افشاگری هولناک: جنگ روانی مخفی با تلگرام و پیامک، چگونه ذهن شما را کنترل میکند؟
جنگ روانی و شایعات مجازی؛ تهدیدی جدی برای اقتصاد و آرامش روانی مردم.
موج جدیدی از جنگ روانی با تمرکز بر القای ترس و ناامنی اقتصادی و سیاسی، افکار عمومی ایران را در فضای مجازی هدف قرار داده است. این عملیات گسترده که از شایعات تلگرامی آغاز شده، اکنون با ارسال پیامکهای هدفمند، ابعاد نگرانکنندهتری یافته و به دنبال ایجاد التهاب و فرسایش روانی در جامعه است.
موج جدید جنگ روانی علیه افکار عمومی ایران
همزمان با تحولات سیاسی و امنیتی اخیر در منطقه، بررسیها نشان میدهد که فضای مجازی کشور شاهد شکلگیری موج تازهای از جنگ روانی است. این کمپین با تمرکز بر مضامینی چون «خطر قریبالوقوع جنگ»، «فروپاشی اقتصادی» و «التهاب در بازار ارز»، تلاش میکند تا آرامش روانی جامعه را مخدوش کرده و نگرانیها را دامن بزند.
بخش قابل توجهی از این فضاسازیها توسط کانالهای بینامونشان در پیامرسانها، به ویژه تلگرام و اینستاگرام، هدایت میشود. این کانالها، بدون هویت مشخص و با خط خبری همسو، به انتشار انبوهی از اخبار تأییدنشده به نقل از منابع خارجی میپردازند.
بازنشر هدفمند اخبار تحریفشده و منابع نامعتبر
در این کانالها، به طور مستمر اخباری به نقل از منابعی همچون آکسیوس، وال استریت ژورنال، رویترز، سیانان، هاآرتص و یدیعوت آحارونوت منتشر میشود. همچنین، ارجاع مکرر به مواضع یا اظهارات منتسب به مقامات کاخ سفید، وزارت خارجه آمریکا یا مقامات رژیم صهیونیستی، بدون ذکر جزئیات دقیق و قابل راستیآزمایی، بخش ثابتی از محتوای این عملیات است.
در بسیاری از موارد، اظهاراتی به نام افراد شناختهشده یا تحلیلهایی منتسب به تحلیلگران خاص، به صورت تقطیعشده و خارج از بستر اصلی منتشر میشوند. این محتواها اغلب با تیترهای هیجانی و قطعی درباره «زمان حمله»، «آغاز درگیری» یا «تصمیم نهایی برای جنگ» همراه هستند.
نکته قابل توجه آن است که بسیاری از این اخبار یا اساساً در منابع اصلی وجود خارجی ندارند و یا در صورت انتشار، با تحریف، بزرگنمایی و جهتدهی خاص بازنشر میشوند تا تصویری ملتهب و ناامن از شرایط ارائه دهند.
تأثیر جنگ روانی بر بازار ارز و اقتصاد کشور
پیش از این، اعلام نرخهای موهومی ارز و طلا توسط برخی کانالهای تلگرامی، یکی از چالشهای جدی بازار بود که به ایجاد انتظارات تورمی و تشدید رفتارهای هیجانی منجر میشد. اما اکنون به نظر میرسد سطح عملیات روانی از «نرخسازی» فراتر رفته و به «فضاسازی امنیتی» برای اثرگذاری مستقیم بر بازار ارز رسیده است.
الگوی انتشار اخبار نیز معنادار است؛ در بسیاری از موارد، موجی از اخبار درباره احتمال جنگ یا تشدید تنشها، همزمان با ساعات پایانی معاملات یا پیش از آغاز روز کاری بازار منتشر میشود. این اقدام میتواند در شکلدهی به انتظارات و افزایش تقاضای احتیاطی ارز در بازار مؤثر باشد.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که بازار ارز بیش از آنکه به متغیرهای واقعی واکنش نشان دهد، به انتظارات پاسخ میدهد و عملیات روانی هدفمند میتواند با ایجاد «ترس از آینده»، به نوسانات کوتاهمدت دامن بزند و اقتصاد کشور را متأثر سازد.
پروژه القای ناامیدی و فرسایش روانی جامعه
بررسی محتوای منتشرشده در این کانالها نشان میدهد علاوه بر حوزه اقتصادی، تمرکز ویژهای بر القای ناامیدی سیاسی و امنیتی وجود دارد. استفاده مکرر از کلیدواژههایی مانند «فروپاشی قریبالوقوع»، «حمله حتمی»، «تصمیم قطعی برای درگیری» و «ناتوانی کامل در مدیریت بحران» نشاندهنده تلاش برای شکلدهی به یک تصویر تاریک و بیثبات از آینده است.
تحلیلگران رسانهای معتقدند آنچه در حال وقوع است، صرفاً انتشار شایعه نیست، بلکه یک «کمپین هماهنگ» با هدف تضعیف سرمایه اجتماعی و ایجاد فرسایش روانی در جامعه است. این کمپین با تکرار مستمر، بمباران خبری و استفاده از منابع ظاهراً معتبر خارجی، سعی در القای قطعیت به سناریوهای تأییدنشده دارد.
گسترش دامنه عملیات از فضای مجازی به پیامک
در تحولی نگرانکننده، اخیراً گزارشهایی از ارسال پیامکهایی با محتوای مشابه این فضاسازیها به برخی شهروندان منتشر شده است. این پیامکها با ادبیات هشدارآمیز و با اشاره به «وقوع قریبالوقوع جنگ» یا «لزوم اقدام فوری برای حفظ داراییها»، تلاش میکنند سطح اضطراب عمومی را به شدت افزایش دهند.
گسترش این عملیات از بستر شبکههای اجتماعی به بستر پیامک، نشاندهنده تلاش برای دسترسی مستقیمتر و گستردهتر به شهروندان است؛ اقدامی که شائبه سازمانیافتگی و پشتیبانی فنی این جریان را تقویت میکند و لزوم توجه جدی به این پدیده را گوشزد میکند.
ضرورت هوشیاری عمومی و ورود دستگاههای مسئول
با توجه به ابعاد گسترده این جنگ روانی، ضرورت دارد دستگاههای نظارتی، امنیتی و قضایی با رصد دقیق منشأ این کانالها و پیامها، نسبت به شناسایی و برخورد قاطع با عوامل داخلی همکار این جریان اقدام کنند. همچنین، ارتقای سواد رسانهای عمومی و اطلاعرسانی بهموقع و شفاف از سوی مراجع رسمی، میتواند نقش مهمی در خنثیسازی این عملیات ایفا کند.
آنچه امروز در فضای مجازی در حال وقوع است، صرفاً اختلاف روایت یا تحلیل نیست؛ بلکه یک کمپین هدفمند و گسترده برای فروپاشی روانی جامعه ایران است. این پروژه که از نرخسازی موهومی آغاز شد و اکنون با القای مداوم سناریوی جنگ و ناامنی، به دنبال تضعیف آرامش و ثبات ذهنی مردم است.
در چنین شرایطی، هوشیاری عمومی، راستیآزمایی اخبار و اتکا به منابع رسمی و معتبر، بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد تا توطئههای دشمنان خنثی و آرامش جامعه حفظ شود.