فوری و شوکهکننده: انقلاب ۱۲ بندی در والیبال! فدراسیون جهانی، این ورزش را زیر و رو کرد
FIVB قوانین جدید والیبال از جمله چالش ویدئویی و تعویضها را تا ۲۰۲۶ آزمایشی اجرا میکند
فدراسیون جهانی والیبال (FIVB) از تصویب مجموعهای از قوانین، مقررات و رویههای جدید خبر داد که قرار است از فصل بینالمللی ۲۰۲۶ به صورت آزمایشی به اجرا درآیند. هیئت اجرایی این نهاد با هدف بهبود جریان بازی، سادهسازی قوانین و افزایش درک و تعامل هواداران با این رشته ورزشی، این بازنگری گسترده را صورت داده است.
اجرای آزمایشی در رقابتهای بزرگ
این طرحها در جریان رقابتهای رسمی نظیر لیگ ملتهای والیبال ۲۰۲۶، مسابقات قهرمانی جهان زیر ۱۷ سال و همچنین قهرمانیهای قارهای سال ۲۰۲۶ مورد بررسی قرار خواهند گرفت. فدراسیون جهانی والیبال تأکید کرده است که هرگونه تغییر دائمی در قوانین رسمی والیبال، پس از پایان دوره آزمایشی و ارزیابی نهایی اعمال خواهد شد.
قوانین پیشنهادی بخشهای مختلفی از جمله نحوه اجرای برخی صحنههای بازی، فرآیند چالش ویدئویی، تعامل بین مربیان و داوران و همچنین تشریفات پیش از مسابقه را در بر میگیرد. این تغییرات در راستای مدرنسازی والیبال و ارتقای تجربه تماشاگران و تیمها صورت میگیرد.
مهمترین تغییرات قوانین پیشنهادی
ممنوعیت گرفتن و پرتاب توپ در حمله (اجرای دقیق قانون ۹.۲.۲)
بر اساس قانون جدید، بند ۹.۲.۲ درباره نحوه تماس با توپ در حمله با دقت و سختگیری بیشتری اجرا خواهد شد. بازیکن در زمان ضربه حمله نباید توپ را بگیرد یا پرتاب کند و تماس با توپ باید کاملاً کوتاه، لحظهای و بدون مکث باشد. اقداماتی مانند تغییر جهت دادن توپ با مکث، حمله دو دستی، هل دادن توپ و هرگونه حمل یا نگهداشتن توپ غیرمجاز اعلام شده است. تنها استثنا در این قانون، حرکت موسوم به «کج کردن» یا تیپ زدن آرام توپ است، به شرطی که تماس با توپ بسیار کوتاه و کاملاً آنی باشد. هدف از این سختگیری، افزایش شفافیت در داوری و جلوگیری از طولانی شدن حرکات تهاجمی است.
تغییرات در فهرست بازیکنان تیم
در مسابقات تحت نظر فدراسیون جهانی والیبال، هر تیم میتواند بین ۱۲ تا ۱۴ بازیکن را در فهرست مسابقه ثبت کند. حضور حداقل یک لیبرو در فهرست الزامی است و تیمها میتوانند دو لیبرو انتخاب کنند. تیمها تا یک ساعت پیش از آغاز مسابقه فرصت دارند فهرست نهایی و انتخاب لیبرو یا لیبروهای خود را اعلام کنند.
سیستم نشانهگذاری برای چالش ویدئویی
تیمها میتوانند در طول هر رالی، صحنه یا اقدامی را که احتمال میدهند در پایان آن قابل اعتراض باشد، نشانهگذاری کنند. در پایان رالی، تنها در صورتی که تیم امتیاز را از دست بدهد، میتواند یکی از صحنههایی را که پیشتر نشانهگذاری کرده، برای چالش رسمی انتخاب کند. صحنهای که در میانه رالی علامتگذاری نشده باشد، در پایان قابل اعتراض نخواهد بود. اگر هر دو تیم در یک رالی اقداماتی را نشانهگذاری کرده باشند، صحنهها به ترتیب زمانی بررسی میشود و نخستین خطای مشاهدهشده ملاک تصمیمگیری خواهد بود. سیستم نشانهگذاری باید به دکمه «شروع رالی» متصل باشد.
