واکنش آتشین گرجستان به تحریمها: از بریتانیا چیزی نمیماند!
تحریمهای انگلیس علیه گرجستان، تنشهای دیپلماتیک را بابت آزادی رسانه، اطلاعات نادرست و جنگ اوکراین تشدید کرد.
تفلیس، گرجستان - اعضای ارشد و چهرههای برجسته حزب حاکم «رویای گرجستان» به شدت از اقدام اخیر و مداخلهجویانه دولت انگلیس در اعمال تحریم علیه دو شبکه تلویزیونی حامی دولت در تفلیس انتقاد کردند. این واکنشهای تند پس از آن صورت گرفت که لندن، شبکههای تلویزیونی «ایمدی» و «پستتیوی» را به اتهام «نشر اطلاعات نادرست روسیه» درباره جنگ اوکراین در فهرست سیاه تحریمهای خود قرار داد، اقدامی که به تشدید تنشهای دیپلماتیک میان دو کشور انجامیده است.
انتقاد تند مقامات گرجستان از تحریمهای لندن
در شدیدترین واکنشها، «ایراکلی کیرتسخالیا»، از اعضای برجسته حزب «رویای گرجستان»، با لحنی تند و کنایهآمیز خطاب به مقامات لندن اظهار داشت که با ادامه این روند، «به زودی نه چیزی از صفت "کبیر" و نه از خود "بریتانیا" باقی نخواهد ماند.» وی این اظهارات را در واکنش به بیانیه رسمی دولت انگلیس بیان کرد که روز سهشنبه، شبکههای «ایمدی» (Imedi) و «پستتیوی» (POSTV) را در فهرست تحریمهای خود قرار داد. لندن این دو رسانه مهم گرجستانی را به عنوان «نهادهای دخیل در نشر اطلاعات نادرست روسیه» طبقهبندی کرده و آنها را متهم ساخته است که اطلاعاتی «عمداً گمراهکننده» درباره جنگ اوکراین و عملیات نظامی روسیه به مخاطبان خود ارائه میدهند. این اقدام انگلیس همزمان با چهارمین سالگرد آغاز جنگ اوکراین و با اهداف خاص سیاسی صورت پذیرفته است.
خشم رسانههای گرجستان از استانداردهای دوگانه انگلیس
این اقدام مداخلهجویانه بلافاصله با انتقاد شدید هر دو شبکه تلویزیونی مواجه شد. شبکه خبری «ایمدی» در بیانیهای تند اعلام کرد که «تحریمهای بریتانیا هیچگونه ارزشی ندارند.» این رسانه همچنین دولت انگلیس را متهم کرد که حتی پس از یورش خشونتآمیز به دفاتر این شبکه در دوران حکومت پیشین، لندن همچنان به حمایتهای همهجانبه خود از حزب غربگرای «جنبش اتحاد ملی» (UNM) ادامه میدهد و رویکردی کاملاً دوگانه در قبال آزادی بیان اتخاذ کرده است. مدیران شبکه «ایمدی» در ادامه این بیانیه قاطعانه تأکید کردند: «تنها ارزیابی و معیار ارزشمند برای تلویزیون ایمدی، اعتماد خدشهناپذیر مردم گرجستان است.» این شبکه در بخش خبری شامگاهی خود نیز استدلالهای دولت انگلیس برای اعمال این تحریمها را مصداق بارز «تهمت»، «افترا» و «نشر اطلاعات نادرست» توصیف کرد.
حملات لفظی دولتمردان گرجی به سیاستهای مداخلهجویانه لندن
اندکی پس از واکنش صریح رسانهها، نمایندگان عالیرتبه دولت گرجستان نیز لندن را به دلیل اعمال این تحریمهای یکجانبه به شدت محکوم کردند. ایراکلی کیرتسخالیا، رهبر پارلمانی حزب رویای گرجستان، در اظهارات خود ادبیات و لفاظیهای رایج حزب متبوعش را تکرار کرد؛ روایتی که بر اساس آن، چندین کشور اروپایی از جمله انگلیس، توسط یک «دولت پنهان» (Deep State) کنترل و هدایت میشوند. وی برای اثبات ادعای خود به اظهارات «لیز تراس»، نخستوزیر پیشین و کوتاهمدت انگلیس، استناد کرد که او نیز پیشتر ادعاهایی را درباره نفوذ و قدرت بلامنازع «دولت پنهان» در ساختار حاکمیتی لندن مطرح کرده بود. کیرتسخالیا با متهم کردن مقامات لندن به «مداخله آشکار در آزادی بیان یک کشور مستقل دیگر»، به دولت انگلیس با صراحت توصیه کرد که بهتر است به جای دخالت در امور داخلی گرجستان، به مشکلات داخلی و بحرانهای عمیق خود از جمله «رکود اقتصادی سالهای اخیر و چالشهای بسیار جدی و شدید مهاجرتی» رسیدگی کند. وی افزود: «رویدادها به گونهای در حال رقم خوردن است که با احتمال بسیار زیاد، به زودی نه چیزی از پیشوند "کبیر" و نه از خود "بریتانیا" باقی نخواهد ماند.»
