فوری: کاخ سفید عراق را میبلعد! نقشه سری برای تبدیل به ایالت ۵۱ آمریکا لو رفت
هژمونی آمریکا در عراق با سیاستهای ترامپ، نقش حشد شعبی و فشار اقتصادی در غرب آسیا به چالش کشیده شد.
پادکست «در عمق» در دویستوسیوهفتمین شماره خود که روز دوشنبه چهارم اسفند ماه ۱۴۰۴ ضبط و منتشر شد، به بررسی مهمترین روندها و تحولات غرب آسیا، با تمرکز بر فشارهای ایالات متحده آمریکا بر صحنه سیاست داخلی عراق، پرداخت. در این شماره، محدثه رضایی، کارشناس مسائل عراق، جزئیات مداخله کاخ سفید و دولت ترامپ در فرآیند انتخاب نخستوزیر جدید عراق را تحلیل کرد.
راهبرد آمریکا برای تثبیت هژمونی مطلق در عراق
بر اساس تحلیلهای ارائه شده در این پادکست، ایالات متحده در برهه کنونی، با کنار گذاشتن الگوهای سنتی مداخلهگری، استراتژی «تثبیت هژمونی مطلق» را در سه گام عملیاتی کرده است. این راهبرد با هدف اعمال نفوذ عمیق و ایجاد تغییرات ساختاری در عراق دنبال میشود.
گام اول: هدف قرار دادن نهاد نخستوزیری و ایجاد آنومی سیاسی
در گام نخست، واشنگتن با هدف قرار دادن نهاد نخستوزیری، «آنومی سیاسی» بیسابقهای در عراق ایجاد کرده است. اقدام دونالد ترامپ در رد صلاحیت نامزد فراکسیون اکثریت، عملاً حق حاکمیت ملی و سازوکارهای قانون اساسی عراق را بیاعتبار ساخت. آمریکا با این حرکت، خود را در مقام یک «نهاد فراقانونی تایید صلاحیت» تثبیت کرده که حق وتوی مطلق بر اراده پارلمان عراق را برای خود محفوظ میداند.
گام دوم: مهندسی رفتار قانونگذاران از طریق فشار اقتصادی
گام دوم این راهبرد، پروژه «مهندسی رفتار قانونگذار» است که با تهدید به تحریم گسترده نمایندگان پارلمان (بین ۳۳ تا ۷۰ نفر) کلید خورده است. این اقدام تلاشی نظاممند برای فلج کردن قوه مقننه عراق محسوب میشود. واشنگتن با استفاده از «تروریسم اقتصادی» علیه نمایندگان مستقل، در پی تبدیل پارلمان به نهادی مرعوب و همسو است تا مشروعیت ملی را به ابزاری برای تأمین منافع کاخ سفید بدل کند.
گام سوم: استحاله ساختاری و کنترل نهادهای حیاتی
خطرناکترین مرحله، یا همان «استحاله ساختاری»، در قالب یک اولتیماتوم هفتبندی ظهور یافته است. این سند بر تسخیر سه رکن حیاتی «پول، قضا و امنیت» تمرکز دارد. در حالی که نظام پولی و مالی عراق از فوریه ۲۰۲۳ تحت کنترل سوئیفت قرار گرفته است، اکنون استقلال قضایی و ساختار دفاعی مردمی همچون حشد شعبی هدف زیادهخواهیهای دولت ترامپ قرار گرفتهاند. طرح انتقال حشد شعبی به وزارت دفاع، پروژهای برای «بوروکراتیزه کردن مهمترین نیروی عقیدتی محور مقاومت در عراق» و بیاثر سازی بسیج مردمی برپایه فتوای مرجعیت عالی نجف اشرف است.
پیامدهای راهبرد آمریکا و آینده عراق
هدف غایی این رویکرد، سلب قدرت دفاعی از نیروهای بومی و ایجاد خلأ امنیتی سیستماتیک جهت بازگشت مجدد گروههای تروریستی و تثبیت حضور دائمی مستشاران غربی است. این رویکرد را میتوان نوعی گذار از مشارکت سیاسی به سوی «قیمومت رسمی» بر جغرافیای عراق از سوی آمریکا تلقی کرد؛ امری که بدون تردید، علیرغم فشارهای دولت ترامپ، با مقاومت جدی در ساختار سیاسی و اجتماعی عراق همراه خواهد شد.