فوری: مذاکرات صلح اوکراین به بنبست خورد؟ تعویق تا مارس، شعله جنگ را افروختهتر میکند!
ترامپ و سازمان ملل در تلاشهای دیپلماتیک برای پایان مناقشه اوکراین و آغاز مذاکرات صلح
نشست سهجانبه نمایندگان روسیه، آمریکا و اوکراین که پیشتر قرار بود برگزار شود، به اوایل ماه مارس موکول شده است. در حالی که هماهنگیها برای تعیین محل برگزاری این مذاکرات همچنان ادامه دارد، گزینههایی چون ژنو و ابوظبی در دست بررسی قرار گرفتهاند. این تحول در شرایطی رخ میدهد که مقامات بلندپایه از کشورهای درگیر، دیدگاههای متفاوتی را در مورد آینده این مناقشه و چشماندازهای صلح مطرح کردهاند.
پیگیری مذاکرات سهجانبه و گمانهزنیها درباره محل برگزاری
یک مقام آگاه روسی فاش کرده که دور بعدی مذاکرات سهجانبه میان نمایندگان روسیه، آمریکا و اوکراین به اوایل ماه مارس موکول شده است. این مقام افزود که محل برگزاری مذاکرات در حال حاضر در دست هماهنگی است. منابع دیپلماتیک نیز یادآور شدهاند که دور بعدی ممکن است در مکانی غیر از ژنو برگزار شود، هرچند که ژنو میزبان دورهای قبلی مذاکرات بوده است. در میان گزینههای در دست بررسی، ابوظبی نیز مطرح شده که پیش از این میزبان دو مرحله نخست این روند بوده است.
سومین دور مذاکرات سهجانبه روسیه، اوکراین و آمریکا در تاریخ ۱۸ فوریه در ژنو به پایان رسید. این مذاکرات دو روزه با هدف پایان دادن به مناقشه اوکراین بهصورت غیرعلنی و پشت درهای بسته برگزار شده بود.
مواضع مقامات آمریکایی در قبال بحران اوکراین
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، اعلام کرده که واشنگتن خواهان ادامه مشارکت در روند حلوفصل مناقشه اوکراین است، اما صبر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، "بیپایان نیست". روبیو با اشاره به پیشرفتهایی در محدود کردن دامنه مسائل، تأکید کرد که "بسیاری از مسائل" همچنان "بسیار بسیار پیچیده" باقی ماندهاند. دونالد ترامپ نیز چند روز قبل بر تلاش جدی خود برای حلوفصل این درگیری تأکید کرده بود.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در مصاحبهای اظهار داشت که ایالات متحده در مذاکرات مربوط به حلوفصل درگیری اوکراین هم با روسیه و هم با اوکراین به پیشرفتهایی دست یافته است. وی ابراز امیدواری کرد که این روند با خوشبینی رئیسجمهور ترامپ ادامه یابد.
در همین حال، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا، امکان ارائه تضمینی مشابه ماده پنجم ناتو را بهعنوان تضمینهای امنیتی برای کییف مطرح کرد. وی این اقدام را یک تضمین بسیار قدرتمند برای اوکراین دانست. این در حالی است که سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، پیشتر بیان کرده بود که آمریکا قصد دارد هرگونه سناریوی عضویت اوکراین در ناتو را متوقف کند و مسکو نیز برای ادامه تماسها با نمایندگان دولت آمریکا آمادگی دارد.
گزارشها حاکی از آن است که کیریل دیمیترییف، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه، امروز برای دیداری با جرد کوشنر و استیو ویتکاف، مقامات آمریکایی که در ژنو حضور دارند، به این شهر سفر خواهد کرد تا در خصوص مسائل دوجانبه و اوضاع اوکراین گفتگو کند.
چشمانداز حلوفصل و اظهارات رؤسای جمهور
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در گفتوگوی تلفنی اخیر خود با دونالد ترامپ، ابراز امیدواری کرده که درگیری نظامی در این کشور تا پایان سال جاری حلوفصل شود. در مقابل، رئیسجمهور آمریکا نیز تأکید کرد که قصد دارد این درگیری را ظرف یک ماه به پایان برساند. پیش از این نیز خبرگزاری "بلومبرگ" گزارش داده بود که ترامپ قصد دارد درگیری در اوکراین را تا ۴ جولای ۲۰۲۶ پایان دهد، برنامهای که زلنسکی از آن بیاطلاع بود.