در همین ارتباط، «ایراکلی کوباخیدزه»، نخستوزیر گرجستان نیز در مصاحبهای با خبرنگاران به این تحریمها واکنش نشان داد و آنها را اقداماتی «مضحک» و «شرمآور» خواند. وی ادعا کرد که در بریتانیای امروزی، «نه آزادی رسانه و نه هیچیک از حقوق بنیادین بشر دیگر کوچکترین ارزشی ندارند.» نخستوزیر گرجستان تصریح کرد: «وضعیت و شرایطی که امروز در درون بروکراسی و دیوانسالاری اروپا شکل گرفته، به معنای واقعی کلمه غمانگیز و فاجعهبار است.» کوباخیدزه در پاسخ به پرسشی درباره آینده فعالیت این شبکههای تلویزیونی پس از اعمال تحریمها، با قاطعیت تأکید کرد که «تمامی شرکتهای دولتی و همچنین شرکتهای متعلق به بخش خصوصی، باید به صورت طبیعی و بدون هیچگونه ترس یا وقفهای به همکاریهای خود با هر دو شبکه تلویزیونی ادامه دهند.»
ابهامات حقوقی و رویکرد مستقل بانک مرکزی گرجستان
دولت انگلیس سه مجموعه تحریمی مشابه را علیه هر دو رسانه گرجستانی اعمال کرده که شامل «مسدودسازی داراییها»، «تحریم خدمات امانی و اعتباری» و «محرومیت مدیران» میشود. این بدان معناست که تمامی داراییها یا املاک متعلق به این شرکتهای رسانهای در داخل خاک انگلیس به طور کامل مسدود خواهد شد؛ کمک شهروندان انگلیسی به ایجاد یا مدیریت صندوقهای امانی برای این رسانهها غیرقانونی خواهد بود و همچنین، افراد ادارهکننده این شبکهها از مدیریت یا تصدی پست در هر شرکت دیگری مستقر در انگلیس منع خواهند شد. با این وجود، هنوز به طور دقیق و شفاف مشخص نیست که این تحریمها در عمل چگونه و تا چه حد میتوانند بر فعالیت عملیاتی این دو رسانه محلی تأثیر بگذارند. این در حالی است که سهام دو مورد از بزرگترین و مهمترین بانکهای تجاری این کشور قفقاز، یعنی «تیبیسی بانک» (TBC) و «بانک گرجستان»، در بورس اوراق بهادار لندن معامله میشود و این نهادهای مالی وابستگی شدیدی به سازوکارهای بازارهای غربی دارند.
علاوه بر این، بانک مرکزی گرجستان پیش از این در موارد متعددی اعلام کرده بود که این کشور به طور کامل به سیاستهای تحریمی اعمال شده توسط آمریکا، انگلیس و اتحادیه اروپا علیه فدراسیون روسیه پایبند است. با این حال، در سال ۲۰۲۳ میلادی و زمانی که لندن «اوتار پارتسخالادزه»، دادستان کل پیشین گرجستان را در فهرست تحریمهای خود قرار داد، بانک مرکزی گرجستان با اصلاح و تغییر قوانین مربوط به اجرای تحریمها، رویکرد مستقلی در پیش گرفت. این نهاد به تمامی بانکهای تجاری دستور داد که در صورت تحریم شدن یک شهروند گرجستانی توسط کشورهای غربی، تنها در صورتی مجاز به اجرای تحریمها علیه وی هستند که یک حکم محکومیت قطعی و الزامآور قانونی از سوی دادگاههای داخلی گرجستان صادر شده باشد. رسانههای محلی و تحلیلگران گزارش دادهاند که با وجود درخواستهای مکرر برای شفافسازی سیاست بانک مرکزی در قبال تحریمهای جدید انگلیس علیه این شبکههای تلویزیونی، این نهاد پولی و مالی تاکنون هیچگونه پاسخی ارائه نکرده و هیچ بیانیه عمومی و رسمی در این باره منتشر نساخته است.
تشدید تنش در روابط دیپلماتیک تفلیس و لندن
در سالهای اخیر، در بحبوحه آنچه کشورهای غربی آن را عقبگرد دموکراتیک در گرجستان مینامند — از جمله تصویب قوانین محدودکننده جدید و برخورد قاطع نیروهای امنیتی با معترضان ضد دولتی در خیابانهای تفلیس — سطح روابط و مناسبات دیپلماتیک میان تفلیس و لندن به شدت رو به وخامت گذاشته است. پیش از این نیز، لندن در اقدامی مشابه و همسو با سیاستهای مداخلهجویانه خود، چندین تن از مقامات عالیرتبه امنیتی گرجستان، از جمله «واختانگ گوملائوری» وزیر کشور وقت و شماری از افسران ارشد پلیس، و همچنین چندین قاضی بانفوذ را که منتقدان غربگرا اغلب آنان را رهبران «باند حامی دولت» در سیستم قضایی گرجستان میدانند، مورد تحریم قرار داده بود که با اعتراض شدید تفلیس همراه شد.
