اسکوچیچ در سپیدهدم رفت؛ امضای جنجالی در ریهکا پشت پرده چیست؟!
دراگان اسکوچیچ، سرمربی سابق تیم ملی، با تراکتور برای قهرمانی لیگ برتر به فوتبال ایران بازگشت.
Doha، قطر - دراگان اسکوچیچ، سرمربی کروات، پس از پنج روز مذاکرات فشرده و تماسهای بیوقفه از طریق واتساپ، سرانجام هتل تورچ دوحه را با توافقنامه نهایی جدایی در دست ترک کرد. او که در کنار خانواده و عزیزانش بود، صبح امروز با چمدانهای بسته عازم فرودگاه دوحه شد تا به زادگاهش، ریهکا، بازگردد.
پایان یک دوره پرفراز و نشیب در تبریز
چهار هفته پیش، زمانی که بازیکنان تراکتور به دلیل حوادث ناگهانی و قطع سراسری اینترنت از حضور در تمرین امتناع ورزیده و قصد ترک تبریز را داشتند، اسکوچیچ تصمیم گرفت کنار تیمش بماند. اما پس از شکست تیم مقابل قطر، نظر او به ماندن تغییر کرد و تلاشهای مکرر برای متقاعد کردن او بینتیجه ماند. این ماجرا چند روز به طول انجامید و سرانجام با امضای توافقنامه جدایی و گشت و گذار کوتاهی در دوحه، به پایان رسید.
موفقیتهای چشمگیر در تراکتور: قهرمانی زودهنگام
تنها شش هفته زمان نیاز بود تا مربی باسابقه تیم ملی ایران، جهت باد را در تبریز تغییر دهد. تیم او برای اولین بار در هفته ششم فصل گذشته و پس از پیروزی ده نفره مقابل سپاهانِ مورایس، به صدر جدول لیگ برتر رسید. با وجود چند لغزش و دو شکست خانگی، تراکتور در هفته یازدهم دوباره به صدر بازگشت و تا هفته نوزدهم رقابت تنگاتنگی با سپاهان و پرسپولیس داشت. اما از هفته نوزدهم تا پایان لیگ، دستنیافتنی شد و با یک قهرمانی زودهنگام، در آستانه شکستن رکورد امتیازی لیگ به کار خود پایان داد.
مسیر حرفهای: از ملوان تا تیم ملی
دراگان اسکوچیچ توسط یک ایجنت تحصیلکرده به ایران آورده شد. او که از همه جا ناامید بود، آخرین شانس خود را در ایران و با مقصد ملوان امتحان کرد، در حالی که با بیماری گوارشی و مسائل حقوقی مربوط به جدایی از همسر اولش دست و پنجه نرم میکرد. اما کمی قبل از اخراج از ملوان و در لحظات پایانی بازی مقابل گسترش فولاد، ناگهان ورق برگشت و قوهای سپید با او اوجی استثنایی را تجربه کردند.
برای دوستان نزدیک او، موفقیت دراگان در تراکتور کاملاً قابل پیشبینی بود. آنها او را از زمان حضور در ملوان، فصل اول فولاد، نفت آبادان و تیم ملی دنبال کرده بودند و از تواناییهای مربی بااعتماد به نفس، مصمم و بدون ادا و اطوار آگاه بودند. او که متولد ۱۹۶۸ است، مانند بسیاری از ما جنگ، نبرد، سفر و مهاجرت را تجربه کرده و با ارزشهای خانوادگی، دانش و تمایل شدید به کار زندگی کرده است. اسکوچیچ حتی در سختترین روزهای زندگی حرفهای خود در تیم ملی ایران، در مسیر همکاری با افرادی عجیب مانند رئیس سابق و خرافاتی فدراسیون و گروهی از بازیکنان که خلق و خوی او را برنمیتابیدند، موفق عمل کرد و برکناریاش هنوز در کارنامه عاملان آن، لکه ابهام محسوب میشود.
کارنامهای درخشان در لیگ دسته اول: "خونه به خونه"
در بررسی مسیر حرفهای دراگان اسکوچیچ، علاوه بر تیمهای مطرحی چون النصر عربستان، باید به تیم خونه به خونه بابل از لیگ دسته اول ایران نیز اشاره کرد. اسکوچیچ در یکی از پرهیجانترین ادوار تاریخ این لیگ، صعود را به صورت بحثبرانگیزی به تیم رقیب واگذار کرد، اما بسیاری از نکات ریز و ادعاها علیه هفته پایانی در شادی بزرگ بازگشت نساجی به لیگ برتر گم شد. او در آنجا تیمی ساخت که در فصل ۱۹، بازیکنانش به تیمهای لیگ برتری پیوستند و اکثراً هنوز در لیگ مشغول به بازی هستند. او با خونه به خونه به فینال جام حذفی نیز صعود کرد و بدون هفت بازیکن اصلی، بازی پایانی را ۱-۰ به استقلال شفر واگذار کرد. این کارنامهای درخشان در باشگاهی با امکانات محدود بود؛ گرچه کلیدواژه "خونه به خونه" بعدها به سوژهای برای تحقیر او در سمت سرمربی تیم ملی بدل شد، اما او همانجا نیز عالی عمل کرد.
