انقلاب آبی یا فاجعه ملی؟ پشت پرده واگذاری حکمرانی آب به محلات ایران
اولویت دولت چهاردهم: حکمرانی محلی، مشارکت مردمی و الگوی کشت برای مدیریت جامع منابع و صنعت آب.
سخنگوی صنعت آب از در دستور کار بودن اجرایی کردن طرح «حکمرانی محلی آب» در دولت چهاردهم خبر داده و تأکید کرده است که این الگو با فرهنگ، شرع و قوانین کشور همخوانی دارد. عیسی بزرگزاده در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، با اشاره به پیشینه این ایده، آن را گامی در جهت مدیریت پایدار منابع آبی دانست.
مفهوم و ریشههای حکمرانی محلی آب
بزرگزاده با اشاره به ریشههای تاریخی و فرهنگی حکمرانی محلی آب در ایران، یادآور شد: «حکمرانی محلی آب، همان چیزی است که با فرهنگ ما میخواند، با شرع ما میخواند و با قانون ما هم میخواند.» وی با بیان اینکه این رویکرد در تضاد با هیچ اصلی نیست، به کلمه «میرآب» اشاره کرد که از دیرباز در حافظه جمعی ایرانیان وجود داشته است. سخنگوی صنعت آب تأکید کرد که در اجرای این الگو باید با دقت بیشتری نسبت به گذشته عمل کرده و «فرزند زمانه خویشتن باشیم».
ضرورت مشارکت مردمی و مدیریت یکپارچه
سخنگوی صنعت آب بر لزوم راهاندازی مدیریت یکپارچه حوضههای آبریز تأکید کرد و افزود: «این کار باید بهگونهای صورت گیرد که دولت همه فضاها را پر نکند، بلکه مردم پای کار بیایند؛ مردمی که ذینفع هستند، یعنی کشاورز و صنعتگر.» وی مشارکت فعال ذینفعان محلی را برای موفقیت این طرح حیاتی دانست و آن را راهکاری برای مدیریت کارآمدتر و پایدارتر منابع آبی برشمرد.
چالشها و پاسخها در مسیر اجرا
بزرگزاده در پاسخ به اینکه آیا حکمرانی محلی آب در دولت چهاردهم اجرایی میشود، اظهار داشت: «هم عزم آن را داریم و هم قانون آن وجود دارد، اما مخالف زیاد دارد.» وی افزود که برخی صادقانه معتقدند گذار از حکمرانی دولتی به محلی زمان میبرد که به عقیده او این یک «اشتباه فنی» است. وی با رد این دیدگاه که کشاورزان درکی از آبخوان ندارند و نمیتوان آبخوان را به دست آنها سپرد، توضیح داد: «وقتی دنیا به این نتیجه رسیده که در کنار دولت مرکزی، شوراهای شهر و روستا تشکیل دهد، به معنای این نیست که یک روستادار، اندازه رجل سیاسی باید سیاست بفهمد؛ بلکه شناخت محلی دارند و به تصمیمگیریها برای خودشان اولاتر هستند.»
تفکیک وظایف حاکمیتی و مردمی
سخنگوی صنعت آب تصریح کرد که واگذاری امور به مجامع محلی به معنای واگذاری امور حاکمیتی نیست. او خاطرنشان کرد: «این بهمعنای این نیست که امور حاکمیتی به مجامع محلی واگذار میشود، مثلاً اینکه از یک آبخوان در طی سال مجاز هستند چقدر برداشت کنند، این مسائلی است که دولت برای آنها مشخص میکند، یا مثلاً کیفیت آب شرب باید توسط وزارت نیرو و سازمان استاندارد و ... تعیین شود.» وی تأکید کرد که حکمرانی محلی یعنی «کشاورز با کشاورز کنار بیاید، نه اینکه دولتمرد برود به کشاورز بگوید چاه را ببند یا نبند.»
پیشنیازها و گامهای آتی
بزرگزاده در پایان به یکی از پیشنیازهای مهم اجرای حکمرانی محلی آب اشاره کرد و گفت: «پیادهسازی الگوی کشت، پیشنیاز حکمرانی محلی آب است.» وی افزود که کار بر روی الگوی کشت در حال انجام است و متولی اصلی این امر وزارت جهاد کشاورزی است که همکاری و هماهنگی با این وزارتخانه برای پیشبرد طرح ضروری است.
