جنون انتقام جولانی از حزبالله: توهمی که دامن خودش را میگیرد!
حمله هیئت تحریرالشام به لبنان، نشانهای از توهم قدرت جولانی، ضعف نظامی سوریه و بیثباتی منطقه
ابومحمد جولانی، رهبر گروه تروریستی هیئت تحریرالشام و حاکم خودخوانده مناطقی در سوریه، طی ماههای اخیر در حالی که با سرکوب مردم سوریه و اقلیتهای آن و تبدیل کردن مناطق تحت نفوذ خود به جولانگاه صهیونیستها، به توهم قدرت دچار شده است، گمانههایی را درباره اقدام نظامی علیه لبنان تحت عنوان «انتقام از حزبالله» در سر میپروراند. این ادعاها که از طریق رسانهها و تریبونهای وابسته به وی تبلیغ میشود، در تحلیلهای کارشناسی واقعیات میدانی و توانمندیهای حقیقی جولانی را نادیده گرفته و با چالشهای جدی داخلی و خارجی مواجه است.
توهمات جولانی در مورد حمله به لبنان
اخباری بهشکل دورهای در رسانهها در مورد قصد رژیم ابومحمد جولانی برای حمله به لبنان یا مشارکت در حمله احتمالی جدید رژیم صهیونیستی به این کشور منتشر شده است. حدود یک ماه قبل، رسانههای لبنانی گزارش دادند که مسئولان ارشد امنیتی این کشور بهشکل فزاینده نگران وخامت اوضاع امنیتی در مرزها با سوریه هستند. روزنامه الاخبار لبنان نیز در این زمینه گزارش داده بود که این نگرانیها پس از دریافت اطلاعاتی از دیدار غیرعلنی جولانی با تعدادی از سرکردگان هیئت تحریرالشام افزایش یافت. این اطلاعات نشان میداد که جولانی در آن دیدار گفته است: «اکنون نوبت حزبالله رسیده است و ما هرگز انتقام گرفتن را فراموش نخواهیم کرد.»
منابع امنیتی لبنان لفاظیهای جولانی را تا حدودی مبتنی بر فضای سیاسی ایجاد شده پس از دیدار او با دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا در دسامبر گذشته، دانستهاند؛ دیداری که جولانی در آن قول همکاری با آمریکا در طرح مبارزه با «تروریسم» (اشاره به گروههای مقاومت) را داده بود. پس از رها شدن کردهای شرق سوریه توسط آمریکاییها، جولانی تصور کرد که واشنگتن کاملاً از او حمایت میکند و این موضوع حس قدرت کاذبی به او داده است.
تحلیل قدرت پوشالی هیئت تحریرالشام
کمپینهای رسانهای گستردهای توسط جولانی درباره قدرتنمایی وی بهراه افتاده است که مسائلی همچون کاهش سیطره نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) بر استان حسکه و شهر کوبانی در حلب و سیطره حکومت جولانی بر غرب حلب، رقه و دیرالزور را تبلیغ میکنند. تصرف سریع مناطق تحت کنترل نیروهای قسد ممکن است این تصور را ایجاد کرده باشد که رژیم جولانی از توانایی نظامی لازم برای انجام عملیاتهای گسترده برخوردار است. این گمانهزنیها با اظهارات متناقض برخی مقامات آمریکایی در مورد تقسیمبندیهای توافق سایکس ـ پیکو، اشارات به ترسیم مجدد نقشهها و تمایل جولانی به جلب رضایت اسرائیل (مانند جلوگیری از مسلح شدن مجدد حزبالله، اخراج فلسطینیها و هرگونه اقدام علیه گروههای مقاومت) تقویت میشود.
با این حال، این روایتها واقعیتهای ملموس میدانی در سوریه را نادیده گرفته و بیانگر درک اشتباه از رویکرد دولت آمریکا در قبال حکومت جولانی است. بررسی دقیق ساختار حکومت جولانی و حتی نحوه به قدرت رسیدن او نشان میدهد که فاقد ظرفیت انجام یک عملیات نظامی گسترده است. بررسی اتفاقاتی که در مناطق ساحل در مارس ۲۰۲۵، سویدا در ژوئیه ۲۰۲۵ و حلب و منطقه جزیره سوریه از ژانویه ۲۰۲۶ رخ داد نشان میدهد که در حملات صورت گرفته به این مناطق، غیرنظامیان غیرمسلح هدف قرار داده شدند و بنابراین نمیتواند بیانگر قدرت نظامی حکومت جولانی باشد. علاوه بر آن، حکومت جولانی در این تجاوزات که ماهیت سرکوبگرانه و فرقهای داشت، از قبایل و نیروهای افراطی قبیلهای که خودشان را سپر رژیم جولانی میدانند، استفاده کرد نه از تشکیلات نظامی خود. به قدرت رسیدن جولانی نیز بیشتر ناشی از فضای آشفته و بحران مالی و اقتصادی شدید سوریه بود تا توانایی نظامی وی و سایر شورشیان.
