هشدار جدی: هزینه نظافت منزل از مرز باور عبور کرد!
گرانی بیسابقه خدمات خانهتکانی نوروزی در تهران، اقتصاد خانوارها را در آستانه سال نو تحت فشار تورم قرار داده است.
با نزدیک شدن به ایام نوروز و تب و تاب خانهتکانی، هزینه نظافت منازل در پایتخت به ارقام قابل توجهی رسیده است. بر اساس بررسیهای میدانی، نظافت یک واحد مسکونی ۹۰ تا ۱۰۰ متری در تهران، بسته به خدمات ارائه شده، بین یک میلیون و ۳۰۰ هزار تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان برای یک روز کاری هشت ساعته هزینه در بر دارد و اغلب خانوادهها اذعان دارند که یک روز برای نظافت کامل منزل کافی نیست.
جهش بیسابقه در هزینههای نظافت
همهساله با ورود به اسفندماه و فرا رسیدن روزهای پایانی سال، بازار خدمات نظافت منزل در تهران رونق میگیرد. با این حال، خانوادههایی که قصد دارند پیش از آغاز سال نو منازل خود را تمیز کنند، این روزها با نرخهایی مواجه شدهاند که نسبت به سال گذشته جهش چشمگیری داشته و تعجب بسیاری را برانگیخته است.
بررسیها نشان میدهد که علاوه بر هزینه اولیه برای یک روز کاری ۸ ساعته، هر ساعت کار اضافه ۱۶۰ هزار تومان محاسبه میشود که میتواند رقم نهایی را به حدود دو میلیون تومان یا بیشتر نیز برساند.
جزئیات خدمات و تفاوت قیمتها
شرکتهای خدماتی معمولاً میان سرویسهای «عادی» و «ویژه» تمایز قائل میشوند. در سرویس ویژه، نیروهایی اعزام میشوند که سابقه رضایت مشتریان بالاتری دارند، اما ماهیت کلی کار مشابه سرویس عادی است و بیشتر به تجربه و کیفیت انجام کار بازمیگردد.
خدمات استاندارد شامل تمیزکاری آشپزخانه، سرویس بهداشتی، کف و دیوارها، پنجرهها و اتاقها است. این در حالی است که خدمات تخصصی مانند شامپو کشی فرش، شستوشوی مبل یا نظافت عمیق آشپزخانه معمولاً با هزینه جداگانه ارائه میشوند و میتوانند به میزان قابل توجهی هزینه نهایی را افزایش دهند.
یک روز کاری؛ آیا کافی است؟
بر اساس اظهارات شهروندان، نظافت کامل یک خانه ۹۰ تا ۱۰۰ متری در یک روز امکانپذیر نیست. یکی از ساکنان شرق تهران در این خصوص میگوید: «واقعاً یک روز کافی نیست. ما سه روز برای خانهتکانی برنامهریزی کردهایم؛ روز اول آشپزخانه و سرویسها، روز دوم شیشهها و پنجرهها و روز سوم پذیرایی و اتاقها.»
یک مادر خانهدار نیز با تایید این موضوع افزود: «حتی اگر نیرو تمام روز کار کند، باز هم همه چیز تمام نمیشود. برای کیفیت واقعی، نمیشود عجله کرد.» او همچنین به ترجیح ۹۰ درصدی بانوان برای اعزام نیروی خانم اشاره کرد که این موضوع به سلیقه مشتری و نوع کار داخل خانه مرتبط است.
چالشهای اقتصادی خانهتکانی نوروزی
افزایش چشمگیر هزینهها، فشار اقتصادی بر خانوارها را تشدید کرده است. یک کارمند ساکن شرق تهران بیان داشت: «سال گذشته برای همین متراژ حدود یک میلیون تومان پرداخت کردم. امسال وقتی گفتند یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، واقعاً جا خوردم. با این حقوقها سخت است فقط برای نظافت این رقم را بپردازیم.»
یک مادر خانهدار دیگر نیز گفت: «خانواده من همیشه خودمان آشپزخانه و پذیرایی را تمیز میکردیم، ولی امسال تصمیم گرفتم نیرو بگیرم. وقتی قیمتها را شنیدم، تصمیم گرفتم فقط پنجرهها و آشپزخانه را بدهیم و باقی را خودمان انجام بدهیم.»
از دیدگاه بسیاری از خانوادهها، از جمله بازنشستگان، این ارقام بسیار بالا است. یک بازنشسته توضیح داد: «با عیدی ۱۰ میلیون تومانی هم، پرداخت روزی تقریباً دو میلیون تومان سخت است و مجبوریم دو سوم عیدی را به تمیز کردن خانه اختصاص دهیم.»
دیدگاه ارائهدهندگان خدمات و شرایط بازار
در مقابل، نیروهای خدماتی و فعالان این حوزه معتقدند که افزایش نرخها صرفاً متناسب با رشد هزینههای زندگی بوده است. یکی از فعالان این حوزه اظهار داشت: «همه چیز گران شده؛ از مواد شوینده گرفته تا رفتوآمد. دستمزد ما هم اگر بالا نرود، صرف نمیکند کار کنیم، مخصوصاً این روزهای شلوغ اسفند.»
بررسیهای میدانی حاکی از آن است که در هفتههای پایانی سال، تقاضا از عرضه پیشی میگیرد و این موضوع به نیروهای خدماتی فرصت میدهد تا در انتخاب مشتری و حتی تعیین قیمت، دست بازتری داشته باشند. برخی شرکتها قرارداد ساعتی میبندند و هرچند اعلام میکنند که نظافت یک واحد ۹۰ تا ۱۰۰ متری ممکن است در ۸ ساعت به پایان برسد، اما در بسیاری از موارد نیاز به زمان اضافه و پرداخت هزینه بیشتر اجتنابناپذیر است.
خانهتکانی؛ از سنت تا تصمیم اقتصادی
هزینه خانهتکانی برای یک واحد متوسط، در مقایسه با حداقل دستمزد یک کارگر، نشان میدهد که انجام این سنت دیرینه نوروزی برای برخی خانوارها به یک چالش اقتصادی تبدیل شده است. کارشناسان بر این باورند که افزایش قیمت خدمات نظافت، بازتابی از تورم عمومی، رشد هزینه مواد شوینده و ایابوذهاب، و افزایش دستمزد نیروهای خدماتی است.
با توجه به این نرخها، بسیاری از خانوارها مجبور به اولویتبندی میان خدمات مختلف شدهاند. برخی ابتدا آشپزخانه و سرویسها را تمیز میکنند و نظافت شیشه و پذیرایی را به روزهای بعد موکول میکنند. این تصمیمات نشان میدهد که خانهتکانی سال ۱۴۰۵، نه فقط یک رسم فرهنگی، بلکه یک تصمیم اقتصادی مهم برای خانوادهها محسوب میشود.
بازار نظافت منزل در تهران و سایر شهرهای بزرگ همچنان پررونق است و پیشبینی میشود تا یک هفته مانده به نوروز، تقاضا بالا باقی بماند. با این حال، افزایش قیمتها و کاهش قدرت خرید میتواند برخی خانوادهها را مجبور کند تا بخشی از کارها را خودشان انجام دهند یا از خدمات کامل صرفنظر کنند. این روند، خانهتکانی را به پدیدهای اقتصادی و اجتماعی تبدیل کرده است که در آن، قیمت، زمان، کیفیت و ترجیحات مشتریان نقش تعیینکنندهای ایفا میکنند.
