آیا ارمنستان طعمه جدید اروپاست؟ استقرار نیروهای واکنش سریع؛ حمایت یا اشغال پنهان؟
جنگ هیبریدی و دخالت خارجی روسیه و اتحادیه اروپا در انتخابات ارمنستان
تصمیم اخیر اتحادیه اروپا برای استقرار یک «گروه واکنش سریع هیبریدی» در خاک جمهوری ارمنستان، به محوری جدید برای تقابلات سیاسی در این کشور تبدیل شده است. در حالی که جریان اپوزیسیون این اقدام را دخالت آشکار بروکسل در امور داخلی و حیات سیاسی ارمنستان تلقی میکند، احزاب حاکم از آن به عنوان حمایتی حیاتی برای مقابله با تهدیدات سایبری و اطلاعاتی یاد میکنند.
استقرار گروه واکنش سریع اروپایی در ارمنستان
بر اساس اطلاعات به دست آمده، مقامات بروکسل در پاسخ به درخواست رسمی دولت ارمنستان، آماده میشوند تا به منظور جلوگیری از آنچه «مداخله احتمالی روسیه در انتخابات پارلمانی ماه ژوئن» خوانده شده، به ایروان یاری رسانند. نامهای که اخیراً از آرارات میرزویان، وزیر امور خارجه ارمنستان، به دست رسانهها رسیده است، تأیید میکند که شخص میرزویان از بروکسل درخواست کرده تا این گروه واکنش سریع را به ایروان اعزام کند.
جدال بر سر «حمایت» یا «دخالت سیاسی»
این تصمیم اروپاییها با واکنشهای متفاوتی در سپهر سیاسی ارمنستان مواجه شده است. هاسمیک هاکوپیان، عضو کمیسیون روابط خارجی پارلمان ارمنستان و از حزب حاکم، در دفاع از این تصمیم اظهار داشت: «اتحادیه اروپا پیش از این نیز از تخصیص بودجههای مالی برای کمک به ارمنستان در مبارزه با اطلاعات نادرست و حملات هیبریدی سخن گفته بود؛ بنابراین، اقدام اخیر در واقع تداوم همان برنامههای پیشین است.»
در دسامبر سال گذشته میلادی، مقامات بروکسل ابتدا اعلام کردند که قصد دارند یک بسته حمایتی ۱۲ میلیون یورویی را در اختیار ایروان قرار دهند تا در آستانه برگزاری انتخابات، توانایی این کشور را برای «مقابله با اطلاعات نادرست و کارزارهای رسانهای روسیه» تقویت کنند. اندکی پس از آن، کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، فاش کرد که این حمایت در پی درخواست مستقیم دولت ایروان صورت میگیرد.
این تحولات با واکنش تند مخالفان دولت روبرو شد. گغام مانوکیان، نماینده پارلمان از فراکسیون اپوزیسیون «هایاستان»، این وضعیت را «یک رسوایی بزرگ» توصیف کرد و گفت: «بعید است بتوان نمونهای بارزتر از این اقدام برای دخالت مستقیم و آشکار در وضعیت سیاسی داخلی ارمنستان پیدا کرد.» در مقابل، هاسمیک هاکوپیان از حزب حاکم تأکید کرد: «اتحادیه اروپا برنامههای حمایتی متنوعی را در ارمنستان اجرا کرده که مختص به دوران حکومت ما نیست و در دولتهای پیشین نیز سابقه داشته است.»
ابهامات پیرامون مأموریت و واکنش روسیه
تاکنون مشخص نشده که تیم اروپایی دقیقاً شامل چه تخصصهایی خواهد بود، با کدام نهادهای دولتی در ایروان همکاری خواهد کرد و چه وظایف مشخصی را بر عهده خواهد داشت. سخنگوی وزارت امور خارجه ارمنستان نیز تنها به این نکته بسنده کرد که مطلب جدیدی برای افزودن به اظهارات دو ماه پیش خود ندارد. آنی بادالیان حدود دو ماه قبل گفته بود که مذاکراتی با اتحادیه اروپا برای تضمین برگزاری سالم و مناسب روند انتخابات در جریان است.
طبق یادداشتهای دیپلماتیک مرتبط با مذاکرات بروکسل، «حمایتهای پیشنهادی به ارمنستان باید به طور مشخص بر کاهش و خنثیسازی فعالیتهای بیثباتکننده روسیه متمرکز باشد.» حدود دو هفته پیش، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در جریان دیدار با آلن سیمونیان، رئیس پارلمان ارمنستان در مسکو، ادعاهای مربوط به حملات هیبریدی علیه ارمنستان را «عجیب و غریب» توصیف کرده بود؛ اظهاراتی که سیمونیان دستکم به صورت علنی پاسخی به آنها نداد.
اپوزیسیون: جنگ هیبریدی بهانهای برای تقلب انتخاباتی؟
گغام مانوکیان، نماینده اپوزیسیون، معتقد است که مفهوم «جنگ هیبریدی» تنها دستاویزی ساختگی از سوی دولت است تا بهانهای برای سرپوش گذاشتن بر تخلفات احتمالی در روند انتخابات فراهم کند. مانوکیان در این زمینه تصریح کرد: «در مورد آنچه مرکز مبارزه با جنگ هیبریدی نامیده میشود، گمان میکنم که این تشکیلات در نهایت در سازمانهای دولتی تولیدکننده اکانتهای جعلی مستقر خواهد شد و در عمل به سیستمی تبدیل می شود که با صرف هزینههای کلان، به طور کامل در خدمت حمایت از دولت خواهد بود تا از آن برای بالا بردن اعتبار نداشته خود در زمان انتخابات استفاده کند.»
در حالی که نماینده حزب حاکم ارمنستان بر این باور است که اپوزیسیون به جای انتقاد، باید قدردان این حمایتها باشد و تأکید میکند که «این یک مبارزه مستقیم علیه پدیدهای خطرناک است، چرا که حملات هیبریدی امروز برای جوامع کمتر از حملات فیزیکی مستقیم خطرناک نیستند»، گغام مانوکیان دیدگاه کاملاً متفاوتی دارد. وی هشدار میدهد: «دولت با اتکا به این حمایتها، گستاختر خواهد شد و قوانین را بیشتر زیر پا خواهد گذاشت، زیرا اطمینان دارد که از سوی نهادهای بینالمللی مورد انتقاد و محکومیت قرار نخواهد گرفت و با جسارت بیشتری به فعالیتهای غیرقانونی خود ادامه خواهد داد.»
