تلاش جنجالی فرانسه برای ازسرگیری روابط با روسیه: رازهای پنهان ماکرون فاش شد!
روسیه و فرانسه برای امنیت اروپا و حل بحران اوکراین به گفتگوهای فنی دیپلماتیک پرداختند
کرملین و کاخ الیزه تأیید کردهاند که تماسهای فنی میان روسیه و فرانسه از سر گرفته شده است. این اقدام زمینه را برای برگزاری سریع مذاکرات در بالاترین سطح فراهم میکند. این تحول، که از سوی روزنامه «ایزوستیا» چاپ مسکو تحلیل شده است، میتواند نشانه مثبتی از تمایلات کلی در اتحادیه اروپا باشد، هرچند روسیه بر لزوم آمادهسازی جدی شرایط برای موفقیت چنین مذاکراتی تأکید دارد.
ازسرگیری تماسهای فنی میان مسکو و پاریس
امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، بارها خواستار احیای تماسها با طرف روسی شده بود. پیش از این، رسانههای فرانسوی گزارش داده بودند که امانوئل بُن، مشاور دیپلماتیک ماکرون، در تاریخ ۳ فوریه بهطور محرمانه به مسکو سفر کرده و با یوری اوشاکوف، دستیار رئیسجمهور روسیه، دیدار کرده است. پس از این دیدار بود که رئیسجمهور فرانسه از برقراری مجدد تماسها در «سطح فنی» خبر داد.
در کرملین نیز تأیید شده است که مسکو با پاریس در تماس است و در صورت وجود اراده، این تماسها میتواند بهسرعت زمینه برقراری گفتوگو در بالاترین سطح را فراهم آورد. کارشناسان بر این باورند که موضوعات اصلی احتمالی این گفتوگو میتواند شامل درگیری اوکراین، تحریمها، و وضعیت در آفریقا و منطقه خاورمیانه باشد.
موضع کرملین درباره گفتوگو با فرانسه
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، ضمن تأیید برقراری تماسهایی در سطح فنی میان روسیه و فرانسه، اظهار داشت: «واقعاً تماسهایی صورت گرفته و ما میتوانیم این موضوع را تأیید کنیم. تماسهایی که در صورت وجود اراده و ضرورت، میتواند بهطور نسبتاً سریع به برقراری گفتوگو در بالاترین سطح کمک کند.» وی افزود که تاکنون نشانهای از وجود چنین ارادهای دریافت نشده است، هرچند مسکو به اظهارات ماکرون درباره ضرورت احیای روابط با روسیه توجه کرده است.
دبیر مطبوعاتی رئیسجمهور روسیه تأکید کرد که مسکو همواره از حفظ گفتوگو حمایت کرده و نسبت به زیانهای رساندن روابط به «وضعیت صفر» هشدار داده است. وی در عین حال یادآور شد که در حال حاضر ابتکار مشابهی از سوی دیگر کشورهای اروپایی مطرح نشده است.
موضوعات احتمالی در گفتوگوهای عالی رتبه
گریگوری کاراسین، رئیس کمیته امور بینالملل شورای فدراسیون (سنای) روسیه، در گفتوگو با «ایزوستیا» مذاکرات ولادیمیر پوتین و امانوئل ماکرون را نشانهای مثبت دانست، اما برای موفقیت این گفتوگوها نیاز به بررسی و آمادهسازی عمیق را مطرح کرد. وی تأکید کرد: «هرگونه تماس بدون تردید مثبت است. اما برای آنکه این تماسها ثمربخش بوده و نتیجه به همراه داشته باشد، طرفی که ابتکار مذاکره را در دست میگیرد باید از پیش درباره موضوع و دستور کار آن بهطور دقیق بیندیشد، بهگونهای که برای طرف مقابل روشن و قابل قبول باشد.»
به گفته این سناتور، فهرست موضوعاتی که روسیه و فرانسه میتوانند درباره آنها گفتوگو کنند، نسبتاً گسترده است. وی افزود: «اگر رئیسجمهور فرانسه بخواهد با رئیسجمهور پوتین تماس بگیرد، هیچکس نمیتواند او را متوقف کند. فقط باید تماس بگیرد. کمتر درباره آن صحبت کند و بیشتر عمل کند، یعنی تصمیم به اقدام بگیرد. موضوع گفتوگو را نیز هر رئیسجمهوری برای خود مشخص خواهد کرد. من اطمینان دارم که رهبر روسیه نیز برای گفتن مطالبی به طرف فرانسوی خود موضوعاتی خواهد داشت.»
