شوک هستهای لهستان: ورشو برنامه تسلیحات اتمی مستقل را کلید زد
لهستان خواستار واکنش قاطع ناتو به تهدید هستهای روسیه علیه امنیت اروپا شد
کارول ناوروکی، رئیسجمهور لهستان، در اظهاراتی جنجالی، دیدگاه خود را مبنی بر اینکه برنامه بالقوه تسلیحات هستهای برای این کشور مسیر درست و ضروری است، مطرح کرده است.
توجیهات لهستان برای دستیابی به توان هستهای
ناوروکی در گفتگو با شبکه خبری پولساتنیوز تصریح کرد: «مسیر دستیابی لهستان به توانایی هستهای - با احترام کامل به مقررات بینالمللی - مسیری است که باید طی کنیم.» وی با اذعان به اینکه لهستان از امضاکنندگان پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) و متعهد به عدم دستیابی به این سلاحها است، با این حال رویکرد خود را توجیه کرد.
وی نزدیکی لهستان به روسیه و سیاست خارجی تهاجمی مسکو، به ویژه با اشاره به جنگ اوکراین، را دلیل اصلی این موضعگیری دانست. رئیسجمهور راستگرای لهستان اظهار داشت: «ما میدانیم که روسیه چه نگرش تهاجمی و امپریالیستی نسبت به لهستان دارد.» به همین دلیل، او از افزایش امنیت کشورش از طریق یک برنامه تسلیحات هستهای حمایت کرد.
رویکرد متفاوت با سلف خود و مسئله اشتراک هستهای
ناوروکی، که به عنوان فرمانده کل ارتش لهستان نیز شناخته میشود، هیچ اطلاعیه مشخصی در مورد آغاز احتمالی یک برنامه هستهای صادر نکرد. او در پاسخ به سوالی درباره واکنش احتمالی روسیه به چنین پروژهای، گفت: «روسیه میتواند به هر چیزی واکنش تهاجمی نشان دهد.»
این اظهارات فراتر از مواضع آندژی دودا، سلف ناوروکی، است. دودا در بهار ۲۰۲۴ گفته بود که لهستان در صورت لزوم، آماده استقرار سلاحهای هستهای ایالات متحده در خاک خود به عنوان بخشی از طرح موسوم به "اشتراکگذاری هستهای" ناتو است.
تعداد نامعلومی از سلاحهای هستهای آمریکا دهههاست که در چندین کشور اروپایی نگهداری میشوند. با اینکه اطلاعات رسمی درباره مکان دقیق آنها منتشر نشده، اما گمان میرود علاوه بر آلمان، این تسلیحات در هلند، بلژیک، ایتالیا و ترکیه نیز انبار شده باشند. این بمبهای سقوط آزاد تنها با اجازه ایالات متحده و از طریق جتهای جنگنده کشورهای عضو ناتو قابل استفاده هستند. کارشناسان تعداد کلاهکهای هستهای آمریکایی ذخیرهشده در اروپا را حدود ۱۰۰ مورد تخمین میزنند.
پیامدهای انقضای پیمانهای کنترل تسلیحات
با انقضای پیمان جدید استارت (New START) بین ایالات متحده و روسیه در اوایل فوریه، برای نخستین بار در حدود ۵۰ سال گذشته، هیچ توافق الزامآوری برای محدود کردن تعداد کلاهکهای هستهای مستقر و سامانههای پرتاب برای دو قدرت هستهای بزرگ جهان وجود ندارد.
روسیه پیشنهاد تمدید غیررسمی این پیمان را مطرح کرده بود که توسط ایالات متحده رد شد. واشنگتن با توجه به افزایش توان هستهای چین، خواستار توافق جدید کنترل تسلیحات با مشارکت پکن است. پس از انقضای پیمان، روسیه اعلام کرد که به صورت داوطلبانه به محدودیتهای حداکتر ۱۵۵۰ کلاهک هستهای مستقر و ۷۰۰ سامانه پرتاب پایبند خواهد بود، مشروط بر اینکه ایالات متحده نیز همین رویکرد را در پیش گیرد.
انقضای این پیمان و تردیدها در مورد تعهد ایالات متحده در ناتو، بحثهایی را در اروپا درباره چتر هستهای احتمالی اروپا یا مشارکت آلمان در زرادخانه هستهای فرانسه احیا کرده است.
