اختصاصی سرانه؛
افزایش ۲ تا ۴ برابری قیمتها تنها در یک سال / کالابرگ هم سبد خانوار را نجات نداد!
دقیقا یک ماه از آغاز اجرای طرح جدید کالابرگ الکترونیکی و واریز اعتبار ۴ ماهه برای خانوارها میگذرد. در حالی که دولت با هدف حمایت از سفره مردم، اعتبار ماهانه یک میلیون تومانی را برای خرید ۱۱ قلم کالای اساسی اختصاص داده، بررسیهای آماری از شکاف عمیق میان این مبلغ و واقعیتهای بازار حکایت دارد.
مقایسه قیمتها در بهمن ۱۴۰۴ با مدت مشابه سال قبل یعنی بهمن ۱۴۰۳ نشان میدهد که اگر این طرح یک سال زودتر اجرا میشد، قدرت خرید خانوارها برای اقلامی نظیر برنج، روغن و پروتئین بین ۲ تا ۴ برابر بیشتر از وضعیت کنونی بود.
جزئیات طرح؛ از شارژ ۴ میلیونی تا خرید آنلاین
طرح جدید کالابرگ الکترونیکی که تمامی یارانهبگیران، بازنشستگان و کارمندان را شامل میشود، بدون نیاز به ثبتنام و بهصورت خودکار فعال شده است. در این مرحله، اعتبار چهار ماه (مجموعاً ۴ میلیون تومان برای هر نفر) بهصورت یکجا به حساب سرپرستان خانوار واریز شده و امکان خرید از فروشگاههای زنجیرهای و همچنین خرید اینترنتی از پلتفرمهایی مانند اسنپمارکت فراهم است.
طبق اطلاعیه وزارت رفاه، این اعتبار سوختنیست و به ماههای بعد منتقل میشود. همچنین، استفاده از کالابرگ کاملاً اختیاری بوده و شایعه قطع یارانه نقدی در صورت استفاده از این اعتبار، توسط مقامات دولتی تکذیب شده است. اما سوال کلیدی اینجاست: یک میلیون تومان در بازار متلاطم امروز چه وزنی دارد؟
پرواز قیمتها؛ برنج ۳ برابر و روغن ۴ برابر شد
برای درک میزان افت قدرت خرید، کافی است نگاهی به تابلو قیمتها در بهمن ۱۴۰۳ و مقایسه آن با بهمن ۱۴۰۴ بیندازیم. سال گذشته در چنین روزهایی، برنج ایرانی مرغوب کیلویی ۱۵۰ تا ۱۷۰ هزار تومان بود؛ اما امروز با جهشی عجیب به بازه ۵۰۰ تا ۶۴۰ هزار تومان رسیده است.
در بازار روغن، تورم شدیدتر است. روغن پختوپز ۱.۵ لیتری که پارسال ۱۰۰ هزار تومان بود، اکنون ۳۸۲ هزار تومان قیمت دارد. این یعنی با یک میلیون تومان اعتبار کالابرگ، پارسال میشد ۱۰ بطری روغن خرید، اما امسال زور این پول تنها به خرید ۲.۵ بطری میرسد. همچنین ماکارونی نیز از بسته ۲۴ هزار تومانی به ۴۱ هزار و ۵۰۰ تومان افزایش یافته است.
سقوط قدرت خرید در بازار پروتئین
وضعیت در بازار محصولات پروتئینی نگرانکنندهتر است. قیمت مرغ از کیلویی ۸۴ هزار تومان در سال ۱۴۰۳ به حدود ۲۰۰ تا ۲۳۰ هزار تومان در سال جاری رسیده است. تخممرغ نیز با عبور از کانال ۳۰۰ هزار تومان، اکنون شانهای ۳۳۰ هزار تومان معامله میشود در حالی که پارسال ۱۳۷ هزار تومان بود.
اما ضربه اصلی در بخش گوشت قرمز است. قیمت نیمشقه گوسفندی که پارسال ۷۱۹ هزار تومان بود، امسال به یک میلیون و ۴۵۰ هزار تومان صعود کرده است. این عدد یک پیام تلخ دارد: اعتبار یکماهه کالابرگ که تنها یک میلیون تومان در سال ۱۴۰۴است، حتی توان خرید یک کیلوگرم گوشت قرمز را ندارد.
سبدی که آب رفت
اگر دولت همین اعتبار را در بهمن ۱۴۰۳ به مردم میداد، یک خانوار میتوانست با آن ترکیبی از مرغ، برنج، روغن و گوشت را تهیه کند. اما تورم افسارگسیخته مواد غذایی در یک سال اخیر، عملا اثرگذاری این طرح حمایتی را خنثی کرده است. به بیان دیگر، طرح کالابرگ در حالی اجرا شده که نرخ کالاها ۳ تا ۴ برابر شده، اما مبلغ حمایت ثابت مانده است؛ موضوعی که باعث شده یک میلیون تومان امسال، ارزشی بسیار کمتر از یک میلیون تومان پارسال داشته باشد.
