تابستان سختی در انتظار بازار جهانی سوخت است

 از زمان آغاز درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران حدود ۵۰ روز پیش، بیش از ۵۰ میلیارد دلار نفت خامِ تولیدنشده از دست رفته است؛ رخدادی که پیامدهای آن احتمالاً برای ماه‌ها و حتی سال‌های آینده ادامه خواهد داشت.

بر اساس داده‌های شرکت کپلر، از ابتدای بحران در اواخر فوریه تاکنون بیش از ۵۰۰ میلیون بشکه نفت خام و میعانات گازی از بازار جهانی خارج شده که این رقم بزرگ‌ترین اختلال در عرضه انرژی در تاریخ معاصر محسوب می‌شود.

ایان موات، تحلیلگر ارشد شرکت وود مکنزی، می‌گوید خروج این مقدار از بازار معادل است با کاهش ۱۰ هفته‌ای تقاضای جهانی سوخت هواپیما، یا توقف کامل سفرهای جاده‌ای تمامی خودروهای جهان به مدت ۱۱ روز، یا قطع کامل جریان نفت در اقتصاد جهانی برای پنج روز.

براساس برآوردهای رویترز، این حجم نفت برابر با حدود یک ماه مصرف ایالات متحده یا بیش از یک ماه مصرف کل اروپا است. همچنین این مقدار معادل شش سال مصرف سوخت ارتش آمریکا و تقریباً برابر با نیاز چهارماهه صنعت کشتیرانی بین‌المللی است.

کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در ماه مارس حدود هشت میلیون بشکه در روز از تولید خود را از دست داده‌اند؛ رقمی که تقریباً برابر با مجموع تولید دو غول نفتی جهان، اکسون موبیل و شورون، است. صادرات سوخت جت این کشورها نیز از ۱۹.۶ میلیون بشکه در فوریه به تنها ۴.۱ میلیون بشکه در مجموع ماه‌های مارس و آوریل کاهش یافته است. این افت صادرات معادل سوخت مورد نیاز حدود ۲۰ هزار پرواز رفت‌وبرگشت بین فرودگاه جان‌اف‌ کندی نیویورک و هیترو لندن است.

یوهانس روبال، تحلیلگر ارشد نفت خام در کپلر، می‌گوید با متوسط قیمت ۱۰۰ دلار برای هر بشکه نفت از زمان آغاز بحران، ارزش این نفت ازدست‌رفته حدود ۵۰ میلیارد دلار است؛ رقمی برابر با یک درصد تولید ناخالص داخلی سالانه آلمان یا تقریباً برابر با کل تولید ناخالص داخلی کشورهایی مانند لتونی یا استونی.

با وجود تأکید مقامات بر بازبودن تنگه هرمز، انتظار می‌رود روند بازگشت تولید و جریان نفت بسیار کند باشد. طبق اعلام کپلر، ذخایر نفت خام جهانی در خشکی تنها در ماه آوریل تاکنون حدود ۴۵ میلیون بشکه کاهش یافته و از اواخر مارس، اختلال تولید به حدود ۱۲ میلیون بشکه در روز رسیده است.

همچنین بازگشت میادین نفت سنگین در کویت و عراق به سطح عملیاتی عادی ممکن است چهار تا پنج ماه طول بکشد که این موضوع باعث کاهش ذخایر جهانی در طول تابستان خواهد شد. علاوه بر این، آسیب واردشده به ظرفیت پالایشگاهی و مجتمع عظیم ال‌ان‌جی راس‌لفان قطر نشان می‌دهد بازسازی کامل زیرساخت انرژی منطقه ممکن است سال‌ها به طول بینجامد.