شوک بزرگ به بازار نقره: حباب ۷۰ درصدی ترکید! سهامداران نقرهداغ شدند
حباب قیمتی در صندوقهای نقره بورس کالا، سرمایهگذاران را در معرض زیان قرار داده و نظارت بورس را ضروری میسازد.
تخلیه حباب ۷۰ درصدی صندوقهای سرمایهگذاری نقره؛ زیان سنگین سهامداران در پی سقوط آزاد قیمتها
ورود پرهیجان سه صندوق سرمایهگذاری مبتنی بر نقره به بورس کالا در اوایل زمستان سال جاری، که با تبلیغات گسترده نهادهای مالی همراه بود، سرانجام با ترکیدن حبابی بیسابقه تا ۷۰ درصد و سقوط آزاد قیمتها، زیانهای سنگینی را به سرمایهگذاران هیجانی تحمیل کرد.
آغاز به کار و پذیرهنویسی صندوقهای نقره با حباب اولیه
ابتدای دی ماه سال جاری بود که سه صندوق با پشتوانه نقره وارد بازار بورس شدند. بورس کالای ایران در اطلاعیههایی از استقبال بینظیر سرمایهگذاران از پذیرهنویسی این صندوقها خبر داد و با موافقت سازمان بورس و اوراق بهادار، سقف واحدهای سرمایهگذاری آنها افزایش یافت و وارد مرحله پذیرهنویسی شدند.
بررسیهای آماری نشان میدهد که پذیرهنویسی ۹۰۰ میلیارد تومانی این صندوقها در شرایطی صورت گرفت که حباب گواهی سپرده کالایی نقره در همان مقطع به ۲۳ درصد رسیده بود. این بدان معناست که صندوقها میبایست گواهی سپردههایی را خریداری میکردند که از همان ابتدا با ۲۳ درصد حباب مثبت معامله میشدند. این وضعیت در حالی رخ داد که در همان زمان، صندوقهای طلا عمدتاً با حباب کل (شامل حباب ذاتی و تابلو) ۳ تا ۵ درصد منفی معامله میشدند. از منظر تحلیلی، نسبت انس طلا به نقره پایینتر از میانگین تاریخی بلندمدت خود قرار داشت و انس نقره در قیمتهای آن زمان برتری خاصی نسبت به انس طلا نداشت که توجیهگر این حجم از تقاضا باشد. با وجود این، تب هیجان در بازار به حدی بالا بود که حدود ۴ هزار میلیارد تومان تقاضا برای خرید واحدهای این صندوقها بدون پاسخ باقی ماند.
پرواز حباب تا قله ۷۰ درصدی و اقدامات نظارتی
اما این پایان ماجرا نبود. همزمان با نوسانات نرخ ارز و رشد قیمت جهانی نقره، حباب صندوقهای نقره به شکلی غیرمنطقی از ارزش واقعی آنها فاصله گرفت. ثبت صفهای خرید ۱۰ درصدی پیدرپی و هیجانی سبب شد تا سیاستگذار برای کنترل شرایط، دامنه نوسان این صندوقها را به ۴ درصد تقلیل دهد.
با این حال، ترمز رشد حباب کشیده نشد و در نهایت حباب این صندوقها به رقم شگفتانگیز ۷۰ درصد رسید. این وضعیت به آن معنا بود که سرمایهگذاران در حال خرید واحدهایی بودند که ارزش تابلو آنها ۷۰ درصد بیشتر از ارزش واقعیشان (مبتنی بر قیمت شمش نقره و نرخ دلار آزاد) بود.
سقوط آزاد و زیان سنگین سرمایهگذاران
همانطور که کارشناسان بازار سرمایه هشدار داده بودند، پایداری چنین وضعیتی غیرممکن بود. با فروکش کردن التهابات، ثبت صفهای فروش متوالی و سنگین در روزهای اخیر به سرعت منجر به تخلیه حباب این صندوقها شد و قیمتها سقوط آزاد را تجربه کردند.
بازنده اصلی این جریان، سرمایهگذاران خردی بودند که اسیر هیجانات کاذب و تبلیغات مسموم و فریبنده برخی نهادهای مالی شده بودند. سهامدارانی که با اعتماد به این فضاسازیها، در حباب مثبت ۶۰ الی ۷۰ درصدی اقدام به خرید واحدهای این صندوقها کردند، اکنون با ریزش شدید قیمتها، بخش قابل توجهی از سرمایه خود را از دست داده و متحمل زیانهای سنگینی شدهاند.
ضرورت نظارت دقیقتر بر بازار صندوقهای کالایی
این اتفاق بار دیگر لزوم نظارت دقیقتر سازمان بورس بر نحوه قیمتگذاری، کنترل حباب صندوقهای کالایی و همچنین برخورد قاطع با تبلیغات اغواگرانه نهادهای مالی را به سیاستگذاران اقتصادی گوشزد میکند تا از تکرار چنین رویدادهایی و تحمیل زیان به سرمایهگذاران جلوگیری شود.
