فوری / بودجه حیاتیترین پروژه ایران رسما قطع شد
رسانههای روسی گزارش دادهاند که در بودجه جدید هند، اعتباری برای توسعه بندر چابهار در نظر گرفته نشده؛ موضوعی که با وجود توافق بلندمدت میان تهران و دهلی، توجه کارشناسان اقتصادی و منطقهای را به خود جلب کرده است.
خبرگزاری روسی نووستی ادعا کرده است که در بودجه سال مالی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ هند که دیروز یکشنبه توسط نیرمالا سیتارامان، وزیر دارایی این کشور، ارائه شد، هیچ بودجهای برای توسعه بندر چابهار در ایران پیشبینی نشده است.
این گزارش تأکید دارد که با وجود توافق ۱۰ ساله هند با ایران برای بهرهبرداری از ترمینال شهید بهشتی بندر چابهار، بودجه توسعه این پروژه در فهرست بودجه جدید جای نگرفته است.
این اقدام، اگرچه هنوز رسماً از سوی مقامات هندی تأیید نشده، توجه کارشناسان اقتصادی و استراتژیک را به خود جلب کرده است.
چابهار همواره بهعنوان یک مسیر کلیدی تجاری و استراتژیک برای اتصال هند به افغانستان و آسیای مرکزی بدون عبور از خاک پاکستان مطرح بوده است و هند بهعنوان شریک اصلی توسعه این بندر نقش مهمی در برنامههای اقتصادی و منطقهای ایران داشته است.
سابقه همکاری ایران و هند در چابهار
در سالهای گذشته، هند برای توسعه بندر چابهار بودجه قابل توجهی اختصاص داده بود؛ در فاصله سالهای ۲۰۲۴–۲۰۲۵، بیش از ۴۳ میلیون دلار برای این پروژه هزینه شد و این کشور با امضای توافق ۱۰ ساله، حضور طولانیمدتی در مدیریت ترمینال شهید بهشتی داشت.
بندر چابهار در ورودی خلیج عمان و بهعنوان اولین بندر عمیق ایران، امکان دسترسی ایران به مسیرهای تجارت جهانی را فراهم میکند و برای هند مسیری امن و مستقیم برای تجارت با افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی است؛ مسیری که جایگزین عبور از خاک پاکستان شده و اهمیت اقتصادی و استراتژیک فراوانی دارد.
فشارهای تحریمی آمریکا و اثرات آن
به نوشته نووستی، ایالات متحده در سال گذشته تحریمهای گستردهای علیه ایران اعمال کرده و حتی تهدید کرده بود که برای کشورهایی که با تهران تجارت میکنند تعرفه ۲۵ درصدی وضع خواهد کرد. در همین راستا، هند تاکنون از معافیت ششماهه برای ادامه مشارکت در پروژه چابهار بهرهمند بوده است که این معافیت تا ۲۶ آوریل ۲۰۲۶ اعتبار دارد.
در همین حال، راندهیر جییسوال، نماینده وزارت خارجه هند، اعلام کرده است که دهلینو در حال مذاکره با واشنگتن برای حل مسائل مربوط به پروژه چابهار است. این مذاکرات پس از گزارشهایی انجام میشود که حاکی از بررسی گزینههای احتمالی هند در صورت فشار آمریکا بوده است.
چشمانداز روابط اقتصادی ایران و هند
با وجود حذف بودجه مستقیم در سال مالی جدید، کارشناسان اقتصادی معتقدند که همکاریهای ایران و هند در حوزه ترانزیت و تجارت منطقهای ادامه دارد و دو کشور با رویکرد بلندمدت، توسعه مسیرهای ترانزیتی و زیرساختی را دنبال میکنند.
بندر چابهار بهعنوان مسیر امنی برای دسترسی هند به افغانستان و آسیای مرکزی همچنان جایگاه ویژهای در برنامههای اقتصادی دو کشور دارد و فرصتهای تجاری گستردهای را فراهم میکند.
