افغانستان گروگان طرح بزرگ اتصال منطقهای؟ پشت پرده مذاکرات پاکستان و قزاقستان فاش شد!
پاکستان، افغانستان و قزاقستان برای اتصال ریلی آسیای مرکزی همکاری دوجانبه میکنند.
«محمد شهباز شریف»، نخستوزیر پاکستان و «قاسمجومارت توکایف»، رئیسجمهور قزاقستان، در دیداری دوجانبه در اسلامآباد بر نقش محوری افغانستان در توسعه اتصال منطقهای تأکید کردند. این دیدار که اولین سفر یک رئیسجمهور قزاقستان به پاکستان در ۲۳ سال اخیر محسوب میشود، با هدف گسترش همکاریهای دوجانبه و ایجاد شراکت استراتژیک صورت گرفت.
سفر تاریخی و چشمانداز همکاریهای استراتژیک
رئیسجمهور قزاقستان در سفری رسمی و دو روزه (۱۴ و ۱۵ بهمن) به اسلامآباد سفر کرد تا با مقامات پاکستانی دیدار و گفتوگو کند. بر اساس بیانیه مشترک پاکستان و قزاقستان، این سفر پس از ۲۳ سال انجام شده و انتظار میرود راه را برای شکلگیری یک شراکت استراتژیک و تعمیق همکاریهای دوجانبه هموار سازد.
تاکید بر توسعه مسیرهای اتصال منطقهای
در جریان این دیدار، سران دو کشور بر اهمیت حیاتی توسعه مسیرهای اتصال امن، پایدار و متنوع بین دو کشور تاکید کردند. آنها همچنین تعهد قوی خود را نسبت به ترویج بیشتر مسیرهای حمل و نقل چندوجهی بینالمللی از جمله «قزاقستان-ترکمنستان-افغانستان-پاکستان»، «قزاقستان-ازبکستان-افغانستان-پاکستان» و «قزاقستان-قرقیزستان-چین-پاکستان» ابراز داشتند.
استقبال از کریدور ریلی "ترانس-افغان"
شهباز شریف در این دیدار از ابتکار رئیسجمهور قزاقستان برای اتصال آسیای مرکزی و آسیای جنوبی از طریق ساخت کریدور ریلی «ترانس-افغان» استقبال کرد. دو طرف به مراجع ذیربط دستور دادند تا امکان توسعه خط آهن «قزاقستان-ترکمنستان-افغانستان-پاکستان» را بررسی و امکانسنجی کنند.
ثبات افغانستان؛ پیششرط توسعه منطقهای
سران دو کشور همچنین وضعیت افغانستان را مورد بحث قرار دادند و بر اهمیت ثبات و امنیت پایدار در این کشور بهعنوان یک شرط مهم برای توسعه بیشتر همکاریهای منطقهای تأکید کردند. آنها مجدداً تاکید کردند که خاک افغانستان نباید برای فعالیتهایی که تهدیدی برای امنیت سایر کشورها ایجاد میکند، مورد استفاده قرار گیرد. همچنین بر مشارکت فعال افغانستان در پروژههای همکاری اقتصادی منطقهای و زیرساختهای اتصال تاکید شد.
تعهد قزاقستان برای تامین مالی خط آهن
در تحولی مرتبط، اخیراً «یرژان کیستافین»، سفیر قزاقستان در اسلامآباد اعلام کرده بود که آستانه آماده است تا هزینه ساخت یک خط آهن که آسیای مرکزی را از طریق ترکمنستان و افغانستان به بنادر پاکستان متصل میکند، بهطور کامل تأمین مالی کند. این مسیر ریلی، قزاقستان را از طریق ترکمنستان و افغانستان به بنادر کراچی و گوادر پاکستان متصل کرده و دسترسی مستقیم کشورهای آسیای مرکزی به آبهای گرم را فراهم میکند. همزمان، این کریدور زمینی تجاری، هدف دیرینه پاکستان برای اتصال به آسیای مرکزی را نیز محقق میسازد.
بلندپروازیهای پاکستان و چالشهای پیشرو
پاکستان طی سالهای گذشته تلاش کرده تا خود را بهعنوان دروازه تجارت آسیای مرکزی معرفی کند و بنادر خود را در اختیار کشورهای محصور در خشکی این منطقه قرار دهد. این اقدام بخشی از راهبرد کلان اسلامآباد برای پیوند دادن آسیای جنوبی و آسیای مرکزی به شمار میرود. با این حال، این بلندپروازیها بارها با چالش روبهرو شده است؛ از جمله از ۲۰ مهرماه گذشته که در پی درگیریهای مرزی با افغانستان، دولت پاکستان همه گذرگاههای مرزی با افغانستان را بست و ترانزیت کالا و تجارت دوجانبه را به حالت تعلیق درآورد؛ اقدامی که عملاً ترانزیت پاکستان با آسیای مرکزی را نیز متوقف کرده است.