پایان بن بست پرسپولیس با یک شوک! اوسمار چه رازی برای قلب تیم رو کرد؟!
افت هافبکها، چالش تاکتیکی اوسمار ویرا برای ترکیب خط میانی پرسپولیس
سرمربی پرسپولیس، اوسمار ویرا، در انتخاب ترکیب و ارنج خط میانی تیمش با چالشهای جدی و بنبست تاکتیکی مواجه شده است. با وجود تغییرات گسترده در هفت بازی اخیر، به نظر میرسد این مربی برزیلی هنوز به فرمول ایدهآل دست نیافته و ناکامیها در این منطقه از زمین ادامه دارد.
تغییرات پیاپی در ترکیب میانه میدان
از زمان آغاز هدایت پرسپولیس توسط اوسمار، او بیشترین جابهجاییها را در خط میانی تیمش اعمال کرده است. در نخستین دیدار تحت هدایت وی مقابل استقلال خوزستان، اوسمار از زوج سروش رفیعی و مارکو باکیچ در سیستم ۱-۱-۴-۴ بهره برد، اما مصدومیت باکیچ در نیمه اول، منجر به حضور میلاد سرلک در دقیقه ۳۲ شد.
در بازی مقابل شمسآذر، زوج سرلک و سروش رفیعی به میدان رفتند که در دقیقه ۶۰، محمد خدابندهلو جایگزین رفیعی شد. این ترکیب در دربی پایتخت نیز بدون تغییر باقی ماند. در مسابقه بعدی، با محرومیت سروش رفیعی، خدابندهلو از ابتدا در کنار سرلک به میدان رفت که پرسپولیس با این زوج موفق به کسب پیروزی شد.
در ادامه، مقابل آلومینیوم اراک، سروش رفیعی به ترکیب بازگشت و در کنار سرلک بازی کرد. در آخرین دیدار نیمفصل نخست نیز همین ترکیب میانه میدان مقابل مس رفسنجان به میدان رفت، با این تفاوت که خدابندهلو در دقیقه ۸۹ جای سروش را گرفت.
نیمفصل دوم؛ تداوم آزمون و خطا
با شروع نیمفصل دوم، وضعیت خط میانی پرسپولیس تغییر محسوسی نداشت. در دیدار مقابل فجر سپاسی شیراز، پرسپولیس عقب افتاد و خدابندهلو زودتر از بازیهای قبلی و در دقیقه ۸۰ جای سروش را گرفت، اما این تغییر نیز در نتیجه نهایی مؤثر نبود و اولین شکست اوسمار در شیراز رقم خورد.
برای بازی حساس مقابل سپاهان، اوسمار هر سه هافبک میانی مورد استفاده خود در دیدارهای قبلی را به میدان فرستاد، اما نارضایتی از عملکرد سرلک و خدابندهلو منجر به تعویض هر دو در بین دو نیمه شد. این تغییرات نتیجهبخش بود و پرسپولیس به یک پیروزی شیرین دست یافت. مارکو باکیچ نیز از این بازی و با شروع نیمه دوم به چرخه بازیکنان اصلی بازگشت.
مقاومت مقابل تغییر سیستم
با بازگشت باکیچ از بازی با فولاد، او به همراه سروش رفیعی زوج خط میانی را تشکیل دادند، اما اوسمار بین دو نیمه خدابندهلو را به جای رفیعی به میدان فرستاد. این تغییر نیز شرایط را بهبود نبخشید و سرخپوشان شکست تلخ و سنگینی را تجربه کردند. مقابل چادرملو، دوباره زوج باکیچ و سروش در مرکز زمین قرار گرفتند و با پیروزی خفیف و آرامبخش، هیچکدام تعویض نشدند.
در بازی مقابل ملوان بندر انزلی، ورق برای بازیکنان اصلی مرکز خط میانی برگشت و اوسمار که ظاهراً از زوج سروش-باکیچ راضی نبود، در بین دو نیمه هر دو بازیکن را از زمین خارج کرد تا سرلک و خدابندهلو به میدان بروند. اما با وجود مالکیت توپ و میدانداری، تیم موقعیتسازی موثری نداشت و شکست دیگری رقم خورد.
تغییرات اوسمار مقابل گلگهر نیز ادامه یافت و مانند بازی با سپاهان، او هر سه هافبک مرکزی خود را به زمین فرستاد، با این تفاوت که سروش رفیعی بیرون نشست و باکیچ به همراه سرلک و خدابندهلو فیکس شدند. اما عملکرد ضعیف نیمه اول و دریافت دو گل مشابه، باعث شد باکیچ و خدابندهلو تعویض شوند و سروش این بار به عنوان بازیکن تعویضی به میدان رود.
در آخرین بازی مقابل خیبر خرمآباد نیز اوسمار بار دیگر به زوج باکیچ و سروش روی آورد، اما هر دو بازیکن در نیمه دوم تعویض شدند. سروش در دقیقه ۵۹ و باکیچ در دقیقه ۷۵ جای خود را به سرلک دادند، اما شکست دیگری در کارنامه سرمربی برزیلی ثبت شد که نشان از بیماری مزمن خط میانی تیمش و عدم یافتن راه حل دارد.
