برنامه خط خطی اعصاب مردم را خط خطی کرد!
واکنشها به حاشیههای برنامه «خطخطی» شبکه افق، بار دیگر شکاف عمیق نگاهها به عملکرد صداوسیما در مواجهه با اعتراضات اجتماعی را پررنگ کرده است؛ شکافی که از رسانههای اصلاحطلب تا جریانهای نزدیک به نهادهای امنیتی را در دو سوی کاملاً متفاوت قرار داده است. در این میان برخی سلبریتیها هم شاید فرصتی کمریسکتر برای اعتراض یافتند.
در اینجا موضع روزنامه "پیام ما" (نزدیک به جریان اصلاحات) و صابرین نیوز (نزدیک به سپاه پاسداران) را پیرامون حواشی برنامه خطخطی شبکه افق بررسی میکنیم. با ما همراه باشید.
روایت اصلاحطلبانه؛ از «مراعات» تا بازگشت به تنظیمات اولیه
روزنامه پیام ما در مطلبی با مرور عملکرد صداوسیما، یادآور شده است که این سازمان در جریان اعتراضات ۱۴۰۱، با دعوت از چهرههایی مانند احمد زیدآبادی و برخی استادان دانشگاه، تلاش کرد تا خود را از زیر بار انتقادات گسترده خارج کند و این پیام را به مخاطب بدهد که صدای مخالف نیز در رسانه ملی مجال بروز دارد. به روایت این روزنامه، این رویکرد اما موقتی بود و پس از فروکشکردن اعتراضات، صداوسیما بار دیگر به «تنظیمات اولیه» بازگشت.
پیام ما در ادامه مینویسد: در اعتراضات دیماه امسال نهتنها خبری از آن مراعات نسبی نبود، بلکه صداوسیما کاملاً یکسویه و مطابق رویه همیشگی عمل کرد. این رسانه معتقد است چنین رویکردی، بهویژه در شرایط محدودیت اینترنت، نهتنها نتوانست مخاطبان را به رسانه ملی جذب کند، بلکه آنها را بیش از پیش به سمت شبکههای فارسیزبان خارج از کشور سوق داد. نقطه اوج این انتقادها، به برنامه «خطخطی» شبکه افق برمیگردد؛ جایی که بهزعم نویسنده، با توهین به جانباختگان دیماه و تشبیه آنها به کالاهای یخچالی و تجاری، احساسات هزاران خانواده داغدار جریحهدار شد.
روایت امنیتی؛ خطا بود، اما توطئه بزرگتر در واکنشهاست
در مقابل، رسانههایی مانند صابریننیوز با نگاهی کاملاً متفاوت به این ماجرا پرداختهاند. این رسانه با اذعان به اشتباه برنامه «خطخطی»، واکنشهای سیاسی و رسانهای پس از آن را «خطایی بزرگتر و عمیقتر» توصیف کرده و بخشی از این واکنشها را ناشی از کوتهفکری و بخشی دیگر را حاصل «نقشهای حسابشده» دانسته است.
صابریننیوز، عزل سریع مدیر شبکه افق را نشانه اراده رسانه ملی برای اصلاح و پاسخگویی معرفی کرده و هشدار داده است که سوءاستفاده سیاسی از این خطا و تبدیل آن به ابزار التهابافزایی، میتواند به تفرقه اجتماعی دامن بزند. در همین فضا، ابوالفضل اقبالی، از طراحان لایحه حجاب، نیز واکنشهای تند علیه صداوسیما را طبیعی دانسته، اما همزمان از «دوستان و نخبگان حزباللهی» خواسته است که وقتشناسی بیشتری در مواجهه با چنین بحرانهایی داشته باشند.
سلبریتیها؛ اعتراض کمهزینه، همراهی پُربازده!
در میانه این دو روایت متضاد، بخش قابلتوجهی از واکنشها از سوی سلبریتیها شکل گرفت؛ چهرههایی که با اعتراض به برنامه «خطخطی»، تلاش کردند خود را در کنار افکار عمومی و همراه مردم نشان دهند. طبیعتا این شکل از اعتراض، عمدتاً بدون پرداخت هزینه سنگین سیاسی یا اجتماعی انجام میشود؛ یعنی نه منجر به ممنوعیت جدی میشود و نه تبعات آشکاری دارد. به این ترتیب، «خطخطی» برای برخی چهرههای مشهور، فرصتی فراهم کرد تا هم موضع اعتراضی بگیرند و هم با کمترین ریسک، سرمایه اجتماعی خود را تقویت کنند؛ وضعیتی که خود به بخشی از معادله پیچیده واکنشها به این برنامه و وقایع زمستان 404 در نمای کلی تبدیل شده است.
