رسوایی فروش اجباری مکمل در پمپبنزینها؛ جیب چه کسی پر میشود؟
گرانفروشی و فروش اجباری مکمل سوخت در پمپ بنزینها؛ نقض آشکار حقوق مصرفکننده
گزارشهای میدانی و روایتهای مردمی حاکی از تداوم فروش اجباری مکملهای سوخت در برخی جایگاههای کشور است؛ موضوعی که با وجود تأکید مسئولان صنفی بر تشدید نظارتها، همچنان به دریافت مبالغی فراتر از نرخهای متعارف، نبود شفافیت در قیمت و ماهیت کالا و تضعیف اعتماد شهروندان منجر میشود.
ادامه تخلفات با وجود هشدارهای رسمی
با وجود تأکید مسئولان صنفی بر تشدید نظارت و برخورد با فروش اجباری مکملهای سوخت، روایتهای مردمی نشان میدهد این تخلفات همچنان در برخی جایگاهها ادامه دارد. در بسیاری از این موارد، مبالغی که بابت مکملهای سوخت در پمپبنزین از شهروندان دریافت میشود، هیچ تناسبی با قیمتهای متعارف بازار ندارد و گاهی با قیمتی دو تا سه برابر نرخ رایج، بدون ارائه فاکتور یا شفافیت در ماهیت کالا، به مشتریان تحمیل میشود.
رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاهداران، پیشتر از آغاز روند برخورد مستقیم با افراد متخلف و کاهش موارد فروش اجباری خبر داده بود، اما تجربه شهروندان تهرانی حاکی از آن است که شیوههای قدیمی این تخلف، با همان الگو و بهویژه در ساعات خلوت شبانه یا ابتدای صبح، تکرار میشود.
ترفندهای رایج در پمپبنزینها: از «قطع و وصل نازل» تا «بنزین وارد باک نمیشود»
شیوههای فریبکارانه برای تحمیل مکمل به مشتریان، ابعاد گوناگونی دارد. روایت یک راننده از جایگاهی در خیابان آزادی تهران نشان میدهد قطع و وصل شدن مداوم نازل، به ابزاری برای القای خرابی خودرو تبدیل شده بود و پرسنل جایگاه با اشاره به این موضوع، خرید مکمل را پیشنهاد میدادند؛ پیشنهادی که نه فقط به او، بلکه به خودروهای قبل و بعد از او هم داده میشد.
در نمونهای دیگر، رانندهای از دستکاری نازلها و فروش مکمل بدون رضایت مشتری در یکی از جایگاههای محدوده وصال سخن میگوید. او روایت میکند که دو سال پیش بدون آنکه اجازهای گرفته شود، مکملی به باک خودرویش ریخته شد و مبلغ ۴۵۰ هزار تومان بابت آن مطالبه گردید. اعتراض، مراجعه به مسئول شیفت و پیگیریهای مکرر نیز به بازگرداندن پول منجر نشد. در روایت دیگری از همین جایگاه، ادعای «بنزین وارد باک نمیشود» بهانهای برای اضافه کردن یک مکمل اکتان و یک ماده تمیزکننده ناشناخته به باک خودرو و دریافت یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان شده است. شهروند مذکور، این تجربه را در شرایط اقتصادی کنونی، سوءاستفاده آشکار از مردم میداند.
برخوردهای نامناسب در مواجهه با مقاومت مشتریان
ضعف نظارت بر رفتار کارکنان جایگاههای سوخت، به بروز برخوردهای نامناسب نیز دامن زده است. یکی از شهروندان در محدوده شهرک راهآهن تهران میگوید؛ «همسرش هنگام سوختگیری با اصرار پرسنل برای استفاده از مکمل سوخت مواجه شده و زمانی که در برابر این درخواست مقاومت کرده، با برخورد نامناسب و بددهنی از سوی کارکنان جایگاه روبهرو شده است.» این شهروند معتقد است این واقعه نشاندهنده ضعف جدی در نظارت بر رفتار کارکنان جایگاههاست و زمینه را برای تکرار فروش اجباری و کلاهبرداری فراهم میآورد.
لزوم ساماندهی بازار مکملها؛ خواست صنف جایگاهداران
رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاههای سوخت کشور، در پاسخ به پیگیریها در رابطه با تخلفات، تأکید کرد که در کشور ما تقاضا برای مکملها وجود دارد و این کالا ممنوعه نیست، بنابراین بازار آن باید تحت رصد قرار گیرد، استاندارد آن تدوین و قیمتگذاری قانونی انجام گردد تا امکان تقلب و گرانفروشی از بین برود و مردم بدانند چه کالایی را با چه قیمتی میخرند.
نواز ضمن ابراز تأسف از تمایل برخی به عدم شفافسازی و ادامه سوداگری در این خصوص، از پیگیری موضوع با قول مساعد دستگاههای ناظر خبر داد. او ادامه داد: «با توجه به اعلام وزارت نفت، فروش اجباری مکمل سوخت در جایگاهها که قبلاً شاهد بودیم، کاهش پیدا کرده است.» وی از هموطنان خواست در صورت مشاهده موارد تخلف، با پلیس تماس بگیرند تا در صحنه، گزارش با ذکر نام و نام خانوادگی پرسنل سکو تنظیم شود. وی شمارههای ۰۹۶۲۷ (شبانه روزی) و ۰۲۱۷۷۵۲۲۶۷۸ (در وقت اداری) را برای رسیدگی به شکایتها اعلام کرد.