افت همزمان هافبکها و سردرگمی تاکتیکی
نکته قابل توجه این است که هر چهار هافبک میانی اصلی پرسپولیس که اوسمار در ۱۳ بازی اخیر از آنها استفاده کرده، در فرم ایدهآل خود قرار ندارند و دوران افت را سپری میکنند. به همین دلیل، هیچکدام از جابهجاییها در ترکیب اولیه یا تغییرات حین بازی نتیجهبخش نبوده است. به نظر میرسد اوسمار در این منطقه مهم از ترکیب تیمش دچار سرگشتگی و آشفتگی کامل است و راهی برای بازگرداندن پویایی به تیم پیدا نمیکند.
چالش ترکیب احتمالی مقابل ذوبآهن
با توجه به تغییرات متعدد اوسمار در میانه میدان تیمش طی بازیهای گذشته، پیشبینی آرایش پرسپولیس برای بازی با ذوبآهن دشوار است. برای این بازی، مارکو باکیچ محروم و سروش رفیعی نیز به دلیل درگیریهای اخیر و تنبیه انضباطی، احتمالاً از ترکیب اصلی دور خواهد ماند.
طبق روال، اوسمار باید به زوج سرلک و خدابندهلو روی آورد (در صورتی که مصدومیت سرلک جدی نباشد)، اما واقعیت این است که هر دو بازیکن فرم مناسبی ندارند. از سوی دیگر، رضا شکاری در دقایق کوتاهی که مقابل خیبر به میدان رفت، نمایش امیدوارکنندهای داشت. بدین ترتیب، این احتمال وجود دارد که شکاری جای خدابندهلو را در ترکیب اصلی بگیرد.
در صورتی که شکاری جلوتر از دو هافبک میانی ذکر شده بازی کند، اوسمار باید از میان علیپور و سرگیف یکی را نیمکتنشین کند که احتمال نیمکتنشینی علیپور بیشتر است. همچنین، اگر اورونوف به ترکیب بازگردد و عمری در جناح راست فیکس شود، محمودی جوان نیز رقیب جدیدی برای سرگیف و علیپور خواهد بود.
غیبت هافبک دفاعی تخصصی و نقش عنایتزاده
پرسپولیس در فصل گذشته و فصل جاری، هافبکهای میانی متعددی داشته است، اما هیچکدام از آنها هافبک دفاعی تخصصی نبودهاند. علیرغم نیاز تیم، در هیچیک از پنجرههای نقل و انتقالاتی تابستانی و زمستانی، بازیکنی در این پست جذب نشد. با وجود جدایی سعید مهری و افت یاسین سلمانی، به علیرضا عنایتزاده جوان نیز فرصت بازی نرسیده است.
این بازیکن که فصل قبل در چند مسابقه تحت هدایت مربیان وقت نمایشهای قانعکنندهای ارائه داده بود، در شرایطی که همواره در لیست تیم حضور داشت، در مقطعی اصلاً بازی نکرد. اوسمار نیز از این بازیکن بسیار کم استفاده کرده است. عنایتزاده در نیمه نخست بازی با فجر در شیراز به عنوان مدافع راست به کار گرفته شد و بین دو نیمه تعویض گردید. وی در پست تخصصی خود، دقایق بسیار کوتاهی مقابل سپاهان و حدود ۱۵ دقیقه مقابل پیکان به میدان رفته است. سوال اینجاست که چرا اوسمار در شرایط فعلی به این بازیکن جوان اعتماد نمیکند؟
ضرورت بازنگری در سیستم بازی
با توجه به نتایج نامطلوب پرسپولیس با استفاده از دو هافبک مرکزی، این سوال مطرح میشود که چرا اوسمار سیستم بازی را تغییر نمیدهد و از سه هافبک مرکزی به صورت همزمان استفاده نمیکند تا کمربند میانی تیمش را مستحکمتر کند. هرچند در دو مسابقه، او سه هافبک میانی را به میدان فرستاده بود، اما یکی از آنها بیشتر به عنوان هافبک کناری متمایل به جناحین بازی میکرد و آرایش واقعی با سه هافبک مرکزی تخصصی شکل نگرفته بود.
شاید با استفاده از سیستمی که تراکم بیشتری در مرکز زمین ایجاد کند، مانند چینش ۴-۲-۳-۱ (با محوریت دو هافبک دفاعی و یک هافبک هجومی) یا حتی سیستمی با سه هافبک مرکزی خالص، شرایط خط میانی پرسپولیس بهبود یابد. این منطقه در بسیاری از بازیها آسیبپذیر بوده و بخش قابل توجهی از گلهای دریافتی از همین ناحیه به ثمر رسیده است. با وجود افت فرم اغلب هافبکهای میانی، حداقل تراکم بیشتر بازیکنان در مرکز زمین میتواند به افزایش قدرت بازپسگیری توپ و کاهش آسیبپذیری تیم در ضدحملات کمک شایانی کند.