توطئه نفتی قرن: آیا ونزوئلا قربانی ته کشیدن ذخایر نفتی آمریکا شد؟
حمله آمریکا به ونزوئلا: نفت، ژئوپلیتیک و سیاست خارجی واشنگتن در بحران کاراکاس
در پی حمله روز گذشته ارتش آمریکا به کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، و ربایش نیکولاس مادورو، رئیسجمهور این کشور، گمانهزنیها و شواهد حکایت از آن دارد که ذخایر عظیم نفتی ونزوئلا دلیل اصلی این اقدام بوده است، در حالی که واشنگتن قاچاق مواد مخدر را به عنوان بهانه اصلی مطرح کرده است.
اقدام آمریکا علیه کاراکاس و پشت پرده نفتی آن
روز گذشته ارتش آمریکا در عملیاتی بیسابقه به کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، یورش برد و نیکولاس مادورو، رئیسجمهور این کشور، را به همراه همسرش ربوده و به خاک آمریکا منتقل کرد. این اقدام در حالی صورت گرفت که کاخ سفید مدتهاست با ادعای مبارزه با قاچاق مواد مخدر، ونزوئلا را تحت فشار و محاصره قرار داده بود.
با این حال، کمتر کسی به این ادعا اعتماد کرده است و تقریباً تمامی تحلیلگران و رسانهها دلیل اصلی اقدامات آمریکا علیه این کشور آمریکای لاتین را ذخایر عظیم نفتی آن میدانند. ونزوئلا با دارا بودن بیش از ۳۰۰ میلیارد بشکه ذخایر اثبات شده نفت، بزرگترین دارنده ذخایر نفتی در جهان به شمار میرود.
کاهش ذخایر نفتی آمریکا و اهمیت استراتژیک ونزوئلا
بر اساس آمارهای موجود، ذخایر نفتی اثبات شده آمریکا در سال ۲۰۲۲ حدود ۴۶ میلیارد بشکه برآورد شده است. با نرخ تولید روزانه ۱۳.۵۸ میلیون بشکه، آمریکا هر ۷۵ روز یک میلیارد بشکه از ذخایر خود را مصرف میکند. با ادامه این روند، حدود ۱۹ میلیارد بشکه از این ذخایر طی چهار سال گذشته مصرف شده و پیشبینی میشود در ابتدای سال ۲۰۲۶ تنها حدود ۲۶ میلیارد بشکه نفت برای آمریکا باقی بماند که استخراج آن نیز رفتهرفته دشوارتر و نرخ تولید آن کاهشی خواهد شد.
در همین راستا، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز گذشته در اولین نشست خبری خود پس از ربایش رئیسجمهور ونزوئلا، به طور تلویحی به نیت واقعی کاخ سفید از حمله به کاراکاس اشاره کرد و از برنامه آمریکا برای دستیابی به ذخایر عظیم نفتی ونزوئلا خبر داد.
چالشهای پیش روی افزایش تولید نفت ونزوئلا
با وجود همه این مسائل و پتانسیل بالای ذخایر نفتی ونزوئلا، کارشناسان بر این باورند که حتی با سرمایهگذاری سنگین آمریکاییها، افزایش چشمگیر تولید نفت در این کشور به این زودیها بعید به نظر میرسد. تولید نفت ونزوئلا در دهه اخیر به دلیل سالها تحریم و پایین بودن سطح سرمایهگذاری، کاهش قابل توجهی را تجربه کرده است.
هر شرکتی که قصد سرمایهگذاری در ونزوئلا را داشته باشد، با موانع جدی نظیر زیرساختهای ضعیف، مشکلات امنیتی، و چالشهای مشروعیت فعالیت در میادین نفتی پس از ربایش مادورو روبرو خواهد بود. همچنین، احتمال ورود این کشور آمریکای لاتین به یک دوره بیثباتی سیاسی چند ساله، یکی دیگر از موانع کلیدی برای حضور شرکتهای نفتی بینالمللی است.
مارک کریستین، مدیر مؤسسه توسعه تجارت کریسول، تاکید میکند که تا زمانی که شرکتهای آمریکایی نسبت به امنیت سرمایه و بازگشت پول خود اطمینان حاصل نکنند، وارد ونزوئلا نخواهند شد. او همچنین معتقد است که تا زمان پابرجا بودن تحریمها علیه ونزوئلا، ورود شرکتهای نفتی به این کشور منتفی است. از سوی دیگر، با توجه به ملی شدن صنعت نفت ونزوئلا در دهه ۲۰۰۰، برای جذب سرمایهگذاریهای سنگین، تغییر قوانین این کشور نیز ضروری خواهد بود.
چشمانداز بلندمدت و مقاومتهای احتمالی
توماس اودانل، کارشناس حوزه انرژی و ژئوپلیتیک، پیشبینی میکند که حتی در صورت موفقیت آمریکا در انتقال قدرت با کمترین مقاومت، حداقل ۵ تا ۷ سال زمان لازم است تا پس از بازسازی زیرساختها و سرمایهگذاریهای جدید، شاهد افزایش قابل توجه تولید نفت در ونزوئلا باشیم. این افزایش تولید نیز مشروط به پیشروی تمامی امور طبق برنامه آمریکا است که مسیر آن با اما و اگرهای بسیاری همراه است.
او دانل هشدار میدهد که هرگونه تغییر سیاسی در ساختار حاکمیت ونزوئلا با دخالت آمریکا، با سالها مقاومت روبرو خواهد شد؛ چرا که بسیاری از شهروندان ونزوئلا برای دفاع از کشور خود در برابر آنچه تجاوز آمریکا میدانند، مسلح شدهاند. فرانچسکو مونادلی، مدیر برنامه انرژی آمریکای لاتین مؤسسه بیکر دانشگاه رایس، نیز معتقد است که هرگونه توسعه تولید نفت در ونزوئلا در نهایت به نفع شرکت شورون آمریکا تمام خواهد شد.
