شوک در ورزش ایران: پشت پرده وحشت از تماشاگران و خالی ماندن استادیومها افشا شد!
اعتراض بازیکنان به سیاستهای دوگانه حضور تماشاگران، فوتبال ایران را با ورزشگاههای خالی و بیشادی مواجه کرده است.
ورزشگاههای خالی از تماشاگر و واکنشهای سرد بازیکنان فوتبال پس از گلزنی، این روزها به نمادی از شرایط غیرعادی حاکم بر فوتبال ایران تبدیل شده است. از بازیکنان جوان پرسپولیس تا گلزنان فجر سپاسی و از استقلالیهای گرانقیمت تا لژیونرهای تازه بازگشته، همگی با سرهای در گریبان و عدم شادی پس از گل، پیامی از عمق وضعیت موجود را به مخاطبان منتقل میکنند.
ابهام در بازگشت هواداران؛ از حوادث دیماه تا امروز
تنها دو روز پس از حوادث ۱۸ و ۱۹ دیماه، رقابتهای جام حذفی در شرایطی پرالتهاب و با قطع سراسری اینترنت، تلفن و پیامک، با دستور برگزاری بدون تماشاگر از سر گرفته شد. هرچند از آن زمان تاکنون وضعیت ارتباطات به حالت عادی بازگشته و حتی مذاکرات ایران و آمریکا نیز از سر گرفته شده، اما سکوهای ورزشگاهها همچنان خالی ماندهاند. در حالی که گمانهزنیها از احتمال برگزاری برخی بازیها با حضور محدود تماشاگر در چند استان حکایت دارد، بازگشت سراسری هواداران به استادیومها هنوز قطعی نیست.
توجیهات امنیتی و استانداردهای دوگانه
در حالی که در روزهای ابتدایی پس از وقایع دیماه، توجیه امنیتی برای عدم حضور تماشاگران قابل درک بود، اکنون با گذشت یک ماه و بازگشت ظاهری زندگی به روال عادی، دیگر چنین توجیهی برای ادامه این روند وجود ندارد. برخی منتقدان بر این باورند که عدهای که همواره تمایل به برگزاری مسابقات بدون تماشاگر داشتهاند، مانع از بازگشت هواداران میشوند. یادآوری اظهارات معاون وزیر ورزش دولت گذشته که "کرونا را بهانه کردند تا بازیها بدون حضور تماشاگر باشد و مجبور نشوند زنان را به استادیوم راه بدهند"، این تردیدها را بیشتر میکند.
تناقض در سیاستگذاریها نیز از نکات قابل توجه است؛ در حالی که تلاش گستردهای برای حضور مردم در جشنواره فجر و سینماها صورت میگیرد، از حضور همان مردم برای تماشای فوتبال ممانعت به عمل میآید. این رویکرد دوگانه در قبال تجمعات عمومی، به ویژه در مورد حضور زنان در رویدادهای مختلف (جشنهای مذهبی و سیاسی، کنسرت، سینما) در مقایسه با فوتبال، همواره برای منتقدان سوالبرانگیز بوده است.
بازیکنان؛ راویان سکوت و اعتراض
سکوهای خالی ورزشگاهها به تنهایی گویای وضعیت غیرعادی کشور است. هر ببینندهای با مشاهده صندلیهای خالی و پژواک صدای مربیان و بازیکنان در زمین، به سرعت متوجه میشود که شرایط عادی نیست. این حس با دیدن واکنش بازیکنان پس از گلزنی دوچندان میشود. در سه هفته اخیر نیمفصل دوم لیگ برتر، اغلب بازیکنان فوتبال پس از به ثمر رساندن گل، نه تنها شادی نمیکنند، بلکه با بالا بردن دستها یا سر در گریبان کردن، پیامی اعتراضی را منتقل میکنند. این حرکات، با وجود تلاش صداوسیما برای عدم پوشش مناسب، بازتاب گستردهای در فضای مجازی یافته است. مثالهایی چون عدم شادی بازیکنان استقلال و شمسآذر در لحظات دراماتیک بازی یا بازیکنان فجر سپاسی پس از گلزنی به تراکتور و پرسپولیس، گواه این مدعاست.
تصویر بازیکن جوان پرسپولیس که پس از اولین گل خود برای این تیم، سر در لباس برده و دستانش را بالا گرفته بود، همچنان در شبکههای اجتماعی دست به دست میشود. سروش رفیعی، کاپیتان پرسپولیس، پس از بازی مقابل چادرملو، دلیل این رفتارها را اینگونه توضیح داد: «خواستم بگویم که فوتبال هم مثل زندگی است و همانطوری که مردم جامعه خیلی حالشان خوب نیست و حالشان خراب است، فوتبال بدون هوادار و فوتبالی که در استادیومها انجام میشود نه لذتی و شوقی دارد و نه کیفی و ما هم مجبوریم و بازی میکنیم.» این اقدامات بازیکنان، نشاندهنده آگاهی و همدلی آنان با شرایط جامعه است.
صداوسیما؛ تنها برنده وضعیت موجود
در شرایط کنونی، نه بازیکنان از وضعیت راضی هستند و نه هواداران. تنها برنده این اوضاع، صداوسیماست؛ رسانهای که حق انحصاری پخش فوتبال را در اختیار دارد و بدون پرداخت سهمی به باشگاهها، از محل تبلیغات درآمدهای کلان کسب میکند. به نظر میرسد این روزها، بازیکنان تنها به خاطر منافع مالی صداوسیما در زمینهای خالی میدوند و به رقابت میپردازند.
مطالبه بازگشت هواداران؛ انتخابی برای مردم
فدراسیون فوتبال، که بارها ناتوانی خود را در ایستادگی مقابل تصمیمات غیرورزشی نشان داده است، وظیفه دارد تا برای بازگرداندن هواداران به استادیومها با مقامات ذیربط رایزنی کند. این مطالبه نه تنها برای برخی بازیها در شهرستانها، بلکه برای تمام کشور ضروری است. با سپری شدن سومین هفته مسابقات پس از وقایع اخیر، دیگر هیچ بهانهای برای خالی ماندن سکوها وجود ندارد. حتی اگر با باز شدن درها، مردم به استادیومها بازنگردند –مانند آنچه در برخی سالنهای سینما مشاهده میشود– انتخاب نهایی باید با خود مردم باشد.
