قفقاز در آستانه انفجار؟ ترامپ زنگزور را به آمریکا اجاره داد؛ سکوت ایران و روسیه تا کی؟
ترامپ با میانجیگری آمریکا، به دنبال دیپلماسی تجاری و کریدور ترانزیتی در قفقاز جنوبی برای حل بحران ارمنستان-آذربایجان است.
ایالات متحده با اعلام آمادگی برای میانجیگری در زمینه ایجاد کریدور ترانزیتی میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان، گامی برداشته که فراتر از یک مداخله منطقهای صرف در قفقاز جنوبی تفسیر میشود. این اقدام، از نگاه برخی تحلیلگران، دریچهای به سوی منطق دیپلماتیک دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ میگشاید و بازتابی از جهانبینی خاص وی در روابط بینالملل است.
رویکرد دیپلماسی تجاری در قفقاز جنوبی
آنچه «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی» (TRIPP) نام گرفته، فراتر از یک پروژه زیرساختی صرف در منطقه قفقاز جنوبی است. این ابتکار در واقع بیانگر دیدگاهی است که دیپلماسی را نوعی معامله تجاری تلقی میکند و نظم بینالمللی را نه مجموعهای از قواعد مشترک و الزامآور، بلکه زنجیرهای از دادوستدهای میان کشورها میبیند. این نگاه به دیپلماسی، بر توافقات عملی و منافع ملموس تأکید دارد و گاهی اوقات مسیرهای سنتی دیپلماسی را دور میزند.
بازتاب جهانبینی ترامپ در روابط بینالملل
تصمیم ایالات متحده برای ورود به این میانجیگری، اگرچه در نگاه نخست ممکن است محدود به مسائل منطقهای به نظر رسد، اما در تحلیل عمیقتر، بازتابی از همان فلسفهای است که سیاست خارجی ترامپ را شکل میداد. در این چارچوب، مسائل پیچیده ژئوپلیتیک و اختلافات تاریخی نیز میتوانند از طریق مذاکرات و توافقاتی با ماهیت تجاری و اقتصادی، به راهحلهایی عملی منجر شوند. این رویکرد، پیامدهای قابل توجهی برای چگونگی حل و فصل منازعات و شکلگیری ائتلافها در صحنه بینالملل دارد و بر نقش بازیگران سنتی در منطقه قفقاز جنوبی نیز تأثیرگذار خواهد بود.