شوک بازار نفت: اوپکپلاس در اوج بحرانها تولید را ثابت نگه داشت! آیا این آرامش قبل از طوفان است؟
تصمیمات اوپکپلاس درباره تولید و قیمت نفت در گرو تحولات ژئوپلیتیک است
ائتلاف اوپکپلاس در نشست کوتاه خود تصمیم گرفت سطح تولید نفت را بدون تغییر حفظ کند. این تصمیم در حالی اتخاذ شد که اعضای گروه از پرداختن به بحرانهای سیاسی جاری که بر چندین عضو این گروه تولیدکننده نفت اثرگذار است، خودداری کردند.
تصمیم اوپکپلاس و وضعیت بازار
نشست هشت عضو اوپکپلاس، که در مجموع حدود نیمی از نفت جهان را تولید میکنند، در شرایطی برگزار شد که قیمت نفت طی دوره اخیر بیش از ۱۸ درصد کاهش یافته و بدترین عملکرد سالانه خود از سال ۲۰۲۰ تاکنون را ثبت کرده است. این افت قیمت عمدتاً ناشی از نگرانیها نسبت به مازاد عرضه در بازار بوده است.
نشست آنلاین و کوتاه روز یکشنبه تصمیم پیشین این ائتلاف مبنی بر توقف افزایش تولید در ماههای ژانویه، فوریه و مارس را تأیید کرد. اوپکپلاس اعلام کرد نشست بعدی این ائتلاف در اول فوریه برگزار خواهد شد.
سیاستهای تولید و تحولات منطقهای
کشورهای عضو اوپکپلاس شامل عربستان سعودی، روسیه، امارات متحده عربی، قزاقستان، کویت، عراق، الجزایر و عمان، پیشتر اهداف تولید خود را برای بازپسگیری سهم بازار، در مجموع حدود ۲.۹ میلیون بشکه در روز افزایش داده بودند. این میزان تقریباً معادل ۳ درصد تقاضای جهانی نفت است. اما در ماه نوامبر گذشته توافق شد که به دلیل تقاضای نسبتاً ضعیف در زمستان نیمکره شمالی، این افزایش تولید در سه ماهه اول سال جاری متوقف شود.
این ائتلاف در حالی از پرداختن به تنشهای سیاسی خودداری کرد که صحنه بینالمللی با تحولات عمدهای مواجه است. ماه گذشته، تنشها میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی بر سر جنگ یمن تشدید شد، زمانی که گروهی همسو با امارات کنترل مناطقی را از دولت مورد حمایت عربستان خارج کرد. این رویداد به بزرگترین شکاف میان دو متحد پیشین در دهههای اخیر منجر شد.
همچنین، آمریکا اخیراً نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا را بازداشت کرده و دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق این کشور، اعلام کرد واشنگتن تا زمان انتقال قدرت به دولت جدید، کنترل این کشور را در دست خواهد گرفت، بدون آنکه توضیحی درباره نحوه اجرای این اقدام ارائه دهد. به گفته یکی از نمایندگان اوپکپلاس، موضوع ونزوئلا در این جلسه مطرح نشد.
خورخه لئون، رئیس بخش تحلیل ژئوپلیتیک شرکت ریستاد انرژی و مقام پیشین اوپک، در این باره اظهار داشت: «در مقطع کنونی، بازار نفت کمتر تحت تأثیر عرضه و تقاضا و بیش از هر چیز تحت تأثیر بیثباتیهای سیاسی قرار دارد. اوپکپلاس نیز آشکارا ثبات را بر اقدام ترجیح داده است.»
چالشهای فراروی ائتلاف
اوپک در گذشته، حتی در دورههایی مانند جنگ ایران و عراق، با اولویت دادن به مدیریت بازار توانسته بود از اختلافات داخلی عبور کند. با این حال، این گروه اکنون با چالشهای پیچیدهتری مواجه است؛ از جمله کاهش صادرات نفت روسیه در پی تحریمهای آمریکا به دلیل جنگ اوکراین و همچنین فشارهای داخلی و تهدیدهای مداخلهجویانه آمریکا علیه ایران.
ونزوئلا نیز با وجود در اختیار داشتن بزرگترین ذخایر اثباتشده نفت جهان، بهدلیل سالها سوءمدیریت و تحریمهای گسترده، شاهد سقوط شدید تولید نفت بوده است. تحلیلگران معتقدند حتی در صورت تحقق وعدههای ترامپ برای سرمایهگذاری میلیارددلاری شرکتهای بزرگ نفتی آمریکا، افزایش قابلتوجه تولید نفت ونزوئلا در کوتاهمدت دور از انتظار است.