اختلافنظر در اتحادیه اروپا بر سر ازسرگیری گفتوگو
ماکرون پیشتر به چند تن از رهبران اروپایی پیشنهاد داده بود که گفتوگو با روسیه از سر گرفته شود و ابراز امیدواری کرده که اتحادیه اروپا در آینده رویکردی «سازمانیافته» برای تماس با روسیه تدوین کند. مواضع فرانسه درباره ضرورت احیای مذاکرات با روسیه در کشورهای ایتالیا، مجارستان و اسلواکی نیز مورد حمایت قرار گرفته است. رهبران دو کشور اخیر بارها با رئیسجمهور روسیه دیدار کردهاند و بهتازگی جمهوری چک نیز به این گروه پیوسته و نخستوزیر جدید این کشور خواستار مذاکرات مستقیم با ولادیمیر پوتین برای حلوفصل درگیری اوکراین شده است.
در عین حال، اردوگاهی از کشورهای اروپایی از جمله کشورهای شمال اروپا و لهستان با گفتوگو با روسیه مخالفت میکنند. دیگر کشورها نیز با احتیاط درباره احتمال گفتوگو سخن میگویند. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، آمادگی خود را برای گفتوگو با روسیه اعلام کرده، اما نسبت به گشایش کانالهای مذاکرهای که در سطح اروپا، اوکراین و ایالات متحده هماهنگ نشده باشد، هشدار داده است. یک منبع اروپایی فاش کرده که در حال حاضر میان مسکو و برلین نیز تماسهای فنی برقرار است و در آلمان، پس از مباحث مربوط به دیدار پوتین و ترامپ در انکوریج، بحثهایی درباره امکان ازسرگیری تماسها با روسیه در جریان است. کمیسیون اروپا نیز اذعان کرده که ناگزیر باید با روسیه گفتوگو کرد، اما هنوز تصمیم مشخصی در این زمینه اتخاذ نشده است.
ابتکار جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، برای تعیین نماینده ویژه اتحادیه اروپا در مذاکرات با روسیه تاکنون پیشرفتی نداشته است. او برای این سمت ماریو دراگی، رئیس پیشین بانک مرکزی اروپا، را پیشنهاد کرده بود و در رسانههای غربی نیز نام الکساندر استوب، رئیسجمهور فنلاند، مطرح شده است.
نقش فرانسه و آلمان و چالشهای اوکراین
مواضع پاریس و برلین همچنان تعیینکنندهترین عامل خواهد بود، چرا که آلمان و فرانسه از حامیان فعال درگیری اوکراین بودهاند. همین دو کشور توافقهای مینسک را امضا کرده و رهبران آنها در آستانه درگیری نظامی روسیه و اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ به مسکو سفر کرده بودند. با این حال، برلین و پاریس فشاری بر اوکراین برای اجرای تعهدات امضاشده وارد نکردند.
در حال حاضر، فرانسه اصرار دارد که مذاکرات تنها پس از برقراری آتشبس آغاز شود، در حالی که درباره تعلیق ارسال تسلیحات به کییف سخنی نمیگوید. افزون بر این، پاریس و لندن بر اعزام نیروهای «ائتلاف داوطلبان» به اوکراین بهعنوان تضمینهای امنیتی پافشاری میکنند. مقامات رسمی روسیه تأکید کردهاند که حضور نیروهای غربی در خاک اوکراین بهعنوان هدف مشروع برای حملات تلقی خواهد شد.
چشمانداز معماری امنیتی اروپا
در مسکو، اتحادیه اروپا بیشتر بخشی از مشکل اوکراین تلقی میشود تا بخشی از راهحل آن. برای تغییر این وضعیت، اصلاح جدی موضع کنونی اروپا ضروری است. با این حال، گفتوگو درباره معماری امنیتی اروپا در هر صورت مفید خواهد بود، زیرا بدون مشارکت این کشورها ایجاد چنین نظامی امکانپذیر نیست.