ضعف نظامی و منابع محدود جولانی
در شرایطی که رژیم صهیونیستی با سوءاستفاده از انفعال رژیم جولانی و چراغ سبز او، ظرفیتهای نظامی باقیمانده از ارتش قبلی سوریه را بهطور کامل نابود کرد، حکومت جولانی و تشکیلات نظامی آن از کمبود قابل توجه منابع نظامی رنج میبرند. سلاحهای در اختیار این گروه شامل سلاحهای سبک و معمولی است که گروههای تروریستی استفاده میکنند. همچنین تعداد نیروهای انسانی رژیم جولانی نیز یکپنجم نیروهای مسلح سابق این کشور هم نمیشود و اغلب آنها در مناطق مختلف سوریه پراکنده شدهاند. علاوه بر آن، بیشتر این نیروها بهجز اعضای سابق هیئت تحریرالشام، عناصری تازهاستخدام شده هستند که دورههای آموزشی کوتاه و سریع گذراندهاند.
تشکیلات نظامی جولانی از کمبود شدید سلاح و مهمات بهویژه در سطح توپخانه، تانک و نیروی هوایی رنج میبرد و حمایت ترکیه نیز محدود به نفربرهای سبک زرهی است. مشخص است که برای حمله به لبنان، جولانی نمیتواند روی بسیج نیروهای قبیلهای حساب کند؛ اگر این نیروهای قبیلهای توانستند در شرق سوریه موفق شوند، علت آن عقبنشینی نیروهای قسد بعد از رها شدن توسط آمریکا بود. از آن گذشته، مردم سوریه که همچنان در بحران بزرگ معیشتی و اقتصادی بهسر میبرند و درگیر تبعات جنگ قبلی و هرجومرج ناشی از روی کار آمدن حکومت جولانی هستند، حاضر نمیشوند فرزندان خود را برای این حکومت فدا کنند.
فقدان حمایت بینالمللی و منطقهای
در فضای بینالمللی هیچگونه حمایت یا پوشش سیاسی آمریکایی، اروپایی و یا عربی برای هرگونه اقدام نظامی علیه لبنان وجود ندارد، حتی اگر بهانه آن فشار بر حزبالله باشد. همچنین امروز کشتارهایی که حکومت جولانی در منطقه ساحل و سویدا انجام داده است و حملات آن به نیروهای دموکراتیک سوریه، به موضوع اصلی بحث در پارلمانهای اروپا و کنگره آمریکا تبدیل شده و درخواستهایی برای تحریم حکومت جولانی با هدف کاهش فشار افکار عمومی مطرح شده است. موضع واحد کشورهای عربی، علیرغم برخی تحریکات در رسانههای عربی بهویژه رسانههای عربستان، جلوگیری از هرگونه تنش میان سوریه و لبنان است. در ماه مه سال گذشته خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان برای فرونشاندن تنشهای مرزی میان لبنان و سوریه اقدام کرد، همچنین ارتش مصر هم حمایت خود را از ارتش لبنان اعلام کرده و اخیراً برای برگزاری جلسه مقدماتی کنفرانس حمایت از ارتش لبنان در قاهره موافقت کرده است.
چالشهای داخلی و تهدیدات پیش روی رژیم جولانی
شرایط آشفته حکومت جولانی و وضعیت داخلی سوریه، در کنار تجاوزات و تهدیدات مداوم رژیم صهیونیستی علیه این کشور، موجب میشود که رژیم جولانی در برابر چالشهای پیچیدهای قرار گیرد. تهدید داعش نیز مجدداً ظهور کرده است، بهویژه بعد از آنکه رژیم جولانی فرار بیش از ۲۰ هزار تروریست داعشی و خانوادههایشان را تسهیل کرد. از طرف دیگر، سوریه با وجود وعدههای خوشبینانه آمریکا و غرب همچنان با وضعیت اقتصادی خفقانآوری مواجه است و رفع تحریمها هم هنوز در عمل، تأثیرات خود را نشان نداده است. این وضعیت با تصمیمات خودسرانه و دمدمیمزاج مقامات رژیم جولانی در بخشهای مختلف و عدموجود هرگونه چشماندازی برای کمک اقتصادی تشدید میشود که احتمال اعتراضات مردمی گسترده علیه دولت فعلی را افزایش میدهد.
خطر واقعی برای لبنان: سرایت بیثباتی سوریه
بزرگترین خطری که در زمان حاضر از جانب سوریه، لبنان را تهدید میکند، سرایت فضای متشنج و هرجومرج سوریه به لبنان و ورود تروریستها به این کشور است. اما آنچه میتواند بیشترین آسیب را به لبنان وارد کند، بیتوجهی به این خطرات و دعوت مقامات سیاسی این کشور از رژیم جولانی برای مداخله در محاسبات سیاسی لبنان است.