در این میان، شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در دیدار با فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، بر اهمیت مشارکت برابر همه طرفها و یافتن راهحل از طریق گفتوگو برای حلوفصل درگیری اوکراین تأکید کرد. وی همچنین ضرورت در نظر گرفتن نگرانیهای همه طرفها و ایجاد یک معماری پایدار صلح را یادآور شد.
اتهامات روسیه و پاسخ کرملین
آندری کلین، سفیر روسیه در بریتانیا، اظهار داشت که لندن و پاریس با مطرح کردن امکان انتقال سلاح هستهای به کییف، در تلاشند تا مواضع خود را در مذاکرات تقویت کنند. وی این اقدام را در شرایط بحران اوکراین بسیار خطرناک خواند و یادآور شد که زلنسکی پیشتر از جاهطلبیهای هستهای به عنوان جایگزینی برای عضویت در ناتو سخن گفته بود.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، نیز شب گذشته اعلام کرد که ولادیمیر پوتین، دونالد ترامپ و ولودیمیر زلنسکی تنها برای نهایی کردن توافقها درباره اوکراین میتوانند دیداری مشترک داشته باشند. وی در عین حال بر این نکته تأکید کرد که مشخص نیست برگزاری دیدار در سطح عالی تا چه اندازه ضروری باشد، اگر مقامات کییف همچنان مواضع خود را تغییر ندهند. پسکوف همچنین افزود که کییف در مرحله کنونی، تلاشهای خود را صرف یافتن روشی برای "هزینهکردن پولهای اروپایی" میکند، نه جستوجوی راهحلهای صلحآمیز. وی تأیید کرد که پوتین در حال حاضر برنامهای برای گفتوگوی تلفنی با ترامپ ندارد.
پسکوف همچنین اعلام کرد که کییف در نظر دارد موضوع سرزمینی را بهصورت فوری حل کند، اما این موضوع نیازمند آمادهسازی دقیق در سطح کارشناسی است، زیرا "پیچیدهترین مسئله در روند مذاکرات" است.
در خبری دیگر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ادعا کرد که هزینه تمامی تسلیحات آمریکایی ارسالی برای نیروهای مسلح اوکراین بهطور کامل توسط ناتو پرداخت میشود. وی در مصاحبهای گفت که "هر آنچه ما به اوکراین ارسال میکنیم از طریق ناتو انجام میشود و آنها هزینه این تسلیحات را بهطور کامل به ما میپردازند."
اولگا استفانیشینا، سفیر اوکراین در واشنگتن، نیز فاش کرد که وزارت امور خارجه آمریکا از مقامات اوکراینی خواسته است دست از تعرض به منافع ایالات متحده بردارند. وی افزود که کییف مواضع طرف آمریکایی را مدنظر قرار داده است، چرا که آمریکا در حال حاضر در اوکراین منافع اقتصادی مشابه آنچه برای مثال در قزاقستان دارد، در اختیار ندارد.
قطعنامه سازمان ملل و اختلاف نظرها
وزارت امور خارجه روسیه با انتشار بیانیهای، قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل درباره اوکراین را جانبدارانه خواند و از جامعه جهانی خواست از تلاشهای مسکو برای حلوفصل این مناقشه حمایت کند. این وزارتخانه بر "جانبدارانه" بودن این قطعنامه ضدروسی که به ابتکار کییف در مجمع عمومی به تصویب رسید، تأکید کرد. این بیانیه نشان داد که مسکو امیدوار است اعضای دارای دیدگاه منطقی جامعه بینالمللی از تلاشهای واقعی برای حلوفصل مسالمتآمیز حمایت کنند.
در همین حال، آنالنا بربوک، رئیس مجمع عمومی سازمان ملل و وزیر خارجه پیشین آلمان، فاش کرده است که هیئت آمریکایی پیشنهاد داده بود بندهای مربوط به "صلح عادلانه" و "تمامیت ارضی اوکراین" از قطعنامه ضدروسی حذف شود. وی توضیح داد که آمریکا برای نخستین بار به این قطعنامه رأی ممتنع داده و اقدامات خود را اینگونه توضیح داده است که در حال حاضر مذاکراتی در جریان است و نباید در آن مداخله کرد. در رأیگیری نهایی، ۱۰۷ کشور به این قطعنامه رأی مثبت، ۱۲ کشور (از جمله روسیه، بلاروس، ایران و کره شمالی) رأی منفی و ۵۱ کشور (از جمله ارمنستان، برزیل، مجارستان، قزاقستان، صربستان، آمریکا و ازبکستان) رأی ممتنع دادند.