تفسیر جدید برخورد دوگانه در ضربه دوم
برخورد دوگانه در زمان پاس یا ضربه تنظیم (تماس دوم تیم) همچنان مجاز خواهد بود، به شرطی که توپ در همان سمت زمین باقی بماند و به زمین حریف منتقل نشود. این موضوع بیشتر برای شفافسازی داوری در صحنههای مربوط به پاس اهمیت دارد و نیازی به اصلاح قانون اصلی نیست و تنها تفسیر اجرایی آن مورد تأکید قرار گرفته است.
تماس توپ با سقف و سازههای بالای زمین
اگر توپ در ضربه اول یا دوم با زیرساختهای بالای زمین بازی (مانند سقف یا سازههای ثابت) تماس پیدا کند و در همان سمت زمین قابل بازی باقی بماند، رالی ادامه خواهد یافت. اگر توپ پس از تماس با سقف یا زیرساختهای بالای زمین بازی به زمین حریف بازگردد، خطا اعلام میشود. تماس توپ با بادامک عنکبوتی، بادامک جرثقیلی یا سایر سازههای معلق داخل محدوده زمین بازی، موجب توقف بازی و تکرار رالی خواهد شد.
خارج از چرخش / موقعیت تیم دریافتکننده
تیم دریافتکننده باید در زمان سوت داور در ترتیب چرخشی صحیح قرار داشته باشد، اما پس از شروع حرکت سرویسکننده مجاز به جابهجایی است. بازیکنان میتوانند موقعیت صحیح خود را همزمان با آغاز حرکت سرویسکننده ترک کنند.
ارتباط مربی با داور اول
سرمربی مجاز است برای دریافت توضیح، شفافسازی یا تأیید درباره نوع چالش درخواستی یا یک تصمیم داوری، به داور اول نزدیک شده و با او گفتوگو کند. با این حال، طرح شکایت، اعتراض یا جدال درباره تصمیم داور همچنان ممنوع است.
لمس توپ در دفاع و دریافت سرویس
لمس توپ در دفاع و هنگام دریافت سرویس در چارچوب مقررات چالش بررسی و ارزیابی خواهد شد. برای تغییر یا لغو تصمیم اولیه داور، باید یک تماس واضح و قابل مشاهده در بازبینی ویدیویی اثبات شود. در صورتی که مدرک ویدیویی در دسترس نباشد یا تماس بهصورت قطعی قابل تشخیص نباشد، تصمیم اولیه داور معتبر و پابرجا خواهد ماند.
کاهش زمان استراحت پس از چالش
پس از اعلام نتیجه یک چلنج، تیمی که درخواست ویدیوچک را ارائه کرده است، تا پیش از آغاز رالی بعدی مجاز به درخواست تایماوت نخواهد بود. در مقابل، تیمی که درخواست چلنج نکرده است، همچنان حق درخواست تایماوت را مطابق مقررات حفظ میکند. این محدودیت برای تمامی چالشها اعمال میشود.
پروتکل گرمکردن
یک دوره گرمکردن اختصاصی ۹۰ ثانیهای برای تمرین سرویس به پروتکل گرمکردن اضافه میشود. در بخش گرمکردن حمله، هر دو تیم بهصورت مشترک از تور استفاده میکنند، اما در بخش گرمکردن سرویس، ابتدا تیم A به مدت ۹۰ ثانیه در زمین تمرین میکند و پس از آن تیم B نیز همان مدت زمان را در اختیار خواهد داشت.
افزایش تعداد تعویضها
تعداد تعویضهای مجاز برای هر تیم در هر ست از شش مورد به هشت مورد افزایش مییابد. این تغییر با هدف ایجاد انعطاف بیشتر در مدیریت ترکیب تیم و افزایش پویایی بازی اعمال میشود.
قانون جدید استفاده از سوت داور
در مواردی که توپ بهصورت واضح داخل یا خارج زمین فرود میآید، سرویسی که از تور عبور نمیکند، یا بلاک روشنی که مستقیماً موجب خروج توپ از زمین بازی میشود، داور ملزم به استفاده از سوت نخواهد بود. در این شرایط، تصمیم بر اساس وضوح صحنه و تشخیص مستقیم انجام میشود.
