پاتک سنگین ایران به اتاق جنگ خزانهداری آمریکا
مسکو با یک چرخش استراتژیک، تجارت با هند را ۵ برابر کرد. آیا ایران هم میتواند از الگوی شرکای جدید برای شکستن قفل تحریمها استفاده کند؟
تحریم پدیده تازهای نیست. چین در دهه ۱۹۵۰ میلادی، دقیقاً در وضعیتی بود که ایران امروز تجربه میکند؛ محاصره کامل توسط آمریکا. اما اژدهای زرد چه کرد؟
پکن به جای انتظار برای لبخند غرب، قطبنمای تجارتش را چرخاند. در سال ۱۹۵۰، تجارت چین با کشورهای سوسیالیست (بلوک شرق) ۳۲ درصد رشد کرد و این عدد در سال ۱۹۵۲ به رکورد حیرتانگیز ۷۲ درصد رسید. نتیجه؟ اقتصاد چین نفس کشید و آمریکا فهمید که ابزار تحریم کند شده است.
خداحافظ اروپا، سلام آسیا!
اما مثال زندهتر و جذابتر برای امروز ما، روسیه است. پس از جنگ اوکراین و سیل تحریمهای اتحادیه اروپا، همه منتظر سقوط اقتصاد مسکو بودند. اما کرملین نقشه را عوض کرد.
آمارهای سال ۲۰۲۵ نشان میدهد:
- تجارت با چین: رسیدن به ۲۲۸ میلیارد دلار (رشد مداوم نسبت به ۱۹۳ میلیارد دلار سال ۲۰۲۲).
- تجارت با هند (شگفتانگیز): حجم تجارت مسکو-دهلی که در سال ۲۰۲۲ تنها ۱۳ میلیارد دلار بود، در پایان ۲۰۲۵ با یک جهش نجومی به ۷۰ میلیارد دلار رسید!
روسیه نفت و انرژی خود را که اروپا پس زده بود، به هند و چین فروخت و در عوض کالاهای مورد نیازش را وارد کرد. این یعنی «خنثیسازی تحریم» در عمل، نه در حرف.
آفریقا؛ گنج پنهانی که ایران هنوز ندیده است
حالا سوال اینجاست: ایران کجای این بازی است؟ در حالی که روسیه و چین بازارهای جدید را میبلعند، سهم ایران از تجارت با قاره پهناور و ثروتمند آفریقا در ۹ ماهه امسال تنها ۹۴۰ میلیون دلار بوده است.
آفریقا بازاری است که تشنه کالا و خدمات فنی-مهندسی ایران است و کمترین حرفشنوی را از تحریمهای آمریکا دارد. مقایسه عدد ۷۰ میلیارد دلاری (روسیه-هند) با ۹۴۰ میلیون دلار (ایران-آفریقا) نشان میدهد که دیپلماسی اقتصادی ما چقدر جای کار دارد.
دورانِ انتظار برای «رفع تحریم» گذشته است؛ اکنون زمان «بیاثر کردن تحریم» با یافتن دوستانی است که منافعشان با ما گره خورده است.
