین داوری جدید فدراسیون جهانی (WKF) بوده که قرار بود از ابتدای سال ۲۰۲۶ اجرایی شود. کاراته ایران با اتخاذ این تصمیم، اولین کشوری در دنیا به شمار میرود که در همان روزهای نخست سال جدید میلادی، این قوانین را در بالاترین سطح رقابتهای داخلی خود، یعنی سوپر لیگ، به کار گرفته است. پیش از آغاز رقابتها، جلسات توجیهی با حضور داوران و مربیان تیمها برگزار شد تا تغییرات جزئی قوانین جدید تشریح شود.
معرفی سیستم داوری "جویاستیک"
یکی از مهمترین تغییرات، استفاده از سیستم جدید داوری موسوم به "جویاستیک" است. در این سیستم، پرچمهای سنتی حذف شده و داوران کنار با استفاده از دستههایی دارای دکمههای آبی و قرمز، امتیازات را ثبت میکنند. این شیوه جدید مزایای قابل توجهی دارد؛ از جمله بارزترین آن، امکان تصمیمگیری کاملاً فردی داوران در ثبت یا عدم ثبت امتیاز است. در گذشته و با سیستم پرچم، اغلب شاهد همراهی داوران با یکدیگر در نشان دادن پرچم بودیم، اما در سیستم جویاستیک، پنهان ماندن حرکت داوران، قضاوت را به عدالت نزدیکتر میکند.
دستاورد مهندسان ایرانی و چالشها
در حالی که فدراسیون جهانی استفاده از این سیستم را اجباری کرده و آن را با قیمت ۹۰۰۰ دلار به کشورها ارائه میدهد، مهندسان نخبه ایرانی با مهندسی معکوس موفق به تولید بومی این سیستم برای مسابقات داخلی شدهاند. این سیستم در مسابقات انتخابی تیم ملی با موفقیت به کار گرفته شد؛ اما در رقابتهای سوپر لیگ، نواقصی مشاهده شد که کمیته داوران را به طور موقت مجبور به بازگشت به سیستم سنتی قضاوت با پرچم کرد. این حساسیت بالا در عملکرد دستگاه که با اشاره انگشت سبابه کار میکند، نیازمند بررسی دقیقتر از سوی سرداور در موارد مشکوک است که البته طبق گفته رئیس کمیته داوران، امری مرسوم در سطح جهانی نیز هست.
جزئیات تغییرات قوانین از زبان رئیس کمیته داوران
یوسف گرشاسبی، رئیس کمیته داوران فدراسیون کاراته، در خصوص لزوم استفاده از دستگاههای الکترونیکی داوری و تغییرات قوانین اظهار داشت: "فدراسیون جهانی کشورها را ملزم کرده که مسابقات خود را با دستگاههای الکترونیکی برگزار کنند. ما این تکنولوژی را در مراحل انتخابی تیم ملی و سپس در سوپر لیگ به کار گرفتیم. حدود ۴۰ داور آسیایی و جهانی داریم که گواهی استفاده از این دستگاه را در کاتا و کومیته دارا هستند." وی افزود که هفته آینده نیز ۲۳ داور ایرانی برای شرکت در مسابقات لیگ جهانی گرجستان اعزام میشوند و این قوانین در بالاترین سطح در آنجا اجرایی خواهد شد.
تغییرات کلیدی در کاتا و کومیته
رئیس کمیته داوران به مهمترین تغییرات در بخشهای کاتا و کومیته اشاره کرد: "در بخش کاتا، که پیشتر بالاترین و پایینترین رأی از مجموع هفت داور حذف میشد، طبق قوانین جدید رأی هر هفت داور محاسبه شده و کاتارو با بیشترین رأی برنده است. در کومیته نیز، افتادن روی تاتامی، چه در اثر ضربات دست و چه پا، که قبلاً سه امتیاز به مجری تکنیک تعلق میگرفت، در شرایط فعلی غیرمجاز بوده و امتیاز ندارد."
اهمیت هماهنگی با استانداردهای جهانی
گرشاسبی تأکید کرد که کلیه مسابقات معتبری چون آسیایی، جهانی و کاراته وان با سیستمهای داوری الکترونیکی قضاوت میشوند و قابل قبول نیست که ایران در داخل با پرچم داوری کند. وی هشدار داد که این تناقض میتواند تأثیر منفی بر کار فنی کاراتهکاها داشته و باعث دوگانگی شود. در سیستم جدید، برخلاف داوری با پرچم که داوران در "ساپورت کردن" یکدیگر نقش داشتند، هر داور تنها چیزی را که مشاهده کرده، اعمال میکند. وی در پایان متذکر شد که حتی جزئیترین اختلاف بین داوری با پرچم و سیستم الکترونیکی، میتواند در رقابتهای معتبری چون قهرمانی آسیا بسیار تعیینکننده باشد و از این رو نباید اجازه داد این مسائل بر کار فنی کاراتهکاها تأثیر بگذارد.
