سونامی دلار از مرزهای تاریخی گذشت! رکورد بیسابقه شکسته شد؛ شوک توقف سکه در ۲۰۱ میلیون: چه کسی بازی را عوض کرد؟
ریسک ژئوپلیتیک و تورم انتظاری، محرک اصلی بازار دلار، طلا و سکه در اقتصاد ایران است.
بازارهای ارز و طلا در نخستین روزهای معاملاتی اسفندماه، رفتاری متفاوت را از خود نشان دادند که نشانهای از فضای آمیخته به احتیاط و انتظار در میان فعالان اقتصادی است. در حالی که دلار آزاد با ثبت یک رکورد تاریخی جدید اوج گرفت، بازار سکه امامی ثبات نسبی داشت و طلای ۱۸ عیار با کاهش جزئی همراه شد.
صعود دلار به سقف تاریخی جدید
دلار آزاد با افزایشی معادل ۱,۱۰۰ تومان، از ۱۶۳,۶۴۰ تومان به ۱۶۴,۷۴۰ تومان رسید و سقف تاریخی جدیدی را به ثبت رساند. کارشناسان اقتصادی این حرکت را بیش از آنکه ناشی از یک محرک بنیادی کوتاهمدت بدانند، بازتابی از تداوم انتظارات تورمی و سایه سنگین ریسکهای ژئوپلیتیک بر ذهن فعالان بازار ارزیابی میکنند. این افزایش قیمت، نشانهای از برتری تقاضای احتیاطی بر عرضه در بازار ارز تلقی میشود.
ثبات نسبی سکه و افت جزئی طلا
در مقابل رشد چشمگیر دلار، بازار سکه امامی بدون تغییر محسوسی در محدوده ۲۰۱ میلیون تومان باقی ماند. همچنین، طلای ۱۸ عیار با کاهش جزئی ۵۴ هزار تومانی، تا سطح ۱۹ میلیون و ۸۳۱ هزار تومان عقبنشینی کرد. این واگرایی میان رفتار بازار ارز و طلا، نشان میدهد که انتظارات در این دو بازار بهصورت همجهت اما با شدتهای متفاوت در حال تخلیه است. ثبات سکه و افت طلا در شرایط رشد دلار، میتواند به معنای تعدیل حباب قیمتی یا احتیاط معاملهگران پس از رشدهای قابلتوجه اخیر در بازار طلا باشد.
عوامل موثر بر تحولات بازار
در مقطع پایانی سال، معمولاً بخشی از تقاضا به دلیل تسویههای تجاری و نیازهای نقدی افزایش مییابد؛ اما آنچه این بار اهمیت بیشتری دارد، استمرار سطح بالای تورم انتظاری است. فعالان اقتصادی، در شرایطی که چشمانداز سیاسی منطقه همچنان مبهم است و ریسکهای ژئوپلیتیک در سطحی بالا قرار دارد، تمایل دارند بخشی از داراییهای ریالی خود را به ارز تبدیل کنند. این رفتار، حتی در نبود اخبار منفی مشخص، میتواند بهتدریج نرخ ارز را به سطوح بالاتر سوق دهد. در چنین فضایی، بازار ارز نه تنها یک متغیر اقتصادی، بلکه شاخصی از ارزیابی عمومی نسبت به ثبات آینده اقتصاد تلقی میشود.
چشمانداز و انتظارات بازار
نکته کلیدی در تحلیل وضعیت کنونی بازارها، نقش انتظارات است که به شدت با تحولات سیاسی و سیگنالهای بیرونی گره خورده است. تا زمانی که ریسکهای ژئوپلیتیک کاهش محسوسی نیابد، هرگونه اصلاح قیمتی در بازار ارز و طلا میتواند موقتی و شکننده باشد. ورود به اسفندماه، ماهی که بهطور سنتی با افزایش تقاضای نقدینگی و تسویههای مالی همراه است، میتواند نوسانات را تشدید کند. بنابراین، بازارها در وضعیتی قرار دارند که از یکسو از منظر قیمتی به سطوح حساس رسیدهاند و از سوی دیگر، بهشدت وابسته به اخبار و سیگنالهای سیاسی هستند. تداوم فضای نااطمینانی میتواند سقفهای جدیدی را در بازار ارز رقم بزند؛ اما هرگونه تغییر معنادار در انتظارات، ظرفیت اصلاح مقطعی قیمتها را نیز فعال خواهد کرد.
