بازی خطرناک آمریکا در اروپا: اسلواکی و مجارستان به چه قیمتی؟
تنش دیپلماتیک میان آمریکا و مجارستان اوربان بر سر سیاستهای اروپایی و واردات انرژی روسیه اوج گرفته است.
روزنامه روسی «نیزاویسیمایا گازیتا» در تحلیلی از سفر اخیر وزیر امور خارجه آمریکا به اسلواکی و مجارستان، رویکرد دولت دونالد ترامپ نسبت به کشورهای عضو اتحادیه اروپا را مورد بررسی قرار داده است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، بلافاصله پس از کنفرانس امنیتی مونیخ - جایی که سخنانی آشتیجویانه درباره متحدان اروپایی آمریکا ایراد کرد - عازم اسلواکی و مجارستان شد. این دو کشور روابط پیچیدهای با رهبری اتحادیه اروپا دارند و حتی بهعنوان حامیان نزدیک روسیه در اروپا شناخته میشوند. سفر روبیو به بوداپست برای ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، بهویژه در آستانه انتخابات پارلمانی این کشور، به منزله اقدامی حمایتی از سوی آمریکا تلقی میشود.
چرخش در رویکرد آمریکا نسبت به اروپا پس از کنفرانس مونیخ
پیشبینیهای اولیه درباره حضور وزیر امور خارجه آمریکا در کنفرانس امنیتی مونیخ حاکی از آن بود که وی با احتیاط تلاش خواهد کرد روابط واشنگتن و اتحادیه اروپا را «دوباره تنظیم» کرده و از شدت اتهامات متقابل بکاهد. اما روبیو بهجای آن، روابط با اسلواکی و بهویژه مجارستان را «بازتنظیم» کرد و تردیدهای جدیدی در رویکرد واشنگتن در قبال اروپا ایجاد نمود. در این راستا، پیتر سییارتو، وزیر امور خارجه مجارستان، سفر همتای آمریکایی خود به بوداپست را آغاز یک «عصر طلایی جدید» در روابط میان مجارستان و ایالات متحده ارزیابی کرد.
حمایت صریح واشنگتن از نخستوزیر مجارستان
مارکو روبیو در طول سفر خود به مجارستان، بهطور مستقیم و آشکار - هرچند نه آنقدر صریح که به دخالت در امور داخلی کشور متهم شود - نشان داد که نتیجهای دیگر به جز پیروزی اوربان در انتخابات برای دونالد ترامپ مطلوب نخواهد بود. وزیر خارجه آمریکا تأکید کرد که روابط خوب میان رئیسجمهور آمریکا و نخستوزیر اوربان «بر کسی پوشیده نیست». او در کنفرانس خبری مشترک با نخستوزیر مجارستان گفت: «موفقیت شما، موفقیت ماست.»
وی یادآور شد که موفقیت مجارستان با منافع آمریکا همسو است و دستاوردهای بوداپست به واشنگتن کمک میکند. روبیو تأکید کرد که روابط با مجارستان در سالهای آینده برای ایالات متحده اهمیت کلیدی خواهد داشت و نزدیکی روابط دو کشور نهتنها در سطح گفتار، بلکه در اقدامات مشخص نیز نمود دارد. او نیز همچون سییارتو، از تعبیر «عصر طلایی» برای روابط دوجانبه استفاده کرد و افزود: «ما وارد این عصر طلایی روابط میان کشورهای خود میشویم، نهتنها بهدلیل نزدیکی دو ملت، بلکه بهسبب روابط خوب رهبران دو کشور.»
وزیر خارجه آمریکا به اوربان اطمینان داد که «اگر با دشواریهای مالی روبهرو شوید، اگر موانعی برای رشد وجود داشته باشد یا تهدیدی علیه ثبات کشور شما شکل گیرد، میدانم که رئیسجمهور ترامپ بسیار علاقهمند خواهد بود» که به کمک نخستوزیر مجارستان بیاید. وی در اشاره به نمونههایی از چنین کمکی، به نام روسیه نیز اشاره کرد و یادآور شد که سال گذشته مجارستان معافیتی یکساله از تحریمهای آمریکا را بهدلیل خرید نفت روسیه دریافت کرده بود. او تصریح کرد: «این امر بهواسطه روابط شخصی رخ داد، زیرا ما میخواهیم اقتصاد شکوفا باشد و کشور در مسیر رونق قرار گیرد. این در راستای منافع ملی ماست، بهویژه تا زمانی که شما نخستوزیر و رهبر این کشور هستید.» برخی تحلیلگران مجارستانی این سخنان را نوعی تهدید پوشیده علیه مخالفان نیز ارزیابی کردند، بدین معنا که در صورت شکست اوربان، مجارستان ممکن است با افزایش تعرفههای آمریکا بر کالاهای خود و اقدامات مشابه مواجه شود.
ابهام در موضع واشنگتن درباره انرژی روسیه و توافق هستهای
پیش از عزیمت از آلمان به اسلواکی، وزیر خارجه آمریکا اعلام کرده بود که با نخستوزیر مجارستان و نیز روبرت فیتسو، نخستوزیر اسلواکی، در خصوص امکان کنار گذاشتن انرژی روسیه گفتوگو خواهد کرد. با این حال، از اظهارات منتشرشده مشخص نشد که این گفتوگو دقیقاً چه محتوایی داشته است.
در مقابل، فیتسو در کنفرانس خبری مشترک با روبیو عملاً به انتقاد از اوکراین پرداخت. کییف از اواخر ژانویه ترانزیت نفت روسیه به اروپای مرکزی از طریق خط لوله «دروژبا» را متوقف کرده بود. مجارستان و اسلواکی در پی این اقدام به کرواسی مراجعه کرده و از این کشور خواستهاند اجازه دهد نفت روسیه از طریق خط لوله «آدریا» که از خاک کرواسی عبور میکند، منتقل شود.
علاوه بر این، آمریکا و مجارستان یک یادداشت تفاهم مشترک در حوزه انرژی هستهای صلحآمیز امضا کردند. بدین ترتیب، ایالات متحده بهجای ترغیب مجارستان به کنار گذاشتن کامل منابع انرژی روسیه، گزینههای انرژی خود را نیز به این کشور پیشنهاد کرده است.
واکنش اتحادیه اروپا و سکوت تاکتیکی
بهنظر میرسد سفر مارکو روبیو به اسلواکی و مجارستان موجب خرسندی رهبری اتحادیه اروپا نخواهد شد. با این حال، اگر گزارش روزنامه "فایننشال تایمز" درست باشد، اتحادیه اروپا تاکتیک عدم مداخله در انتخابات مجارستان را برگزیده و بنابراین فعلاً بهطور علنی از اوربان و رهبری آمریکا انتقاد نخواهد کرد.