آمارهای خیرهکننده: ۶۸ بازی، ۴۰ برد
در اولین بازی خانگی تراکتور در فصل گذشته مقابل پرسپولیس، تیم او با گل تماشایی شجاع پیش افتاد و کاپیتان به جای شادی، به سمت مرکز زمین دوید؛ پیامی برای سکوها که در هفته دوم روی پا ایستاده و او را تشویق میکردند، در حالی که فاصله سرخپوشان با تیمهای باثباتتر مانند سپاهان، پرسپولیس و استقلال کمتر میشد و حتی از آنها سبقت میگرفت.
اسکوچیچ در یک سال و نیم حضور در تبریز، تیمی بیرمق را که از مربیان پیشین تحویل گرفته بود، متحول کرد. کارنامه او شامل ۶۸ بازی، ۴۰ برد، ۱۸ مساوی و ۱۰ باخت است. تیم او در این مدت ۱۳۲ گل به ثمر رساند و تنها ۵۹ گل دریافت کرد. تراکتور تحت هدایت او تیمی پرانرژی و تهاجمی بود که فوتبال عمودی ارائه میکرد. نمایش این تیم در آخرین بازی تحت هدایت اسکوچیچ در قطر مقابل الغرافه، یکی از بهترین نمایشهای یک تیم ایرانی در آسیا محسوب میشود. تراکتور در این مدت نسخهای خاص از فوتبال را مبتنی بر پاسهای کوتاه، حملات مکرر، بازپسگیری توپ و گلزنی ارائه کرد و اگر بدشانس نبود، شاید پارسال هم میتوانست یک جام آسیایی در سطح دوم را به افتخارات خود اضافه کند. تیمی که اکنون علاوه بر کنترل بازی، میداند کجا توپ را بدزدد و از کدام سمت ضربه بزند.
خلق ستارهها و دگردیسی بازیکنان
امیرحسین حسینزاده دیروز در نشست مطبوعاتی پس از پیروزی مقابل الغرافه، دراگان اسکوچیچ را اینگونه توصیف کرد: «مردی که تراکتور را به آرزوهایش رساند.» خود امیرحسین نماد این دگردیسی در تبریز است؛ مهاجمی که پس از یک فصل نیمکتنشینی زیر نظر خمس، از ابتدای فصل گذشته مکرراً گل زده و شایسته عنوان بهترین بازیکن است. و نه فقط او؛ مهدی هاشمنژاد و محمد نادری نیز از جمله بازیکنانی هستند که زیر نظر اسکوچیچ درخشیدند. او با خریدهای کمهزینه و عالی، بستری برای شکوفایی بازیکنانی چون شجاع، دانیال و ترابی ایجاد کرد. او یک بار گفته بود: «کیفیت وجود داشت، فقط باید آزاد میشد.» تیم او بهترین خط حمله، دفاع و اغلب عناوین فردی لیگ را نیز به خود اختصاص داده است.
فرهنگ کار تیمی و تبدیل توقع به واقعیت
سه ماه پیش، زمانی که برای اهدای جایزه مربی سال با تاخیر به تبریز رفته بودند، اسکوچیچ همکارانش را در اتاق بیلیارد هتل تراکتور جمع کرد و در یک عکس دستهجمعی، جایزه بهترین مربی سال را مدیون تلاشهای جمعی این تیم دانست. آنها از صبح تا شب یکسره در اتاق بزرگی جمع میشدند و از فوتبال میگفتند؛ با کمی قهوه و استراحت، دوباره کار برای جا انداختن باور "بهترین تیم ایران" ادامه مییافت. عنوانی که غالباً به تراکتور نمیرسید، اما اکنون به توقع طبیعی هواداران تبدیل شده است.
میراثی ماندگار: الگوی مربیان خارجی
دراگان اسکوچیچ الگویی برای همه مربیان خارجی شاغل در فوتبال ایران است: موفق، خوشاخلاق، توصیهناپذیر و انسانی. تلخیهای چند روز آخر فراموش خواهد شد و تصویر نهایی او از آخرین دوره حضور در فوتبال ایران، عکسی است که با دختر و همسرش با مدال و جام قهرمانی در اهواز گرفته است. مردی که با کار و موفقیت، همه دشمنان قسمخورده خود را به تحسین واداشت و هزاران هوادار را بابت جدایی از باشگاهش ناراحت و حیرتزده کرد. اگر روزی کسی بخواهد مقالهای درباره "ریبرندینگ در فوتبال" بنویسد، چه کسی بهتر از دراگان اسکوچیچ میتواند سوژه آن باشد.