شوک ۷۰ میلیونی: دستمزد شما چند قرن از زندگی حداقلی عقب افتاده؟
تعیین دستمزد کارگران در شورای عالی کار؛ کشاکش تورم، هزینه زندگی و سبد معیشت.
تهران – بحث بر سر تعیین حداقل سبد معیشت خانوار کارگری در جلسات اخیر کمیته مزد شورای عالی کار، با اختلافات جدی میان گروههای کارگری، کارفرمایی و دولتی همراه شده است. این در حالی است که فعالان کارگری بر این باورند که تصورات مسئولان مبنی بر رایگان بودن آموزش و بهداشت و وجود راهکار برای حل مشکل مسکن، تصوری نادرست بوده و حذف ارز ترجیحی نیز تورم را به طور چشمگیری افزایش داده است. نرخ تورم در ماههای آذر و دی نیز نسبت به دورههای قبل، جهش قابل توجهی را تجربه کرده است.
چالشهای تعیین سبد معیشت کارگری در شورای عالی کار
در هفتههای گذشته، کمیته مزد شورای عالی کار با هدف تعیین سبد معیشت حداقلی خانوار کارگری تشکیل جلسه داد. با وجود برگزاری این نشستها، نتیجه نهایی حاصل نشد و عمق اختلاف ارقام پیشنهادی از سوی سه گروه کارگری، کارفرمایی و دولت آشکار گشت. محسن باقری، عضو کارگری کمیته مزد، پیشتر اعلام کرده بود که تا پایان مهرماه، هزینه سبد معیشت به ۳۳ میلیون تومان رسیده بود. اما با توجه به شنیدهها و سپس اجرای سیاست حذف ارز ترجیحی، محاسبات آبان و آذر به تعویق افتاد تا اثرات این سیاست بر قیمتها و معیشت خانوارها، به ویژه کارگران، دقیقتر بررسی شود.
تاثیر حذف ارز ترجیحی بر هزینههای زندگی و خط فقر
فعالان کارگری تاکید دارند که پس از حذف ارز ترجیحی و افزایش چشمگیر قیمت بسیاری از کالاها و اقلام در بازار، هزینه سبد معیشت کارگران قطعاً از ۳۳ میلیون تومان مهرماه فراتر رفته است و اعلام رقم جدید نیازمند پایش دقیق بازار است. این در حالی است که دولت سال گذشته نیز با سبد معیشت ۲۰ میلیون تومانی موافقت نکرده بود و هنوز ارقام مورد نظر گروههای کارفرمایی و دولتی برای سبد معیشت حداقلی منتشر نشده است. تحلیلها نشان میدهد که پس از حذف ارز ترجیحی، هیچ گمانهزنی و تخمینی درباره خط فقر برای یک خانوار شهری، رقمی کمتر از ۶۰ میلیون تومان را نشان نمیدهد.
انتقاد فعالان کارگری از ناکارآمدی افزایش دستمزد در مهار تورم
علی قیاسی، دبیر اجرایی خانه کارگر اراک و عضو کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ساختمانی، با اشاره به شتاب روزانه قیمتها، گفت: «جهشهای تورمی که پیش از این ماهانه تجربه میکردیم، امروز روزانه است.» او توصیه کرد که مسئولان، سبد معیشت محاسبه شده توسط کمیته مزد را با ضریبی از تورم ماههای اخیر افزایش دهند تا به رقم منطقی دست یابند. وی خواستار برگزاری جلسات فصلی برای تعیین مزد شد و تاکید کرد که بدون مهار تورم توسط دولت، هرگونه افزایش مزد، به سرعت اثر خود را از دست داده و بر سفره مردم بیتاثیر خواهد بود، حتی اگر این افزایش ۵۰ درصد باشد.
لزوم محاسبه واقعی سبد معیشت و تبعات اجتماعی
نصرالله دریابیگی، نایب رئیس کانون عالی بازنشستگان تامین اجتماعی، با اشاره به تاثیر مستقیم افزایش مزد کارگران بر معیشت بیش از ۵ میلیون بازنشسته و مقرریبگیر، تاکید کرد که تعیین مزد، صرفاً یک مقوله فنی نبوده بلکه جنبه گفتمانی و سیاسی نیز دارد و بر کل اقتصاد کشور و عدالت اجتماعی موثر است. او بیان کرد: «اگر بخواهیم سبد معیشت یک خانوار سه نفره شهری را به صورت حداقلی و با احتساب نیازهای غذایی، اجارهبها و پوشاک محاسبه کنیم، به عددی زیر ۵۰ میلیون تومان در سطح کشور نمیرسیم.» وی پیشنهاد داد که همانند برخی کشورها، مزد در میانه سال نیز چندین بار افزایش یابد تا فشار بر دولت و کارفرمایان توزیع شود.
برآوردهای متفاوت از سبد معیشت؛ ۷۰ میلیون تومان برای تهران
مجید رحمتی، عضو هیات مدیره کانون شوراهای اسلامی کار تهران، نیز به شدت از ارقام مطرح شده توسط گروه کارفرمایی و دولت انتقاد کرد و گفت که این ارقام حتی کمتر از ۳۳ میلیون تومانی است که تا مهرماه محاسبه شده بود. او توضیح داد که ارقام مطرح شده توسط دولت و کارفرمایان احتمالاً تنها سبد خوراکی را در بر میگیرد، در حالی که سبد حداقل معیشت شامل مسکن، پوشاک، بهداشت و درمان نیز میشود. وی تصریح کرد: «با احتساب تنها ۱۲ قلم از نیازهای اساسی شامل بهداشت، آموزش، مسکن و خوراک برای یک خانوار سه نفره در تهران، رقمی کمتر از ۷۰ میلیون تومان برای سبد معیشت حداقلی به دست نمیآید.» رحمتی در پایان با اشاره به افزایش چند برابری قیمت دارو پس از حذف ارز ترجیحی، تاکید کرد که تصور رایگان بودن آموزش و بهداشت و حل مشکل مسکن توسط دولت، تصوری کاملاً غلط است.
