زنگ خطر برای سفره عید / حبوبات گران میشود؟
رئیس هیئتمدیره انجمن حبوبات ایران با اشاره به مشکلات ارزی و اختلال در فرآیند واردات حبوبات، تأخیر چندماهه در تخصیص ارز و تغییر محل تأمین ارز واردات را از مهمترین عوامل نوسان قیمت این محصولات عنوان کرد و نسبت به افزایش مصرف در آستانه ماه رمضان و نوروز هشدار داد.
بازار حبوبات کشور در آستانه ماههای پایانی سال و افزایش تقاضای مصرفی، با چالشهایی تازه در حوزه تامین و قیمتگذاری مواجه شده است؛ تاخیر در تخصیص ارز واردکنندگان، تغییر محل تأمین ارز از تالار یک به تالار دو و محدودیتهای تولید داخل، عواملی هستند که به گفته فعالان صنفی میتوانند تعادل این بازار را در ماههای آینده تحت تأثیر قرار دهند و تامین پایدار این کالای اساسی را با ابهام روبهرو کنند.
داوود لپهچی - رئیس هیئتمدیره انجمن حبوبات ایران با اشاره به شرایط فعلی بازار حبوبات اظهار کرد: یکی از بزرگترین مشکلات فعلی این بازار، تاخیر در تخصیص ارز واردکنندگان است؛ بهطوریکه بسیاری از تجار، کالاهای خود را ۶ تا ۷ ماه پیش وارد و حتی به فروش رساندهاند، اما هنوز ارز مربوطه را دریافت نکردهاند.
وی افزود: زمانی که واردکننده کالا را فروخته اما ماهها در صف تخصیص ارز بانک مرکزی مانده، عملاً توان واردات مجدد ندارد؛ چراکه نه میتواند بدهی خود به تأمینکننده خارجی را تسویه کند و نه سرمایه در گردش کافی برای ادامه فعالیت دارد و این مسئله مستقیماً منجر به کاهش واردات میشود.
رئیس هیئتمدیره انجمن حبوبات ایران ادامه داد: پیش از این، حبوبات در تالار یک با نرخ ارز حدود ۷۰ هزار تومان تامین میشد، اما با انتقال این کالا به تالار دوم، نرخ ارز به حدود ۱۳۰ هزار تومان افزایش یافته است؛ این در حالی است که بسیاری از فروشهای انجامشده، بر مبنای نرخ ارز چند ماه قبل بوده و اکنون دولت اعلام میکند که ارز را با نرخ جدید پرداخت خواهد کرد.
لپهچی تصریح کرد: این اختلاف، به یک معضل جدی برای واردکنندگان و اعضای انجمن حبوبات تبدیل شده و فشار مضاعفی بر زنجیره تمین وارد کرده است.
وی با تاکید بر اینکه حبوبات صرفا کالای وارداتی نیست، گفت: حدود ۶۰ درصد حبوبات مصرفی کشور از تولید داخل تامین میشود، اما به دلیل خشکسالیهای مکرر، مشکلات آبی و آفتزدگی، هر سال با کسری تولید مواجه هستیم که این موضوع بر میزان عرضه و در نهایت قیمتها اثرگذار است.
رئیس هیئتمدیره انجمن حبوبات ایران افزود: هر زمان عرضه و تقاضا با یکدیگر همخوانی نداشته باشند، افزایش قیمت اجتنابناپذیر است؛ با این حال، قیمت حبوبات در سال جاری همراستا با نرخ تورم افزایش یافته و خارج از تورم حرکت نکرده است.
لپهچی با اشاره به وضعیت فصلی تولید حبوبات گفت: اکنون در ابتدای فصل تولید قرار داریم، اما طی دو تا سه ماه آینده وارد میانه و سپس پایان فصل خواهیم شد که در آن مقطع، کسری کالا نمایان میشود و نیاز به واردات افزایش مییابد.
وی ادامه داد: اگر واردات بهموقع انجام شود، میتوان کمبود تولید داخل را جبران کرد و تعادل بازار را حفظ کرد تا هم قیمت کنترل شود و هم حبوبات با کیفیت و قیمت مناسب بر سر سفره مردم باقی بماند.
رئیس هیئتمدیره انجمن حبوبات ایران با هشدار نسبت به ماههای پیشرو اظهار کرد: در آستانه عید نوروز و ماه مبارک رمضان، مصرف حبوبات افزایش مییابد و از آنجا که گوشت و مرغ با افزایش قیمت مواجه شدهاند، حبوبات به مهمترین جایگزین پروتئین تبدیل شدهاند؛ بنابراین حفظ قیمت مناسب این کالا برای جلوگیری از حذف آن از سفره مردم اهمیت زیادی دارد.
لپهچی در پاسخ به پرسشی درباره حذف ارز ترجیحی گفت: در مجموع، انجمن حبوبات و فعالان این صنف با حذف ارز ترجیحی موافق بودند، چراکه تکنرخی شدن ارز باعث کاهش رانت و فساد میشود و در بلندمدت به نفع مصرفکننده، واردکننده و بیتالمال است.
وی افزود: با این حال، اجرای این سیاست با شتابزدگی انجام شد. حذف همزمان ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی و ارز تالار یک، هزینه سنگینی به کالاهای اساسی تحمیل کرد. به اعتقاد من، این اقدام باید بهصورت تدریجی و پلهپله انجام میشد تا فشار کمتری به قیمت نهایی کالا و سفره مردم وارد شود.
رئیس هیئتمدیره انجمن حبوبات ایران در پایان تاکید کرد: آنچه امروز بیش از هر چیز نیاز داریم، حمایت جدی وزارت جهاد کشاورزی در ثبت سفارش بهموقع و اقدام سریع بانک مرکزی در تخصیص ارزهای معوق است تا بتوانیم بازار شب عید و ماه رمضان را بدون تنش و کمبود مدیریت کنیم.