انفجار خبری CNN: آزادسازی ذخایر استراتژیک، یک «شوخی تلخ» با عمر کوتاه!
بحران انرژی: نقش ایران، تنگه هرمز و ذخایر نفت در تعیین قیمت جهانی
در بحبوحه تشدید تنشها و آنچه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران خوانده شده، به همراه اختلالات شدید در عبور نفتکشها از تنگه هرمز، ایده آزادسازی ذخایر راهبردی نفت از سوی کشورهای بزرگ مصرفکننده انرژی، با انتقادهای جدی کارشناسان مواجه شده است. این طرح که با هدف کنترل جهش قیمت نفت مطرح شده، به گفته تحلیلگران تنها یک راهحل موقت و کوتاهمدت خواهد بود.
ناکافی بودن آزادسازی ذخایر در بحران هرمز
کارشناسان انرژی و تحلیلگران بازار در گفتگو با شبکه سیانان تاکید کردهاند که آزادسازی ذخایر راهبردی نفت، در بهترین حالت، صرفاً یک "راهحل موقت و کوتاهمدت" است و توانایی مدیریت بحران عمیق ناشی از توقف جریان حدود ۲۰ درصد نفت جهان از تنگه هرمز را برای مدت طولانی ندارد. جهان روزانه حدود ۱۰۰ میلیون بشکه نفت مصرف میکند و بسته شدن تنگه هرمز به دلیل ناامنی، مینگذاری گزارششده توسط ایران، حملات و عقبنشینی بیمهگران و شرکتهای کشتیرانی، به قطع جریان حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز منجر شده است.
در چنین شرایطی، حتی آزادسازی دهها یا صدها میلیون بشکه از ذخایر راهبردی کشورها، مشابه آنچه آمریکا در زمان جنگ اوکراین انجام داد، تنها میتواند مکثی موقت در افزایش قیمت ایجاد کند. پس از این دوره کوتاه، در صورت تداوم اختلال در تنگه، قیمتها مجدداً روند صعودی خود را از سر خواهند گرفت.
تنگه هرمز: شریان حیاتی قطع شده انرژی جهان
تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان، همواره نقش حیاتی در تامین نیازهای نفتی بینالمللی ایفا کرده است. اما وضعیت کنونی آن، که با ناامنی فزاینده، گزارشهایی از مینگذاری و حملات اخیر، و در نتیجه عقبنشینی شرکتهای بیمه و کشتیرانی همراه شده، عملاً این مسیر را مختل کرده است. این اختلال، نه تنها جریان فیزیکی نفت را تحت تاثیر قرار داده، بلکه بر بازار جهانی و قیمتها نیز فشار فزایندهای وارد آورده است.
هشدار کارشناسان: "مسکن موقت" نه "درمان ریشهای"
یکی از کارشناسان برجسته بازار انرژی در گفتگو با سیانان، ایده آزادسازی ذخایر راهبردی در شرایطی که تنگه هرمز برای مدت طولانی بسته بماند را "شبیه به یک شوخی" توصیف کرده است. وی افزود: «زیرا اثر آن بسیار کوتاهمدت خواهد بود و مانند یک مسکن موقت عمل میکند، نه درمان ریشهای بحران.»
باب مکنالی، رئیس گروه انرژی رپیدان، نیز به سیانان گفته است: «مگر اینکه تردد نفتکشها در تنگه هرمز بهزودی از سر گرفته شود و پایدار بماند، آزادسازی ذخایر راهبردی نفت (SPR) تنها باعث یک مکث کوتاه میشود و سپس قیمت نفت خام دوباره به سمت بالا حرکت خواهد کرد.»
وضعیت کنونی و چشمانداز بازار
در حال حاضر، دولت ترامپ اعلام کرده است که هنوز تصمیمی برای استفاده از ذخایر راهبردی آمریکا نگرفته است. همچنین، کشورهای گروه هفت نیز در نشست اخیر خود گزینه آزادسازی مشترک ذخایر را مورد بررسی قرار دادند، اما تاکنون اقدام عملی در این زمینه انجام ندادهاند. صرف انتشار اخباری مبنی بر بررسی این گزینه، موجب شد تا قیمت نفت نسبت به روزهای گذشته کاهش قابل ملاحظهای یابد. با این حال، به اعتقاد کارشناسان غربی، این کاهش قیمت به شدت موقتی بوده و باید منتظر صعود دوباره قیمتها بود.
سیانان تاکید دارد که راهحل واقعی و پایدار برای این بحران، بازگشایی امن تنگه هرمز از طریق عملیات نظامی یا دیپلماتیک است، نه تکیه بر ذخایر محدود و یکبار مصرف راهبردی کشورها که تنها میتواند به عنوان یک راهحل مقطعی و نه پایدار عمل کند.
