شورش کنگره علیه ترامپ: تعرفههای کانادا در آستانه لغو
مجلس نمایندگان آمریکا سیاستهای تجاری ترامپ با کانادا و موضوع قاچاق فنتانیل را به بحث گذاشت.
مجلس نمایندگان آمریکا در اقدامی قابل توجه و با رأی نزدیک، به لغو تعرفههای گمرکی اعمالشده توسط رئیسجمهور این کشور علیه کانادا رأی مثبت داد. این رأیگیری روز چهارشنبه با نتیجه ۲۱۹ رأی موافق در برابر ۲۱۱ رأی مخالف به تصویب رسید که نشاندهنده شکافی نادر در میان جمهوریخواهان در حمایت از سیاستهای تجاری رئیسجمهور است.
جزئیات وضع تعرفهها و بستر تصمیمگیری
این مصوبه، که به صورت یک قطعنامه مشترک ارائه شده بود، به دنبال خاتمه بخشیدن به وضعیت اضطراری ملی است که رئیسجمهور آمریکا در فوریه ۲۰۲۵ اعلام کرده بود. وی با استناد به این وضعیت اضطراری و ادعای ناکافی بودن اقدامات کانادا در مقابله با قاچاق مواد مخدر، بهویژه فنتانیل، از مرز شمالی، تعرفههای تنبیهی بر واردات کالاهایی نظیر فولاد، آلومینیوم، مس و خودروهای غیرآمریکایی از کانادا وضع کرد. این تعرفهها که برخی منابع آن را تا ۲۵ تا ۳۵ درصد برآورد کردهاند، روابط تجاری دو کشور همسایه و شریک اصلی در توافق آمریکای شمالی را تحت تأثیر قرار داده و انتقادهای گستردهای را در میان فعالان اقتصادی و برخی سیاستمداران آمریکایی برانگیخته بود.
موضعگیری کنگره و مسیر قانونگذاری
این اقدام، هرچند نمادین تلقی میشود، اما نخستین بار است که مجلس نمایندگان تحت کنترل جمهوریخواهان بهطور رسمی علیه یکی از سیاستهای کلیدی اقتصادی رئیسجمهور موضع میگیرد. رهبری حزب جمهوریخواه در مجلس، از جمله رئیس مجلس، تلاش کرد مانع از برگزاری این رأیگیری شود، اما در نهایت موفق به جلوگیری از آن نشد.
قطعنامه اکنون به مجلس سنا ارسال شده است. سنا پیشتر در سال ۲۰۲۵ چندین بار به لغو تعرفههای مشابه علیه کانادا رأی مثبت داده بود. با این حال، حتی در صورت تصویب در سنا، انتظار میرود رئیسجمهور این مصوبه را وتو کند و احتمال غلبه بر وتوی او، که نیازمند رأی دوسوم در هر دو مجلس است، بسیار پایین باشد.
نارضایتیهای داخلی و انتقادات از سیاست تعرفهای
این رویداد در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره، نشانهای از نارضایتی رو به رشد برخی جمهوریخواهان از سیاستهای تعرفهای گسترده است که منتقدان آن را عامل افزایش قیمتها برای مصرفکنندگان آمریکایی و آسیب به روابط با متحدان نزدیک میدانند. کانادا نیز بارها این تعرفهها را غیرمنصفانه و مغایر با روح توافق تجاری آمریکای شمالی خوانده است.
دامنه گسترده سیاستهای تعرفهای دونالد ترامپ
دونالد ترامپ سال گذشته و پس از راهیابی دوباره به کاخ سفید، به منظور اعمال تعرفههای گسترده بر تقریباً تمام کشورهای خارجی، وضعیت اضطراری ملی اعلام کرد. همچنین اعمال این تعرفهها از سوی ترامپ موضوع مورد بررسی در دیوان عالی آمریکا نیز بوده است. ترامپ در اوایل ماه جاری هشدار داده بود که کاهش توانایی آمریکا برای اعمال تعرفه بر کشورهایی که غیرمنصفانه با ایالات متحده رفتار میکنند، جریانی وحشتناک برای این کشور خواهد بود.
واکنشهای بینالمللی و اقدامات متقابل
در همین راستا، هفته گذشته پارلمان اروپا به دلیل تهدیدهای دونالد ترامپ مبنی بر اعمال تعرفه بر هشت کشور اروپایی به دلیل حمایت از گرینلند، به تعلیق توافق تجاری اتحادیه اروپا و آمریکا رأی مثبت داد. ترامپ اعلام کرده بود که فرانسه، انگلیس، هلند، فنلاند، سوئد، دانمارک، آلمان و نروژ به دلیل مخالفتشان با لفاظیهای آمریکا برای کنترل گرینلند، از اول فوریه مشمول تعرفه ۱۰ درصدی خواهند شد.
همچنین کاخ سفید بامداد شنبه گذشته فرمان اجرایی جدیدی از سوی دونالد ترامپ منتشر کرد که بر اساس آن، ایالات متحده اختیار خواهد داشت بر واردات کالا از کشورهایی که بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم از ایران کالا یا خدمات خریداری میکنند، تعرفه اضافی اعمال کند. طبق مفاد این دستور، از زمان اجرای آن یک نرخ تعرفه گمرکی اضافی، برای نمونه ۲۵ درصد، بر تمامی کالاهای وارداتی به آمریکا از کشورهایی که خریدار کالا یا خدمات ایرانی هستند، اعمال خواهد شد. در صورتی که هر کشوری در واکنش به این تعرفهها اقدام متقابل علیه آمریکا انجام دهد، رئیسجمهور این اختیار را خواهد داشت که تعرفهها را افزایش دهد یا اقدامات تنبیهی جدیدی علیه آن کشور وضع کند.
ادعای رئیسجمهور درباره درآمد تعرفهها
ماه گذشته ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید ادعا کرد: «به خاطر تعرفهها، ما بیش از ۱۸ تریلیون دلار درآمد داشتهایم؛ به این فکر کنید، بیش از ۱۸ تریلیون دلار. هرگز چنین چیزی وجود نداشته است.»
