شانگهای تجارت ایران را نجات میدهد؟
در سالهای اخیر به دلیل بالا گرفتن تنشهای روسیه و چین با ایالات متحده، فضای مساعدی جهت عضویت ایران در سازمان همکاریهای شانگهای فراهم شد و در نهایت ایران به عضویت دایم این سازمان درآمد. بسیاری معتقدند علاوه بر مزایای سیاسی، در بعد اقتصادی شانگهای تجارت ایران را نجات خواهد داد. برخی نیز آمار مبادلات تجاری ۱۰ ماهه نخست ۱۴۰۲ ایران با اعضای شانگهای را دلیلی بر این مدعا میدانند.
سازمان همکاریهای شانگهای یک نهاد همکاری میان دولتی است که باهدف همکاری چندجانبه امنیتی، اقتصادی و فرهنگی، از سوی رهبران چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان در سال ۱۹۹۶ تشکیل شد و تجارت این کشورها یکسوم از اقتصاد دنیا را شامل میشود.
مزایای عضویت دائم ایران
بدون شک، عضویت ایران در این پیمان سبب میشود که روابط دوجانبه کشور با تکتک اعضا بهبود یابد و ایران از ظرفیتهای اقتصادی جدید بهرهمند شود؛ از سوی دیگر به دلیل عدم عضویت غربیها در این سازمان، ظرفیتهای قابلتوجهی برای ایران ایجاد خواهد شد و کشور قادر خواهد بود بدون امتیازدهی به غرب، در مسیر خنثیسازی شرایط تحریمی قدم بردارد.
از مزایای تجاری تا سیاسی
بهطورکلی «امکان تجارت مستقیم و پایدار با کشورهای عضو»، «ایجاد اعتماد همه اعضا جهت تعامل همهجانبه»، «تقویت اثرگذاری در بازار بینالمللی نفت و گاز»، «کاهش هزینه حملونقل در صادرات و واردات»، «سرعت بخشیدن به روند حذف دلار از معاملات»، «مشارکت سازنده در حلوفصل مناقشات منطقهای»، «افزایش همکاری در زمینههای مختلف از قبیل انرژی و تورسیم» و «برقراری امکان مشارکت گسترده در ساختارهای سیاسی نظامی و امنیتی»، از مهمترین مزایای عضویت ایران در سازمان همکاریهای شانگهای به شمار میرود.
مبادلات ۱۰ ماهه ایران با شانگهای
در همین حال سخنگوی کمیسیون توسعه تجارت خانه صمت از رشد ۴۱ درصدی و ۵.۵ درصدی وزن و ارزش تجارت ایران با اعضای سازمان شانگهای در ۱۰ ماهه امسال خبر داد.
به گزارش سرانه، سید روح اله لطیفی، سخنگوی کمیسیون روابط بینالملل و توسعه تجارت خانه صنعت معدن و تجارت ایران در خصوص تجارت غیر نفتی ایران با کشورهای عضو و ناظر سازمان همکاریهای شانگهای اظهارکرد: از ابتدای سال تا پایان دی ماه ۶۴ میلیون و ۳۱۱ هزار تن کالای غیر نفتی به ارزش ۳۷ میلیارد و ۱۳۸ میلیون و ۴۷۳ هزار دلار بین ایران و ۱۱ عضو و ناظر سازمان همکاریهای شانگهای تبادل شد که نسبت به مدت مشابه سال قبل از لحاظ وزنی ۴۰.۷ درصد و از لحاظ ارزش ۵.۵ درصد رشد داشته است.
وی افزود: صادرات غیرنفتی کشورمان به اعضای سازمان شانگهای در این مدت ۵۴.۵ میلیون تن کالا به ارزش ۱۸ میلیارد دلار بوده که نشانگر رشد یک درصدی ارزش نسبت به مدت مشابه است و ۴۸.۲ درصد وزن و ۴۴.۴ درصد ارزش کل صادرات ۱۰ ماهه ایران را در این مدت به خود اختصاص داده است.
لطیفی در ادامه گفت: واردات ایران از ۱۱ کشور عضو و ناظر سازمان همکاریهای شانگهای در ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۲ هم ۹.۷ میلیون تن کالا به ارزش ۱۹ میلیارد و ۱۶۹ میلیون دلار بوده که نسبت به مدت مشابه رشد ۱۷.۹ درصدی در وزن و ۱۰.۵ درصدی در ارزش داشته که این میزان ۲۹.۷ درصد وزن و ۳۵.۲ درصد کل ارزش واردات ۱۰ ماهه کشور را در بر میگیرد.
سخنگوی کمیسیون توسعه تجارت خانه صمت، در خصوص میزان صادرات ایران به کشورهای سازمان شانگهای توضیح داد: چین با خرید ۱۱.۵ میلیارد دلار، هند با ۱.۸ میلیارد دلار، پاکستان با ۱.۷ میلیارد دلار، افغانستان با ۱.۵ میلیارد دلار و روسیه با ۷۶۰.۴ میلیون دلار پنج مقصد نخست و ازبکستان با ۲۷۲ میلیون دلار، تاجیکستان با ۲۱۰ میلیون دلار، قزاقستان با ۱۶۳.۵ میلیون دلار، قرقیزستان با ۶۳.۳ میلیون دلار، بلاروس با ۱۷.۱ میلیون دلار و مغولستان با ۳۳۰ هزار دلار در رتبههای ششم تا یازدهم مقاصد صادراتی کالاهای غیر نفتی ایران به اعضای سازمان همکاریهای شانگهای در ۱۰ ماهه امسال بودند.
سخن پایانی
بسیاری معتقدند عضویت ایران در پیمان شانگهای در برهه زمانی رخ داد که نشست مجمععمومی سازمان ملل در پیش بوده و از سوی دیگر احیای توافق هستهای میان ایران، کشورهای اروپایی و امریکا در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای روابط خارجی اروپا، عضویت ایران در پیمان شانگهای را راهی برای بیمهشدن جمهوری اسلامی از تحریمهای دانست، بر این اساس ایران قادر است با کمک چین و روسیه، وضع تحریمهای جدید سازمان ملل ناکام سازد. بسیاری نیز عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای را کلید خروج از انزوا و آغاز راه ورود به اقتصادی جهانی عنوان میکنند.